Radio Kraków

Regiony Kultury - Dopóki Słońce Wschodzi


RSS

W Radiu Kraków Kultura w wakacyjnym cyklu Dopóki Słońce Wschodzi oddajemy głos ludziom wielkich pasji i wyjątkowych umiejętności. Ich rytm dnia reguluje natura, a proces twórczy - równowagę. Kiedy zabraknie naszych bohaterów, nie zawsze pojawią się następcy. Na radiowej "taśmie" utrwalamy tajniki ich zawodu i przemyślenia pełne nostalgii.

Magdalena Zbylut-Wiśniewska zaprasza w piątki o godz. 13.

Podcasty

Tadeusz Różycki, powroźnik

Dopóki słońce wschodzi Tadeusz Różycki zajmuje się powroźnictwem. To rzemiosło jest w jego rodzinie od sześciu pokoleń. Wykonuje liny, pętaczki, postronki, a także zdecydowanie bardziej nowoczesne wyroby - huśtawki i hamaki. Prowadzi tradycyjny warsztat powroźniczy w Dobczycach.

Mieczysław Solarz - pasjonat kołodziejstwa

Dopóki słońce wschodzi Mieczysław Solarz kultywuje kołodziejskie tradycje rodzinne. Sam siebie nie nazywa kołodziejem, a pasjonatem. Potrafi jednak, jak dziadek i ojciec, wykonać koło. Swoją wiedzą i umiejętnościami dzieli się na warsztatach. W prowadzonej przez siebie Szopie Tradycji w miejscowości Ołpiny stworzył niewielką wystawę etnograficzną.

Helena Kufta, ambasadorka lachowskiego malarstwa na szkle

Dopóki słońce wschodzi Helena Kufta maluje na szkle madonny i lachowskie scenki rodzajowe. Zanim jednak się temu oddała, próbowała swoich sił w haftowaniu strojów ludowych oraz tkaniu koronki klockowej. Za swoją działalność artystyczną była wielokrotnie nagradzana, zdobywając czołowe miejsca w konkursach i przeglądach. Za całokształt pracy została w 2010 roku roku wyróżniona nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Mieszka i tworzy w Piątkowej na Sądecczyźnie.

Emil Kania, pisankarz i kamieniarz

Bartne w gminie Sękowa w Beskidzie Niskim było niegdyś najprężniejszym ośrodkiem kamieniarskim Łemkowszczyzny. Wysiedleni w ramach akcji "Wisła" Łemkowie, dopiero w latach 50. stopniowo wracali do wsi, ale rzemiosło nie odrodziło się już w tak dużej skali. Emil Kania jest ostatnim. Ostatnim i zarazem pierwszym, który łączy tego typu rzemiosło z innym zajęciem. Mowa o zdobieniu pisanek metodą batikową, którą podpatrzył u artystek z okolic słowackiego Bardejowa.

Stefania Turek. Stroje ludowe dla zespołu Lipniczanie

Dopóki Słońce Wschodzi Stefania Turek szyje stroje ludowe m.in. dla słynnego Zespołu Regionalnego Lipniczanie. W jej domu w Lipnicy Wielkiej koło Grybowa od pięćdziesięciu lat pracuje nad ubiorem ludowym dla kolejnych pokoleń w koszule, spódnice, ale przede wszystkim w czarne - charakterystyczne dla Pogórzan - gorsety.

Rodzina Gałuszków i ich figurki z siana

Dopóki słońce wschodzi rodzina Gałuszków wije figury z siana. Zaczęła ponad 30 lat temu Danuta z Marianem, która następnie przekazała swoja pasję synowi Januszowi oraz synowej Jadwidze. W Stryszawie, słynącej z drewnianych ptaszków, takie ekologiczne rękodzieło jest jedyne w swoim rodzaju. Rodzina Gałuszków sama pozyskuje surowiec, jakim jest siano. Detale postaci wykańcza m.in. ziarnami czarnej fasoli, grochu czy kukurydzy.

Danuta Kostrzyńska i tradycyjny wypiek chleba

Dopóki słońce wschodzi Danuta Kostrzyńska piecze chleb metodą tradycyjną. Tę umiejętność doskonali od ponad 40 lat. Ciasto wyrabia w dzieży, cioskiem rozgarnia żar, a na końcu wnętrze pieca wymiata pomietkiem. Jej wypieki - chleby i podpłomyki, były wielokrotnie nagradzane. W Jastrzębi w swoim domu i stodole organizuje warsztaty i zajęcia edukacyjne.

Stanisław Łacek, stolarz i lutnik

Dopóki słońce wschodzi Stanisław Łacek zajmuje się meblarstwem regionalnym i lutnictwem. Prowadzi własny warsztat w Murzasichlu na Podhalu. Na co dzień wykonuje głównie elementy stolarskie, a w wolnej chwili skrzypce, altówki i złubcoki. Jest laureatem m.in. Marki Tatrzańskiej.

Dorota Kouba, garncarka

Dopóki słońce wschodzi Dorota Kouba ma ręce w glinie. Naczynia, które tworzy w swojej pracowni w Płazie mają nowoczesny design. Oprócz standardowych kubków i wazonów zajmuje się także tym, co na czasie, jak chociażby miski na ramen czy wyroby do parzenia herbaty. Prowadzi Czułą Stodołę, gdzie organizuje wydarzenia artystyczne połączone z warsztatami i wegańskim poczęstunkiem.

