Radio Kraków

Podcasty

20 lat temu papież Jan Paweł II zawierzył świat Bożemu Miłosierdziu

Dokładnie 20 lat temu papież Jan Paweł II po raz ostatni odwiedził Polskę. W czasie tej podróży apostolskiej 17 sierpnia 2002 roku zawierzył świat Bożemu Miłosierdziu.

45 lat temu zmarł Elvis Presley

Muzyk, showman i piosenkarz, który sprzedał ponad 600 milionów płyt i zrewolucjonizował muzykę rozrywkową na całym świecie. Trzykrotny laureat nagrody Grammy. Dziś rocznica śmierci jednego z największych muzyków naszych czasów - Elvisa Presleya.

85 lat temu rozpoczęła się tzw. Operacja Polska, wymierzona w Polaków mieszkających w Związku Radzieckim

85 lat temu, 11 sierpnia 1937 roku, rozpoczęła się tzw. Operacja Polska, wymierzona w Polaków mieszkających w Związku Radzieckim. Szef NKWD Nikołaj Jeżow, za zgodą Józefa Stalina, podpisał rozkaz numer 00485, nakazujący "całkowitą likwidację polskich siatek szpiegowskich". Na mocy rozkazu władze rosyjskie w latach 1937-1938 wykonały karę śmierci na co najmniej 111 tysiącach osób polskiego pochodzenia, a blisko 30 tysięcy innych zesłały do łagrów. Większość z nich zmarła wskutek głodu, chorób i pracy ponad siły. Oprócz tego, kilkadziesiąt tysięcy ludzi deportowano do Kazachstanu, na Syberię, w rejon Charkowa i Dniepropietrowska.

85 lat temu, 11 sierpnia 1937 roku, rozpoczęła się tzw. Operacja Polska, wymierzona w Polaków mieszkających w Związku Radzieckim. Szef NKWD Nikołaj Jeżow, za zgodą Józefa Stalina, podpisał rozkaz numer 00485, nakazujący "całkowitą likwidację polskich siatek szpiegowskich". Na mocy rozkazu władze rosyjskie w latach 1937-1938 wykonały karę śmierci na co najmniej 111 tysiącach osób polskiego pochodzenia, a blisko 30 tysięcy innych zesłały do łagrów. Większość z nich zmarła wskutek głodu, chorób i pracy ponad siły. Oprócz tego, kilkadziesiąt tysięcy ludzi deportowano do Kazachstanu, na Syberię, w rejon Charkowa i Dniepropietrowska.

70 lat temu urodził się Jerzy Pilch

70 lat temu - 10 sierpnia 1952 roku - urodził się Jerzy Pilch, prozaik, publicysta, dramaturg i scenarzysta filmowy, autor ponad 20 powieści, między innymi "Pod Mocnym Aniołem" czy "Spis cudzołożnic". Zmarł w maju 2020 roku, mając 67 lat.

8 sierpnia 1944 roku warszawscy powstańcy uruchomili stację nadawczą AK "Błyskawica"

Trudno o bardziej charakterystyczny symbol walki w czasie Powstanie Warszawskiego, niż radiostacja nadawcza Armii Krajowej "Błyskawica". Przerwała kilkuletnie milczenie w eterze spowodowane okupacją kraju. Prowadzący audycje podtrzymywali na duchu, przekazywali informacja, prosili o pomoc i apelowali o reakcję sił zachodnich. Dzięki niej świat dowiadywał się o przebiegu heroicznych walk w Warszawie, o gehennie ludności stolicy, o bestialstwie Niemców i zniszczeniach miasta. Historię "Błyskawicy" przybliży Marcin Golec.

Rok 2022 w Gminie Poronin został ustanowiony Rokiem profesora Franciszka Łukaszczyka

Dzięki niemu okres wojennej zawieruchy przetrwały "polskie" próbki radu, z trudem zdobyte przez Marię Skłodowską-Curie dla potrzeb założonego przez nią w Warszawie Instytutu Radowego. Mowa o profesorze Franciszku Łukaszczyku, o którym dziś dyskutowano w Poroninie, podczas konferencji naukowej. Postać także przybliży - Marcin Golec.

78 lat temu zginął Krzysztof Kamil Baczyński

78 lat temu - 4 sierpnia 1944 roku, w czwartym dniu Powstania Warszawskiego - od kuli niemieckiego snajpera zginął Krzysztof Kamil Baczyński, poeta, żołnierz Armii Krajowej, podharcmistrz Szarych Szeregów. Należał do tragicznego pokolenia "Kolumbów", pierwszego urodzonego w odrodzonej Polsce. W dniu śmierci miał 23 lata. Historyk literatury profesor Stanisław Pigoń, dowiedziawszy się o decyzji wstąpienia Baczyńskiego do oddziałów dywersyjnych, powiedział: "Cóż, należymy do narodu, którego losem jest strzelać do wroga brylantami".

108 lat temu Józef Piłsudski powołał Pierwszą Kompanię Kadrową

108 lat temu, 3 sierpnia 1914 roku, Józef Piłsudski powołał Pierwszą Kompanię Kadrową, która trzy dni później rozpoczęła historyczny marsz ku wolności. Utworzona z oddziałów strzeleckich, była pierwszym od powstania styczniowego regularnym oddziałem armii polskiej.

79 lat temu doszło do zbrojnego buntu więźniów w Treblince

79 lat temu doszło do zbrojnego buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Treblince. 2 sierpnia 1943 roku więźniowie zaatakowali esesmanów i strażników oraz podpalili obozowe baraki. Przetrwał murowany budynek, w którym mieściły się komory gazowe. Szacuje się, że około dwustu więźniom udało się uciec. Końca wojny doczekało kilkudziesięciu. Większość z uciekających Niemcy zabili.

