Radio Kraków

Reportaż w Radiu Kraków


RSS Spotify Google Podcast

Docieramy do każdego miejsca w Małopolsce. Pokazujemy ciekawych ludzi i interesujące zjawiska. Interweniujemy i pokazujemy problemy, z jakimi borykają się nasi słuchacze.

Podcasty

Goralenvolk - "Na krawędzi" - reportaż Ewy Szkurłat

Książka Wojciecha Szatkowskiego „Goralenvolk. Historia zdrady” to opowieść o jego dziadku i micie, który uwiódł górali. Jeszcze przed wybuchem wojny nazistowska propaganda pokazywała ich jako potomków Ostrogotów. Germańskie plemię miało niegdyś zasiedlać okolice Tatr. Kiedy Niemcy wkroczyli do Polski, zaczęli podsycać poczucie regionalnej odrębności.Mówili o odrębnym państwie góralskim – zamieszkałym przez Goralenvolk. W Zakopanem głównym ideologiem tej akcji był Henryk Szatkowski.

"Niewielka część społeczeństwa górali współpracowała z niemieckim okupantem, ale jednak zrobiła to elita. To był początek myślenia, że elity krajów pociągną za sobą ludzi"– powiedział reżyser Marcin Koszałka. Jego film „Biała odwaga” poruszający temat Goralenvolku trafi do kin 8 marca.

Legendarny głos Radia Kraków-Antoni Wichura - reportaż Ewy Szkurłat

Jego głos, na potrzeby filmu, który powstaje, zostanie wygenerowany przez sztuczną inteligencję. Sklonują go cyfrowo na podstawie archiwalnych nagrań. "Echo niezapomnianego głosu" przygotowują filmowcy - syn i wnuki Antoniego Wichury. "Lord spikerów" był magnetyczną osobowością Radia Kraków, był świadkiem rozwoju radia i współtworzył jego historię.

Przez ponad trzydzieści lat (1938-1969) głos Antoniego Augustynka Wichury towarzyszył słuchaczom Polskiego Radia. Był nazywany "lordem spikerów", ale zasłynął również swoimi interpretacjami utworów pisanych w gwarze podhalańskiej. Miał świetny słuch i genialnie odtwarzał melodykę gwary i języków.

Do filmu o Antonim Wichurze zebrano już materiały archiwalne dzięki pomocy Cricoteki, Teatru Bagatela, Starego Teatru, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Radia Kraków  oraz wielu krewnych i znajomych.

W reportażu występują: Piotr Augustynek - syn A. Wichury, Paweł Augustynek "Halny" - wnuk. Nagrania z Andrzejem Augustynkiem pochodzą z materiałów dokumentacyjnych gromadzonych do filmu. Wykorzystano również materiały archiwalne Radia Kraków: sygnały audycji Radia Kraków, emitowane z latach 50-tych i 60-tych.

Rodzina Antoniego Wichury zgromadziła jego nagrania na stronie: www.wichura.augustynek.pl

"Kim jestem, kim jesteś" - reportaż Ewy Szkurłat

Nagle ich życie zostaje wymazane. Wpadają w czarną otchłań, która zasysa wspomnienia, uczucia i godność. Ale w tym ciemnym tunelu można znaleźć wiele światła. Bo opieka nad chorym na Alzheimera to wielki test bezwarunkowej miłości. Bardzo trudnej, bo zobaczenie pustki lub agresji w oczach ukochanej osoby to dla niektórych wielka trauma. To choroba, która powoli, z bezlitosną konsekwencją zabiera człowiekowi wszystko.

Można powiedzieć, że „Alzheimer” to choroba utraconych wspomnień, którą badacze wiążą z odkładaniem w mózgu złogów białek. Diagnozę choroby Alzheimera przyjmuje się jak wyrok – nie tylko dla chorego, ale i całej jego rodziny, która musi właściwie przygotować się do często wieloletniej opieki. To postępująca choroba mózgu, która rozwija się na długo przed wystąpieniem objawów. Pierwsze symptomy są na tyle subtelne, że można je pomylić z naturalnymi problemami poznawczymi wynikającymi ze starzenia się lub innymi chorobami, np. depresją.

