Radio Kraków

Vademecum rodzica


RSS

Vade mecum z łaciny oznacza „pójdź ze mną”. Rodzice stanowią fundament rozwoju dziecka i są jego drogowskazem. Jednak w procesie wychowania pojawiają się kręte ścieżki i zawiłe drogi, dlatego z pomocą w cyklu "Vademecum rodzica" przychodzą specjaliści z dziedziny medycyny, psychologii, socjologii. Jak wspierać rozwój dziecka? Co powinien potrafić trzylatek? Jaka jest rola zabawy w kształtowaniu umiejętności językowych dziecka? Zaprasza Wioletta Gawlik.

Podcasty

Królowa kasz

Kasza jaglana reguluje stany zapalne żołądka, dlatego zalecana jest w czasie przeziębienia. Ze względu na właściwości odżywcze podawana jest małym dzieciom. Na polskich stołach królują także inne rodzaje kasz, np. gryczana i pęczak. Czym się różnią i dlaczego po nie warto sięgać? Rozmawiają Wioletta Gawlik i Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Typy i rodzaje mąk

Mąka mące nierówna, ale jaki rodzaj i typ mąki jest najzdrowszy? Dlaczego warto spróbować nowych rodzajów mąk, jak mąka ryżowa, migdałowa, czy mąka z ciecierzycy? Rozmawiają Wioletta Gawlik i Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dieta młodego sportowca

  • calendar_today Niedziela, 2021.06.06
85% sukcesów sportowych przypisuje się diecie. Czym karmić małego sportowca? Węglowodanami - podpowiada Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Kolorowy talerz

  • calendar_today Czwartek, 2021.06.03
Nie tylko w święta, ale codziennie należy jeść warzywa. Im bardziej kolorowy talerz, tym lepiej. Kolorom warzyw przyglądają się Wioletta Gawlik i Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM.

Kolor warzyw i owoców ma znaczenie?

  • calendar_today Niedziela, 2021.05.30
Każde warzywo smakuje i wygląda inaczej. Kolor warzyw i owoców ma istotne znaczenie dla konsumentów. Jakie? Odpowiedź poznamy z rozmowy Wioletty Gawlik i Urszuli Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM.

Talerz Zdrowego Żywienia

  • calendar_today Niedziela, 2021.05.23
Co jeść, by być zdrowym? Mniej czerwonego mięsa i produktów mięsnych przetworzonych, a więcej warzyw, które zawsze powinny zajmować połowę talerza i to nie tylko na talerzu obiadowym. To zalecenia Narodowego Instytutu Zdrowia, który podczas V Kongresu Żywieniowego zaprezentował talerz zdrowego żywienia. Czym różni się on od piramidy żywienia? Na to pytanie odpowiada Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM. Pyta Wioletta Gawlik

Mięso i wędliny w diecie dziecka

  • calendar_today Niedziela, 2021.05.16
Do 3 roku życia należy ograniczyć ilość wędlin w diecie dziecka. Mięso dobrej jakości można podawać 2,3 razy w tygodniu - przekonuje Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Płatki kukurydziane to pożywne śniadanie?

  • calendar_today Niedziela, 2021.05.09
Produkty o dużej zawartości węglowodanów są relatywnie wysokokaloryczne. Nie ma więc potrzeby dokładania dodatkowych kalorii w postaci cukrów i słodzików. Dobre płatki kukurydziane nie powinny więc zawierać cukru lub mieć go w niewielkiej ilości. A jak jest w rzeczywistości? "Prawie 5 łyżeczek cukru znajduje się w 100 gramach popularnych płatków kukurydzianych." - wyjaśnia Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Dziecko na diecie wegańskiej

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.05.03
Wzbudza wiele kontrowersji, ale ma coraz więcej zwolenników. Mowa o diecie wegańskiej, po którą dla swoich dzieci sięgają rodzice. Czy dziecko na diecie wegańskiej może być zdrowe? O to Wioletta Gawlik pyta Urszulę Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM.