78 lat temu w Warszawie wybuchło powstanie

1 sierpnia przypada 78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Upadło po 63 dniach zaciętych walk wobec olbrzymiej przewagi niemieckiego wroga, wyczerpania amunicji i żywności. Marcin Golec przypomni tamte dni.

10 lat temu zmarł August Kowalczyk

29 lipca 2012 roku, zmarł August Kowalczyk, aktor i reżyser, były więzień Auschwitz. Niemcy wywieźli go do obozu w 1940 roku. Po kilku miesiącach wraz z innymi więźniami uciekł z miejsca zagłady. Przeżył dzięki pomocy okolicznej ludności. Potem walczył w szeregach Armii Krajowej. Postać przybliży - Marcin Golec.

Stocznia w Płaszowie i historia żeglugi wiślanej w Krakowie

Powoli znikają ostatnie zabudowania Portu i stoczni Płaszów w Krakowie. Znajdujący się w zakolu Wisły relikt przeszłości jest jednym z ostatnich dowodów na to, że Kraków był kiedyś ważnym ośrodkiem żeglugi śródlądowej. Inwestor na tym terenie zaplanował luksusowe osiedle "jak w Monte Carlo". Tym samym ostatecznie powoli dobiega końca historia, o której postanowiliśmy opowiedzieć w ramach Radiowej Lekcji Wiedzy o Społeczeństwie.

70 lat temu zmarła Eva Peron "Evita"

W ramach codziennej lekcji Wiedzy o Społeczeństwie zapraszamy państwa w podróż do powojennej Argentyny. Dokładnie 70 lat temu, 26 lipca 1956 roku zmarła Eva Peron, żona prezydenta Argentyny Juana Perona działaczka polityczna i społeczna znana jako "Evita". / Dźwięki wykorzystane w materiale pochodzą z Archiwum Polskiego Radia.

80 lat temu Niemcy rozpoczęli wielką akcję likwidacyjną w warszawskim getcie

22 lipca 1942 roku Niemcy ogłosili przesiedlenia mieszkańców zamkniętej dzielnicy żydowskiej "na Wschód". W rzeczywistości transporty kierowano do niemieckiego hitlerowskiego obozu zagłady w Treblince, gdzie ofiary były zabijane w komorach gazowych.

70 lat temu stalinowski Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie wydał wyrok w tak zwanym procesie komandorów

70 lat temu, 21 lipca 1952 roku, stalinowski Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie wydał wyrok w tak zwanym procesie komandorów. Siedmiu oficerów Marynarki Wojennej zostało oskarżonych o przestępstwo, którego nie popełnili. Dowody przeciwko nim sfabrykował Główny Zarząd Informacji Wojska Polskiego pod nadzorem najwyższych komunistycznych władz państwowych, w tym prezydenta Bolesława Bieruta. Oficerom zarzucono działalność szpiegowską i dywersyjną.

95 lat temu urodził się Tadeusz Łomnicki

95 lat temu, 18 lipca 1927 roku, urodził się Tadeusz Łomnicki, aktor, reżyser i pedagog. Zagrał między innymi w "Człowieku z marmuru" Andrzeja Wajdy, "Eroice" Andrzeja Munka, a także "Przypadku" i "Dekalogu VIII" Krzysztofa Kieślowskiego. Ogromną popularność przyniosła mu rola Michała Wołodyjowskiego w filmach Jerzego Hoffmana, nakręconych według Trylogii Henryka Sienkiewicza. Stworzył także wielkie kreacje teatralne i przez wielu krytyków uważany jest za najwybitniejszego polskiego aktora teatralnego. Zmarł w 1992 roku.

612 lat temu rozegrała się bitwa pod Grunwaldem

  • Marcin Golec
  • access_time 03:45:00
  • calendar_today Piątek, 2022.07.15
612 lat temu, 15 lipca 1410 roku, rozegrała się bitwa pod Grunwaldem pomiędzy wojskiem polsko-litewskim a armią Zakonu Krzyżackiego. Zakończyła się spektakularnym zwycięstwem militarnym Polaków i ich sprzymierzeńców. Była to jedna z największych bitew średniowiecznej Europy i zarazem ęłęóstarcie dwóch najpotężniejszych armii tamtych czasów. W 1410 roku Krzyżacy walczyli pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Połączonymi siłami polskimi, litewsko-ruskimi i oddziałami czeskimi dowodził król Władysław Jagiełło i wielki książę litewski Witold.

Pięć lat temu zmarła Julia Hartwig

Pięć lat temu, 14 lipca 2017 roku, w Pensylwanii w Stanach Zjednoczonych zmarła Julia Hartwig, poetka, eseistka i tłumaczka literatury pięknej z języka francuskiego i angielskiego. Miała 95 lat.

Uzdrowisko Rabka

Monika Chlebek, dyrektor ds. medycznych Uzdrowiska Rabka S.A. i pediatra Anna Mrózek opowiedziały o mikroklimacie Rabki i solance oraz o tym, jakie choroby leczone są w Rabce.

Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej

12 lipca przypada Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej. Święto zostało ustanowione w 2017 roku i jest dziś obchodzone po raz piąty. Stanowi hołd dla mieszkańców polskich wsi za ich patriotyczną postawę w czasie II wojny światowej, między innymi za pomoc udzielaną uciekinierom, osobom ukrywającym się przed prześladowaniami i wysiedlanym, walkę w oddziałach partyzanckich, a także żywienie żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego i mieszkańców miast.