"Dziennik ciszy" - reportaż Ewy Szkurłat

To było prawdziwe odkrycie! Do rąk krakowskich historyków, pracowników Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, trafił pamiętnik nastolatki wywiezionej na Syberię. Do szczęśliwego zbiegu okoliczności doszło podczas wyjazdu naukowego do Wielkiej Brytanii. Nastoletnia Krystyna Chyży - Ostrowska spisywała swoje wspomnienia z pobytu na Syberii, w Uzbekistanie, Persji i Afryce. Po wojnie - zamieszkała w Anglii. Pani Krystyna, kilka tygodni po opublikowaniu pamiętnika w Krakowie, zmarła w Domu Pomocy Społecznej w Wielkiej Brytani. Miała dziewięćdziesiąt dwa lata. W reportażu udział wzięli: Alicja Śmigielska, dr Adrian Szopa i dr Hubert Chudzio. W audycji wykorzystano fragmenty pamiętnika Krystyny Chyży-Ostrowskiej "Widziałam i pisałam".

"Wyjątkowa miłość" - reportaz Ewy Szkurłat

  • Ewa Szkurłat
  • access_time 00:24:11
  • calendar_today Poniedziałek, 2024.02.05
To wyjątkowa historia i wyjątkowa miłość. Poznali się w obozie, pokochali, razem uciekli z Auschwitz. On - w przebraniu SS-mana. Wypadki wojenne ich rozdzieliły. Spotkali się po 39 latach, dzięki niezwykłemu splotowi wydarzeń. Ona była już w Ameryce i , dzięki pomocy domowej z Polski, odnalazła go w Nowym Sączu. To historia jak z hollywoodzkiego filmu.

"Ks. T. Isakowicz-Zaleski-Jego życie nielegalne" - dokument Anny Łoś i Ewy Szkurłat

Stawał w prawdzie i o prawdę walczył. Mówił o rzeczach niewygodnych i przemilczanych. Atakowany przez ludzi kościoła, polityków i dziennikarzy, którym nie było w smak to, co mówi i o co się upominał. Spotkałyśmy go na wielu etapach jego i naszego dziennikarskiego życia. Nasze archiwa są pełne jego wypowiedzi i komentarzy.

Warto, kiedy go już nie ma, przypomnieć kim był dla swoich przyjaciół, Kościoła i Polski. Czas odświeżyć naszą zawodną pamięć... Radio utrwala człowieka w jego ulotnym nastroju, dlatego w dokumencie usłyszymy nie tylko głos księdza Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego, ale i jego emocje: śmiech, smutek, zdenerwowanie.

W reportażu wykorzystano utwory na duduku, tradycyjnym instrumencie ormiańskim, wykonywane przez Zofię Trystułę

"Moja sutanna" - reportaż Anny Łoś o ks T. Isakowiczu-Zaleskim - poecie

Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski - duszpasterz Ormian, opiekun osób niepełnosprawnych, były kapelan Solidarności stał się znany w całej Polsce z powodu lustracji w kościele, której był zwolennikiem.Niewiele osób wie, że tego "niepokornego" księdza trzeba rozumieć przez ... poezję. Ksiądz Zaleski od lat pisał wiersze. Reportaż Anny Łoś pt."Moja sutanna" powstał w 2007, kiedy ukazał się jego - pierwszy w oficjalnym obiegu - tom zatytułowany po prostu "Wiersze". W reportażu udział wzięli przyjaciele księdza Isakowicza - Zaleskiego: Bożena i Jerzy Lackowscy, Adam Macedoński,Jan Franczyk i ksiądz Antoni Sołtysik. Swoje wiersze czytał ksiądz Isakowicz-Zaleski. Wiersz "Dziedzictwo" interpretował Roman Hnatowicz.

"Muzyka w sercu Afryki" - reportaz Ewy Szkurłat

Instrumenty zamiast karabinów. Trwa zbiórka na edukację muzyczną dzieci z Republiki Środkowej Afryki.

Trzech najzdolniejszych uczniów African Music School, miało możliwość ruszenia w świat, by szlifować swoje muzyczne umiejętności. Specjalnym teledyskiem kapucyn z Krakowa, brat Benedykt Pączka rozpoczął kolejną akcję pomocy dla szkoły w Republice Środkowej Afryki.