Pij wodę

  • calendar_today Niedziela, 2021.05.02
Woda wodzie nie jest równa. Jest woda źródlana, średniozmineralizowana i wysokozmineralizowana. Jaki rodzaj wybrać dla siebie, a który dla dziecka? To zależy od zapotrzebowania, ale ważna jest ilość potasu i magnezu w wodzie - mówi Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Które węglowodany są zdrowe?

  • calendar_today Niedziela, 2021.04.18
Choć zmieniło się miejsce węglowodanów w piramidzie żywienia, to nadal zajmują ważną rolę w jadłospisie dziecka i rodzica. Jakie węglowodany jeść, by być zdrowym i utrzymać szczupłą sylwetkę? Jaką ilość dziennie należy spożywać? Gdzie znaleźć węglowodany złożone? O to Wioletta Gawlik pyta Urszulę Zwierczyk, dietetyczkę z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jak serwować nowalijki dzieciom?

  • calendar_today Niedziela, 2021.04.11
Wiosną lubimy zjadać nowalijki, czyli sałatę, rzodkiewki, pomidory, młodą marchewkę, ogórki, szczypiorek, rzeżuchę, nać pietruszki, cebulkę dymkę. Im większa różnorodność i dokładniejsza higiena, tym lepiej, ale czy nowalijki o tej porze są zdrowe? "Dzieci poniżej 3. roku życia mają zdecydowanie słabsze bariery ochronne, dlatego nowalijki należy podawać im z umiarem. Dzieciom starszym można podawać je w formie różnych past, np. twarogu z rzodkiewką" - podpowiada Urszula Zwierczyk, dietetyczka z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Jak nie przytyć w święta?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.04.05
Długi post zachęca do kosztowania wielkanocnych smakołyków. Choć w święta nie myślimy o diecie i zdrowym odżywianiu, to jednak warto znać "triki", które ułatwiają przemianę materii. O chrzanie, jajkach i świątecznych babkach Wioletta Gawlik rozmawia z dietetyczką Urszulą Zwierczyk z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Ile mleka w mleku?

  • calendar_today Piątek, 2021.03.26
Pasteryzowane, w szklanej butelce, roślinne, czy 2% - które mleko wybrać? Czy szklanka mleka dziennie to obowiązek każdego dziecka? Dlaczego warto pić mleko? Pytań wiele, dlatego odpowiedzi szuka Wioletta Gawlik w rozmowie z Urszulą Zwierczyk dietetyczką z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Higiena jedzenia

  • calendar_today Niedziela, 2021.03.21
Pleśń na jabłku lub chlebie, wgniecenie na puszcze z pomidorami, niemycie mandarynek i bananów - szkodzą dzieciom. Niedojrzały układ trawienny dzieci nie radzi sobie z brakiem higieny jedzenia, dlatego Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego wyjaśni jej podstawy. Gościa podejmuje Wioletta Gawlik.

Czy istnieją zdrowe słodycze?

  • calendar_today Niedziela, 2021.03.14
Ile cukru jest w węglowodanach? Ile cukru powinno dziennie przyjmować dziecko? Czy istnieją zdrowe słodycze? O cukrze w diecie dziecka Wioletta Gawlik rozmawia z Urszulą Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM.

Jak reklama wpływa na wybory żywieniowe dziecka?

  • calendar_today Niedziela, 2021.03.07
Siła edukacji i siła reklamy - która z nich zostawia większy ślad w pamięci dziecka? Jak rodzic może walczyć z niezdrową żywnością reklamową w telewizji? Dlaczego nie są reklamowane produkty zdrowe i pożywne? O to Wioletta Gawlik pyta Urszulę Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Promocji Zdrowia CM Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jedzenie na sucho

  • calendar_today Niedziela, 2021.02.28
Herbata do śniadania, kompot do obiadu i kakao na kolację - przyzwyczailiśmy się do popijania posiłków. Urszula Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Promocji Zdrowia CM Uniwersytetu Jagiellońskiego przekonuje, że pijąc w trakcie posiłku pogarszamy trawienie, bo rozcieńczamy enzymy trawienne i połykamy więcej powietrza oraz doprowadzamy do interakcji teiny z pożywieniem. "Herbatę pijmy pół godziny po posiłku lub między posiłkami i koniecznie popijamy ją wodą" - mówi dietetyczka. Rozmawia z nią Wioletta Gawlik.