Jacek Włodarczyk, kowal

Dopóki słońce wschodzi Jacek Włodarczyk zajmuje się kowalstwem tradycyjnym, czyli takim, które zalicza się do zawodów ginących. Jego kuźnię w Żuradzie koło Olkusza, gdyby nie szyld, trudno by było dostrzec z drogi. Formy użytkowe i artystyczne, które wykonuje Jacek Włodarczyk charakteryzuje lekkość, jaką w metalu osiąga się z wielkim trudem. Sam Jacek Włodarczyk podkreśla, że 40 lat pracy i wiele poparzeń pozwoliło mu się zaprzyjaźnić z tym materiałem.

Ewa Szpila, bobowska koronczarka

Dopóki słońce wschodzi Ewa Szpila tka tradycyjne bobowskie koronki klockowe. Od dwudziestu lat poświęca się temu z ogromną pasją. Spod jej ręki wyszły setki serwet czy elementów biżuterii. Jest wiceprezeską Stowarzyszenia Twórczości Regionalnej, które zainicjowało Międzynarodowy Festiwal Koronki Klockowej. Prowadzi Koronkarnię - ośrodek warsztatowy połączony z niewielkim sklepem.

Jerzy Ćwierzyk, rzeźbiarz

Dopóki słońce wschodzi Jerzy Ćwierzyk wykonuje rzeźby ludowe - postaci Żydów, kapliczki i szopki. Swoją pierwszą figurkę, za namową brata, wyrzeźbił ponad 50 lat temu. Był to Chrystus Frasobliwy. Chętnie pokazuje się Mieszka i tworzy w Myślenicach. Tam też realizuje swoją drugą pasję. Jerzy Ćwierzyk nałogowo zbiera stare przedmioty.

Anna Duda, hafciarka

Dopóki słońce wschodzi Anna Duda z Podegrodzia haftuje stroje ludowe lachów sądeckich: kaftany, spodnie czy gorsety. Rozpoczęła od naprawy strojów zespołu Podegrodzie. Później okazało się, że można coś na tym zarobić. Swoją pasją skutecznie zaraziła wnuczki, które haftują wspólnie z nią.

Antoni Sztokfisz, stolarz

Dopóki słońce wschodzi Antoni Sztokfisz, stolarz z Bukowiny Tatrzańskiej wykonuje meble ludowe z ręcznym charakterystycznym dla siebie rzeźbieniem. Warsztat odziedziczył po ojcu, którego podglądał od najmłodszych lat. Zaczęło się od nart, a później pojawiły się krzesła, komody i szafy. Najchętniej wybiera drzewo dzikiej czereśni bądź modrzew. Nie uznaje malowania góralskich mebli. Przy pracy pomaga mu syn Marcin.

Prakseda Kasprzyk, bibułkarka

Dopóki słońce wschodzi Prakseda Kasprzyk tworzy bibułkowe ozdoby, głównie kwiatki. Jej ulubione to róże. Układa z nich rozmaite kompozycje. Inspiracji poszukuje we własnym ogrodzie. Bibułę okazjonalnie zastępuje woreczkami nylonowymi. - Gdybym wiedziała, kiedy umrę, to sama bym sobie zrobiła wieniec na trumnę - kokietuje ludowa artystka.

Zdzisław Słonina - malarz i rzeźbiarz

Zdzisław Słonina maluje kolejne sceny pasyjne na szkle i rzeźbi. Artysta pochodzi z Bogdanówki w gminie Tokarnia, ale od wielu lat mieszka i tworzy w Świątnikach Górnych koło Krakowa. W trakcie 45 lat pracy artystycznej prezentował swoje dzieła na ponad 30 wystawach indywidualnych oraz na ponad 130 wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Swoją twórczość dzieli na dwie kategorie: religijną i świecką.

Janina Krukowa - zalipiańska malarka

Janina Krukowa od blisko 50 lat maluje kwiaty. Jej znak rozpoznawczy to słonecznik, który przynosi szczęście. Mieszka i tworzy w Zalipiu - najsłynniejszej w Polsce malowanej wsi.

Gabriel Szyrszeń - rzeźbiarz

Dopóki słońce wschodzi Gabriel Szyrszeń rzeźbi drzewa, skały, a także kominki czy kukiełki. Tworzone przez niego formy przestrzenne są charakterystyczne i często monumentalne. Mieszka i tworzy w Nowym Targu. Odwiedzamy go w jego pracowni przy Waksmundzkiej.

Anna Dobrowolska - krywulkarka

Dopóki słońce wschodzi Anna Dobrowolska nawleka na nić kolejne koraliki. Krywulka, czyli rodzaj tradycyjnej łemkowskiej biżuterii jest w jej rodzinie od czterech pokoleń. Na wykonanie jednego naszyjnika poświęca około 140 godzin. W literaturze znajdziemy informację o tym, że krywulka nawiązuje do równowagi dnia i nocy, ale łemkini z Krzywej nie nadaje swoim pracom znaczenia magicznego. Dekoracyjne kołnierze Anny Dobrowolskiej można znaleźć w różnych zakątkach świata. Do kolekcji brakuje tylko Grenlandii.