Jordan i Gustaw od kilku miesięcy przebywają we Wrocławiu ucząc się muzyki. Brat Benedykt rozpoczął zbiórkę na ich edukacje muzyczną. Jeden rok   to 12 tys złotych. Od września do czerwca 2024 roku - uczęszczają do dwóch prywatnych szkół, gdzie czerpią podstawową wiedzę o swoich instrumentach: trąbce i saksofonie. Po ukończeniu edukacji będą mogli zostać nauczycielami kolejnych dzieci w RŚA. Szczegółowe informacje znajdują się na profilu społecznościowym krakowskiego zakonnika.

https://www.youtube.com/watch?v=TuZNcEucbgs

Brat Benedykt Pączka rozpoczął realizację swojego pomysłu w 2016 roku. Od tamtego czasu udało się zakupić grunt, gdzie powstanie budynek szkoły, zbudować mury, które zabezpieczają teren przed kradzieżami oraz postawić kilka prowizorycznych klas. W ostatnich latach do RŚA wyjechało kilkunastu polskich muzyków, którzy uczyli młodzież gry na instrumentach. Szkoła ma dwa cele: odciągnąć młodzież od przyłączania się do grup paramilitarnych oraz przyczynić się do tego, aby dzieci  otrzymały wykształcenie, które pozwoli im nauczyć się zawodu.

"Filip, mamela i ja" - reportaż Ewy Szkurłat

Muzykująca rodzina artystów stworzyła swój azyl w domu otoczonym dźwiękami. Tadeusz Woźniak pisał muzykę dla takich artystów jak: Elżbieta Adamiak, Michał Bajor, Anna Chodakowska, Bernard Ładysz, Andrzej Poniedzielski, Krystyna Prońko czy Zbigniew Wodecki. Jednym z najpopularniejszych jego utworów jest nagrodzony na festiwalu w Opolu „Zegarmistrz światła”. Jolanta Majchrzak-Woźniak jest pianistką, piosenkarką i artystką. Jolanta i Tadeusz Woźniakowie są rodzicami Filipa, który uwielbia grać na basie i świetnie jeździ konno. To opowieść o sile miłości, muzyce, która przenika geny i byciu razem. W reportażu wykorzystano fragmenty utworu "Mamela" w wykonaniu "Zespołu Downa". Reportaż reprezentował Polskie Radio na Prix Europa w kategorii "audycje o muzyce".

"Franciszkańska perła" - reportaż Joanny Gąski

To było jedno z najtrudniejszych zadań rewitalizacyjnych w Polsce - zdewastowanemu przez zaborców, XVII wiecznemu kościołowi Ojców Franciszkanów w Zamościu został przywrócony wygląd sprzed ponad 200 lat. Było to możliwe dzięki potężnemu wysiłkowi mieszkańców Zamościa, ogromnemu zastrzykowi finansowemu z Ministerstwa Kultury i zbiórce mieszkańców. Potężna zabytkowa budowla o wysokości niespełna 40 metrów i długości 50, została odbudowana niemal od podstaw, a jest to barokowy unikat.

"Zadymiarze" - reportaż Ewy Szkurłat

Mieli gorące głowy i nie chcieli słuchać starszych. Byli najmłodszymi opozycjonistami PRL-u. Chcieli zmieniać świat i kamieniami walczyli o swoją wolność. W Federacji Młodzieży Walczącej znaleźli się licealiści i studenci - wielu z nich jest dziś znanymi politykami i dziennikarzami... Środowisko FMW Kraków/Nowa Huta objęło swym zasięgiem większość szkół średnich, docierało również na wyższe uczelnie. Prowadziło intensywną działalność wydawniczą. Oprócz książek i plakatów wydawali również znaczki czy kalendarze. Młodzieżowa Oficyna Fonograficzna wydawała kasety fonograficzne. Wspierali "dorosłą" opozycję, a w swoich działaniach byli bezkompromisowi. To opowieść o ludziach, którzy nie uznawali półśrodków i nie chcieli "dogadywać się" z komuną. W reportażu wystąpili: Katarzyna Kubisiowska, Aleksander Kopacz, Marcin Krzyżański ,Robert Kubicz, Grzegorz Lipiec i Włodzimierz Pietrus.

"Widma"- reportaż Ewy Szkurłat

Romantyczne teksty na krakowskiej scenie. Znane obrazy ożywają. Romantyczny duch unosi się nad aktorami Teatru Mumerus, muzyka Chopina jak klamra - spina widma przeszłości ukryte w romantycznych strofach. "Widma atelier" - ta etiuda romantyczna to kolejna podróż, w której przenosimy się w dawno zapomniany, ale wciąż pulsujący w nas świat. Podział na pozytywistów i romantyków zantagonizował wiele dyskusji, ale echa tekstów romantycznych, co tu kryć, wciąż w nas tkwią. Jak mocno?