Menu stołówki szkolnej

  • calendar_today Niedziela, 2021.02.21
Stołówka szkolna potrafi nieźle namieszać w diecie dziecka. Często serwowane są dania mączne i mięsne, co skutecznie uzależnia dziecko od potraw typu pierogi, naleśniki, racuchy. Jeśli kolega z ławki nie lubi szpinaku, to może zdarzyć się, że z czasem nasze dziecko też przestanie go jeść. Czy rodzic ma na to wpływ? O to Urszulę Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Promocji Zdrowia CM Uniwersytetu Jagiellońskiego pyta Wioletta Gawlik.

Daj dziecku wodę

  • calendar_today Niedziela, 2021.02.14
Od kiedy i w jakiej ilości należy podawać dziecku wodę? Czy podaż wody u dziecka powinna wynosić 1,5 l - jak u dorosłych? Co zrobić, by uatrakcyjnić picie wody dziecku i tym samym zmniejszyć spożywanie soczków? O to Wioletta Gawlik pyta Urszulę Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Promocji Zdrowia CM Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dlaczego dzieci nie lubią warzyw?

  • calendar_today Niedziela, 2021.02.07
"Jak nie zjesz brokuła, to nie urośniesz" - takie słowa wypowiadane do dzieci skutecznie budują ich niechęć do warzyw. Poza tym warzywa są zdrowe, dłużej się je żuje i są ciężkostrawne, dlatego nie cieszą się sympatią dzieci. Dlaczego zdrowa żywność nie smakuje dzieciom? O to Wioletta Gawlik pyta Urszulę Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Promocji Zdrowia CM Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nawyki żywieniowe

  • calendar_today Sobota, 2021.01.30
Kiedy zacząć kształtować nawyki żywieniowe u dziecka? Jak robić to w prawidłowy sposób? Czy dieta przyszłej mamy wpływa na preferencje smakowe dziecka? O to Wioletta Gawlik pyta Urszulę Zwierczyk, dietetyk z Instytutu Promocji Zdrowia CM Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jak karmić, by nie przekarmić?

  • calendar_today Niedziela, 2021.01.24

Literować czy głoskować?

  • calendar_today Niedziela, 2021.01.17
Czym różni się głoska od litery? Jakie błędy popełnia się w nauce czytania? Jak rodzic może wspierać dziecko w nauce czytania? O to Wioletta Gawlik pyta prof. Marzenę Błasiak - Tytułę z Katedry Logopedii i Zaburzeń Rozwoju Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Nieprawidłowa wymowa głoski "r"

  • calendar_today Niedziela, 2021.01.10
Gdy dziecko w wieku 5-6 lat wciąż nieprawidłowo wymawia głoskę "r", to niezwłocznie należy zgłosić się do logopedy. Jeśli pojawiają się substytuty w postaci głosek "l" lub "j" i taka wymowa się przedłuża - to także niezbędna jest pomoc specjalisty. "Absolutnie nie należy powtarzać za dzieckiem "lowel"" - mówi prof. Marzena Błasiak - Tytuła z Uniwersytetu Pedagogicznego, z którą rozmawia Wioletta Gaw

Jakie korzyści wynikają z kłótni?

  • calendar_today Środa, 2021.01.06
Dzieci dzięki konfliktom z rodzeństwem pogłębiają wiedzę dotyczącą własnych potrzeb. Kłótnie dzieci w naturalny sposób trenują nie tylko ich kompetencje społeczne związane z asertywnością, szukaniem kompromisów i rozwiązywaniem konfliktów, lecz także pomagają lepiej poznać siebie i swoje rodzeństwo. "Pozwólmy dzieciom pokłócić się czasem, a już na pewno pozwólmy im samym znaleźć rozwiązanie problemu." - zachęca Maria Mostowik, psycholog dziecięca, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Jak zdalna edukacja wpływa na młodych ludzi?

