Radio Kraków

Podcasty

Ignacy Łukasiewicz

Łukasiewicz - człowie, który rozświtlił Gorlice Naukowiec, filantrop, przedsiębiorca, społecznik, wynalazca, założyciel pierwszej na świecie kopalni ropy naftowej. Rok 2022 został ustanowiony Rokiem Ignacego Łukasiewicza. "Należy on do zaszczytnego grona Polaków, których działalność wywarła wielki i pozytywny wpływ na rozwój naszej Ojczyzny, jak również całego świata" – głosi uchwała Sejmu. Więcej o tej postaci - tak mocno związanej z Gorlicami - opowie Marcin Golec.

Miron Białoszewski

Jego nazwisko kojarzone jest głównie z Warszawą i powstaniem z 1944 roku, ale twórczość, jaką pozostawił, doceniają wszyscy Polacy. Miron Białoszewski, poeta, prozaik, także aktor. Dziś przypada rocznica jego urodzin i właśnie jemu poświęcamy dzisiejszy odcinek Wiedzy o Społeczeństwie

MiG-19PM po renowacji wrócił do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

Był pierwszym samolotem polskiego lotnictwa, który przekraczał prędkość dźwięku. MiG-19PM, po dwóch latach renowacji wrócił na ekspozycje Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Jest to jedyny taki egzemplarz w kraju. Przed laty latał nim pułkownik Alojzy Zgondek, który dziś przyjechał usiąść w kokpicie odnowionego MIG-a.

WOS - ratownik o bezpieczeństwie

Za nami upalny weekend a przed nami upalny tydzień. Synoptycy przewidują, że podczas najbliższych dni temperatury będą bardzo wysokie. A że zaczęły się wakacje dziś w radiowym WOSie o tym, jak bezpiecznie szukać ochłody nad wodą. Z Jerzym Niklasem, specjalistą ds. profilaktyki z tarnowskiego WOPRu rozmawiała Agnieszka Wrońska.



 

150 lat krakowskiego V LO

150 lat świętuje dziś V Liceum Ogólnokształcące. W ramach jubileuszu, prezentowane są wystawy malarskie i architektoniczne absolwentów liceum, jutro natomiast odbędzie się specjalna gala. O historii V LO opowie więcej nasz reporter, Mateusz Bożek.

2022 rok to Europejski Rok Młodzieży

W ramach Europejskiego Roku Młodzieży organizowane są warsztaty i konferencje. Organizatorzy zbierają przemyślenia i propozycje od młodych osób. Część z postulowanych rozwiązań w przyszłości ma szansę zostać przegłosowana przez europosłów. Jak zdaniem młodzieży powinna wyglądać przyszłość wspólnoty? - O tym prosto z Brukseli reporter Radia Kraków Bartłomiej Bujas.

20 czerwca to Narodowy Dzień Powstań Śląskich

20 czerwca po raz pierwszy obchodzimy Narodowy Dzień Powstań Śląskich, ustanowiony przez Sejm specjalną ustawą 12 maja tego roku. W ustawie napisano, że to święto "ku czci bohaterów - uczestników trzech Powstań Śląskich, którzy w latach 1919-1921 wywalczyli przyłączenie części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej".

70 lat temu w Londynie zmarła tragicznie agentka wywiadu Krystyna Skarbek

70 lat temu - 15 czerwca 1952 roku - w Londynie zmarła tragicznie Krystyna Skarbek, Polka pracująca w czasie II wojny światowej dla tajnej agencji rządu brytyjskiego. Była jedną z najwybitniejszych agentek wywiadu w historii. Zajmowała się między innymi organizowaniem ucieczek i naborem internowanych w węgierskich obozach Polaków do dalszej służby w polskich siłach zbrojnych na Zachodzie. Zbierała również informacje wywiadowcze, które pomogły Winstonowi Churchillowi w ustaleniu terminu przewidywanej niemieckiej inwazji na ZSRR. Ten nazywał ją "ulubionym wywiadowcą".

Od 2004 roku krwiodawcy z całego świata obchodzą swoje święto 14 czerwca

Światowy Dzień Krwiodawcy to wyraz wdzięczności za ich bezinteresowną pomoc i poświęcenie. Na Dzień Honorowego Krwiodawcy wybrano datę urodzin austriackiego lekarza patologa i immunologa Karla Landsteinera, który jako pierwszy dokonał podziału krwi na trzy grupy. W 1930 roku otrzymał za swoje badania nagrodę Nobla.

80. rocznica pierwszej zbiorowej ucieczki z niemieckiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau

Mija 80. rocznica pierwszej zbiorowej ucieczki z niemieckiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau. 10 czerwca 1942 roku około 50 więźniów podjęło próbę przedostania się na wolność, udało się to zaledwie dziewięciu. Podczas ucieczki, a także w wyniku niemieckiego odwetu, życie straciło około 380 osób.

75 lat temu urodził się Bohdan Smoleń

  • Jacek Bańka
  • access_time 04:13:00
  • calendar_today Czwartek, 2022.06.09
75 lat temu, 9 czerwca 1947 roku, urodził się Bohdan Smoleń, aktor, artysta kabaretowy i satyryk. W czasach PRL występował w popularnym kabarecie Tey z Poznania. Z Zenonem Laskowikiem stworzyli duet, którego dialogi weszły do historii estrady. Ich skecze, jak "Pelagia", "Maluch", "Polska w kryzysie" czy "Z tyłu sklepu", cieszyły się ogromną popularnością wśród widzów.