"Probacja" - reportaż Ewy Szkurłat

Oswajają strach, lęk, pokazują światło w ciemnym tunelu niepewności i zagrożenia. Podają rękę, kiedy dzieci pogrążają się, w poczuciu braku bezpieczeństwa. Małopolskie Stowarzyszenie Probacja prowadzi działania na rzecz poprawy sytuacji dzieci więźniów oraz integracji rodzin dotkniętych izolacją penitencjarną. Zajmuje się walką ze stygmatyzacją dzieci więźniów, które „odbywają karę za nie swoje winy”, cierpią ze względu na obciążenie emocjonalne wyrokiem rodzica, ale też z powodu pogorszenia warunków ekonomicznych i uczucia osamotnienia. Działania realizowane w ramach Centrum pomocy dla dzieci i rodzin są kompleksową ofertą pomocy skierowaną do mieszkających na terenie Małopolski dzieci i rodzin, w sytuacji izolacji penitencjarnej bliskiej osoby, oraz pomocy w procesie readaptacyjnym sprawców przestępstw, aby mogli w pełni spełniać funkcje opiekuńcze i wychowawcze. Badania pokazują, że dzieci, których rodzic przebywał w więzieniu, są 3 razy bardziej narażone na problemy ze zdrowiem psychicznym, wykazują częstsze zachowanie przestępcze i aspołeczne w porównaniu z ich rówieśnikami a 65 % chłopców, którzy mieli ojca w więzieniu trafi na drogę przestępczą jeśli nie otrzymają specjalistycznej pomocy. Na podstawie wieloletniej praktyki pracy z rodzinami osadzonych w zakładach karnych osób, widzą potrzebę podjęcia kompleksowych działań, obejmujących cały system rodzinny.

"Mecenas ideałów czyli rzecz o Stanisławie Mierzwie" - dokument Ewy Szkurłat

Nominacja w konkursie "Audycja Historyczna Roku 2023" organizowanym przez IPN. Doceniane są innowacyjne, artystyczne i kreatywne sposoby opowiadania o historii. W kategorii „Losy” znalazła się audycja o liderze ruchu ludowego. Celem konkursu jest wyróżnianie i promowanie historii najnowszej w formie ambitnej twórczości radiowej, telewizyjnej i internetowej.

Stanisław Mierzwa mógł być posłem, ministrem, pozostał wierny swoim ideałom. Jako „człowiek czystych rąk”, który uważał, że polityka bez oparcia na wartościach jest pustą grą, dbał o spuściznę Wincentego Witosa i ruchu ludowego. Na kary wiezienia skazywały go sądy II Rzeczpospolitej, Związku Radzieckiego i PRL-u. Był wierny wartościom, które wyznawał. Zapłacił za to wieloletnim więzieniem, pozbawieniem praw obywatelskich i oddaleniem od żony i czwórki dzieci.

"Latające góry" - reportaż Anny Łoś

Wanda Rutkiewicz jako pierwsza Europejka i trzecia kobieta na świecie zdobyła, 16 października 1978 roku, najwyższy szczyt Ziemi – Czomolungmę, bardziej znany pod nazwą Mount Everest (8848 m n.p.m.)

O Wandzie Rutkiewicz opowiadają Ewa Matuszewska - autorka kilku książek napisanych wspólnie z Wandą Rutkiewicz i Ewa Landowska - pieśniarka i kompozytorka, a także kaligrafka. W reportażu wykorzystano muzykę z płyty Ewy Landowskiej pt." Latające góry" dedykowaną Wandzie Rutkiewicz oraz  wypowiedź himalaistki. 

"Archiwum pełne pamięci" - reportaż Ewy Szkurłat

Listy, pisane przez Stanisława Mierzwę ze stalinowskich więzień, trafiły do Instytutu Pamięci Narodowej. 51 listów, a także trzy grypsy pochodzące prawdopodobnie z początkowego okresu uwięzienia lidera ruchu ludowego. Pierwsze dwa listy pochodzą z początku lutego 1947 r. i zostały nadane z aresztu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie . Kolejne wyszły zza murów więzienia przy ul. Montelupich w czasie, gdy Mierzwa zasiadał na ławie oskarżonych w tzw. procesie krakowskim, razem z działaczami WiN i PSL. Największa część korespondencji pochodzi z okresu jego uwięzienia we Wronkach . Listy Stanisława Mierzwy przepełnione są troską o swoich najbliższych, którzy znaleźli się w ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej. Tuż po aresztowaniu ludowca na świat przyszedł jego trzeci syn, Wojciech, którego pierwszy raz zobaczył dopiero podczas jednego z widzeń w więzieniu. "Materiały przekazane przez dr Wojciecha Mierzwę to historia ruchu ludowego" - powiedział Mateusz Szpytma, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