  • calendar_today Niedziela, 2021.01.03
Desocjalizacja i brak motywacji do nauki to najczęstsze skutki pandemii zauważalne u młodych ludzi. Studentom brakuje przestrzeni uniwersyteckiej oraz kontaktów koleżeńskich - to wyniki badań socjologicznych. O szczegółach Wioletta Gawlik rozmawia z dr Ewą Krzaklewską, socjologiem z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Regres w rozwoju

  • calendar_today Niedziela, 2020.12.27
Jeśli dziecko zatrzymuje się w rozwoju, to rodzic wpada w panikę. "Regres to bardzo częste zjawisko, które jest wynikiem np. pojawienia się nowego rodzeństwa lub zmiany otoczenia. Z czasem wszystko wraca do normy" - tłumaczy Maria Mostowik, psycholog dziecięca, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Czy pomaganie jest w trendach?

  • calendar_today Sobota, 2020.12.26
Czy dzieci można nauczyć pomagania? Dlaczego młodzi ludzie pomagają innym? Jak wygląda niesienie pomocy w czasach pandemii? O to Wioletta Gawlik pyta dr Ewę Krzaklewską, socjologa z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czy istnieje recepta na udane święta?

  • calendar_today Niedziela, 2020.12.20
Tegoroczne święta będą nietypowe, dlatego należy dzieci odpowiednio do nich przygotować. "Nie wolno rezygnować z dotychczasowych zwyczajów świątecznych i dobrze wybrać się na rodzinny spacer" - podpowiada Maria Mostowik, psycholog dziecięca, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Wpływ słuchu na rozwój mowy

  • calendar_today Niedziela, 2020.12.13
Co rozwój mowy ma wspólnego ze słuchem i czy rodzic może wpływać na rozwój słuchu u dziecka? O to prof. Marzenę Błaszczyk - Tytułę logpedę z Uniwersytetu Pedagogicznego pyta Wioletta Gawlik.

Jak zdemaskować kłamczucha?

  • calendar_today Niedziela, 2020.12.06
Dziecko małe kłamie inaczej niż starsze, dlatego metody demaskowania kłamiącego dziecka będą uzależnione od wieku. Nie każde kłamstwo należy uznawać za złe, gdyż białe kłamstwa ułatwiają funkcjonowanie w grupach społecznych. O kłamstewkach dzieci Wioletta Gawlik rozmawia z Marią Mostowik, psychologiem.

Dlaczego dzieci kłamią?

  • calendar_today Niedziela, 2020.11.29
"Kłamstwo ma krótkie nogi. Lepsza najgorsza prawda niż najpiękniejsze kłamstwo. Nowego kłamstwa słucha się lepiej, niż nowej prawdy." - takie słowa słyszy od rodziców dziecko, które kłamie. Dlaczego dzieci mówią nieprawdę? Czy te całkiem małe mają świadomość kłamania? I czy kłamstwo można zupełnie wyeliminować? O to Wioletta Gawlik pyta psychologa, Marię Mostowik.

Jak telewizja wpływa na rozwój mowy?

  • calendar_today Niedziela, 2020.11.22
Jeśli dziecko w wieku 8-16 miesięcy spędza przed telewizorem 1 godzinę, to jego słownictwo staje się uboższe o 10%. Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że dziecko do 24. miesiące życia w ogóle nie powinno mieć kontaktu z ekranem. "Wysokie technologie to środowisko, które zagraża zdrowiu psychicznemu i fizycznemu dziecka" - mówi prof. Marzena Błasiak - Tytuła, logopeda z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Jak reagować na pyskowanie?