Hejnał Tarnowa wybrzmiewa od pół wieku

Od 50 lat wybrzmiewa z ratuszowej wieży w Tarnowie. W tym roku mija dokładnie pól wieku od kiedy Tarnów ma własny hejnał. Utwór, którego kompozytorem jest Stanisław Rzepecki, wybrzmiał po raz pierwszy 11 czerwca 1972 roku podczas Dni Tarnowa.

19 lat temu Polacy opowiedzieli się za wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej

W dwudniowym, ogólnokrajowym referendum 7 i 8 czerwca 2003 roku za integracją ze strukturami europejskimi zagłosowało 77,5 procent osób. Przeciw było 22,5 procent. Rok później, 1 maja 2004 roku, Polska wraz z 9 innymi państwami weszła do Unii, powiększając do 25 grono jej członków. Było to największe w historii rozszerzenie Wspólnoty, która dziś, po wyjściu Wielkiej Brytanii (2020), składa się z 27 państw. Status kandydata posiada oficjalnie pięć państw: Albania, Czarnogóra, Macedonia Północna, Serbia i Turcja.

78 lat temu alianci wylądowali w Normandii

78 lat temu - 6 czerwca 1944 roku - alianci wylądowali w Normandii. Była to największa akcja desantowa w historii wojen. Operacja stanowiła część szeroko zakrojonych działań pod nazwą "Overlord", otwierających drugi front w Europie. Zakończyły się one przekroczeniem Sekwany przez aliantów 19 sierpnia. Kilka dni później - 25 sierpnia - wojska sprzymierzone weszły do Paryża, a do końca września 1944 roku wyzwoliły całą Francję.

Dziś rozpoczynają się czterodniowe obchody Platynowego Jubileuszu Panowania królowej Elżbiety II

  • Marcin Golec
  • access_time 00:04:29
  • calendar_today Czwartek, 2022.06.02
69 lat temu - 2 czerwca 1953 roku - odbyła się koronacja Elżbiety II na władczynię Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Jednak monarchini już wcześniej objęła panowanie - 6 lutego 1952 roku, po śmierci jej ojca króla Jerzego VI. Dlatego od dziś (2 czerwca) przez 4 dni Wielka Brytania będzie świętować 70-lecie jej panowania. A tę wyjątkową postać przybliży Marcin Golec. (Materiał dźwiękowy - IAR).

"Kultura" - 75 lat ukazał pierwszy numer

75 lat temu, 1 czerwca 1947 roku, w Rzymie z inicjatywy legendarnego redaktora Jerzego Giedroycia ukazał się pierwszy numer emigracyjnego pisma "Kultura". Rok później jego redakcję przeniesiono do podparyskiego miasteczka - Maisons-Laffitte. Wydawcą "Kultury" był Instytut Literacki, założony w 1946 roku, również z inspiracji Giedroycia. Jerzy Giedroyć zmarł w 2000 roku. Po śmierci "Redaktora", bo tak o nim mówiono, zgodnie z jego życzeniem, "Kultura" przestała wychodzić. Ostatni numer ukazał się w październiku 2000 roku.

200 lat temu urodził się Edward Dembowski

Edward Dembowski znany jest jako przywódca Powstania Krakowskiego. W dążeniu Polaków do niepodległości jego historia nieco jednak ginie pomiędzy Tadeuszem Kościuszką czy Józefem Piłsudskim.

Dzień Rodzin Zastępczych

Dziś w polskim kalendarzu Dzień Rodzin Zastępczych. To ważny społecznie temat. Ten dzień jest też dobrą okazją do apelu o rozważnie takiej możliwości wsparcia nieletnich. Ośrodki Pomocy społecznej ciągle takich rodzin poszukują.

32 lata temu odbyły się pierwsze w pełni demokratyczne wybory samorządowe

32 lata temu, 27 maja 1990 roku, odbyły się pierwsze w pełni demokratyczne wybory samorządowe. Upamiętnia je obchodzony 27 maja Dzień Samorządu Terytorialnego, ustanowiony przez Sejm w 2000 roku. Istniejący od XVI wieku samorząd w naszym kraju był wiele razy powoływany oraz likwidowany. W powojennej Polsce rządzonej przez komunistów istniał pewien substytut samorządu - rady narodowe, podporządkowane ówczesnej władzy. Po przemianach demokratycznych 1989 roku reformę samorządową przeprowadzono częściowo na podstawie wzorów przedwojennych. Nawiązania do przeszłości pojawiły się między innymi w nazwach urzędów, wróciły takie tytuły, jak wójt i burmistrz.

66 lat temu zainaugurowała działalność Piwnica pod Baranami

66 lat temu, 26 maja 1956 roku, zainaugurowała działalność krakowska Piwnica pod Baranami. Początki słynnego kabaretu sięgają połowy lat 50., kiedy Piotr Skrzynecki wraz z kilkoma studentami znaleźli na miejskim rynku piwnicę, którą zaadaptowali na potrzeby sceny. Lokal znajdował się w Pałacu pod Baranami, należącym do Krakowskiego Domu Kultury. Początkowo miało to być miejsce spotkań studentów uczelni artystycznych, szybko jednak inicjatywa przerodziła się w kabaret.