"Polska czerwona" - reportaż Ewy Szkurłat

  • Ewa Szkurłat
  • access_time 00:29:34
  • calendar_today Poniedziałek, 2023.10.09
Poetycko o krowach. Nie byle jakich, bo polskich czerwonych. Mają swoje przyzwyczajenia i charaktery. Drobne, niewybredne, wytrzymałe - takie są polskie czerwone krowy. Powoli znikają z naszego otoczenia, bo rolnicy wolą hodować bydło, które daje więcej mleka. Czy nasza rodzima "krasula" przegra z "holenderką"? Na pewno nie na Spiszu,gdzie od czasów austro-węgierskich zachował się wspólnotowy wypas bydła. Od końca września rolnicy łączą swoje krowy w jedno stado, dzielą się obowiązkami i wspólnie wypasają swój inwentarz. To wydarzenie kulturowe, jedyne w swoim rodzaju.

"Napoleon" - reportaż Ewy Szkurłat

Pisał szanty, żeglował i dowodził wielkimi statkami. Z wiatrem i pod wiatr. Dowodził brygantyną Henryk Rutkowski, żaglowcem pasażerskim Peace, kanadyjską Concordią, żaglowcem badawczym PAN Oceania i ostatnio - brygiem Fryderyk Chopin - największym pływającym dwumasztowcem pełnorejowym na świecie. To również autor szant, człowiek, który doświadczył prawdziwych przygód w relanym świecie. Wie co to zmaganie z samym soba i siłami natury. Wyszedł zwycięsko z wielu trudnych sytuacji. "Hiszpanskie dziewczyny", "Pod Jodłą", "Branka" , długo by jeszcze wymieniać. Słowa tych znanych pieśni morza wyszły spod pióra kapitana Andrzeja Mendygrała. W audycji wykorzystano materiały archiwalne Radia Szczecin.

"Rykowisko"-reportaż Ewy Szkurłat

Mikrofon zarejestrował jelenie amory w Gorczańskim Parku Narodowym.

Jego ryk potrafi ugiąć  kolana rywali i wywołać drżenie  w chmarze łań. Po pierwszych przymrozkach zaczyna się rykowisko - czyli swoista próba sił między bykami. Gorce to miejsce, gdzie na rykowisko schodzi się  najwięcej jeleni. W Parku Narodowym mają spokój i mogą bezpiecznie oddawać się amorom. Obserwują je myśliwi i pracownicy parku, którzy na różne sposoby próbują wabić opętane hormonami zwierzęta..
O jelenich emocjach Ewie Szkurłat opowiadają: dr Jan Loch i leśniczy Piotr Gabryś.

"Wiesław Komasa-poszukiwacz prawdy" - reportaż Ewy Szkurłat

To opowieść o sztuce, miłości, i dwóch skrzydłach, które niosą przez życie.

"Teatr, jak życie, jest nie do przewidzenia" - twierdzi Wiesław Komasa. Jest wychowankiem szkoły krakowskiej, uczyli go tacy profesorowie, jak Zofia Jaroszewska, Danuta Michałowska, Jerzy Jarocki. Na krakowskiej scenie w Teatrze Groteska stanął razem z Anną Sokołowską - swoją koleżanką z roku. W cyklu "Scena Mistrzów" zagrali  w spektaklu „Kot - otchłanie miłości”. W trakcie pandemii - dotknął, tego, "czego się tylko teoretycznie obawiał", a o czym poważnie nie myślał. Wtedy odciął się od teatru, aby skupić się na sprawach najważniejszych. Barwy jego życia radykalnie się zmieniły, musiał stawić czoła bezsilności i temu, co niewypowiedziane. Na scenę wrócił  z monodramem "Różewiczobranie".

To opowieść o sztuce, miłości, i dwóch skrzydłach, które niosą przez życie.

W reportażu wykorzystano fragmenty spektaklu „Kot - otchłanie miłości” i monodramu "Różewiczobranie" , granych w Teatrze Groteska.

Tu o przygotowaniach do "Sceny Mistrzów" w Teatrze Groteska

https://www.radiokrakow.pl/audycje/kot-mistrzow-reportaz-ewy-szkurlat