  • calendar_today Niedziela, 2020.11.15
Jak reagować na słowa "nienawidzę cię"? Czy słowa "nie pyskuj" wystarczą? Pyskowanie to bunt, który musi zaistnieć w życiu dziecka, czy sprawdzanie granic rodzica? O pyskowaniu i radzeniu sobie z pyskującym dzieckiem Wioletta Gawlik rozmawia z Marią Mostowik, psychologiem.

Jak motywować do nauki zdalnej?

  • calendar_today Niedziela, 2020.11.08
Od 9 listopada dzieci z klas 1-3 przechodzą na zdalne nauczanie. Do tej pory zdalnie uczyło się około 3,8 mln uczniów - wszyscy w szkołach ponadpodstawowych i klasy 4-8 w podstawówkach. Edukacja zdalna będzie prowadzona do 29 listopada. Jak pobudzać motywację do nauki zdalnej? O to Wioletta Gawlik pyta Marię Mostowik, psycholog dziecięcą.

Gdy dziecko sepleni

  • calendar_today Niedziela, 2020.10.25
Czym wada wymowy różni się od błędów artykulacyjnych? Do której grupy zalicza się seplenienie? Czy rodzic potrafi rozpoznać prawidłowy układ języka dziecka w trakcie mówienia? Odpowiedzi poznamy z rozmowy Wioletty Gawlik z prof. Marzeną Błasiak - Tytułą, logopedą z Uniwersytetu Pedagogicznego.

Skąd problemy z wymową?

  • calendar_today Niedziela, 2020.10.18
Dlaczego dziecko w wieku przedszkolnym ma problem z wymową? Przyczyn może być kilka: nieprawidłowa budowa aparatu artykulacyjnego, zbyt późno rozpoczęty proces jedzenia, zbyt długie używanie smoczków, częsty katar itd. Objaśnia je prof. Marzena Bałasiak - Tytuła logopeda z Uniwersytetu Pedagogicznego, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.

Co powinien umieć trzylatek

  • calendar_today Niedziela, 2020.10.11
Co powinien umieć trzylatek, by zostać przedszkolakiem? "Musi znać język, by komunikować się z nauczycielem i kolegami" - przekonuje prof. Marzena Błasiak-Tytuła - logopeda z Uniwersytetu Pedagogicznego, z którą na temat gotowości przedszkolnej rozmawia Wioletta Gawlik.

Pierwsze słowo

  • calendar_today Niedziela, 2020.10.04
Rodzice z niecierpliwością czekają na pierwsze słowo dziecka. Mama pragnie usłyszeć: "ma - ma", tata : "ta - ta". A jeśli usłyszą słowo "stetoskop", to powód do dumy, czy obawa przez nieprawidłowym rozwojem dziecka? Odpowiedzi szuka Wioletta Gawlik w rozmowie z prof. Marzeną Błasiak - Tytułą, logopedą z Uniwersytetu Pedagogicznego.

Kiedy odstawić smoczek?

  • calendar_today Niedziela, 2020.09.27
Smoczek to lubiany przez dzieci gadżet, z którym trudno im się rozstać. Radykalne odseparowanie od smoczka jest zalecane przez logopedów, ale istnieją takie sytuacje w życiu dziecka, podczas których nie wolno tego robić. O szczegółach z prof. Marzeną Błasiak - Tytułą, logopedą z Uniwersytetu Pedagogicznego rozmawia Wioletta Gawlik.

Jak wspierać dziecko w pierwszym roku życia?

  • calendar_today Niedziela, 2020.09.20
Polimodalne doświadczanie świata wspiera rozwój dziecka. Oznacza to, że rodzic wielozmysłowo może oddziaływać na dziecko dostarczając mu bodźców słuchowych, wzrokowych i ruchowych. "Należy do dziecka mówić mową matczyną, którą zna zarówno matka jak i ojciec." - przekonuje prof. Marzena Błasiak - Tytuła, logopeda z Uniwersytetu Pedagogicznego, z którą rozmawia Wioletta Gawlik.