Radio Kraków

Podcasty

Zmiana standardu nadawania naziemnej telewizji cyfrowej

Od poniedziałku Małopolanie oraz mieszkańcy województw: opolskiego, śląskiego, podkarpackiego, łódzkiego i świętokrzyskiego będą mogli oglądać telewizję naziemną w nowej lepszej jakości. To wiąże się ze zmianami nie tylko ze strony nadawcy sygnału. W ramach naszej dzisiejszej radiowej lekcji wiedzy o społeczeństwie przedstawimy krótką instrukcję obsługi nowego sygnału.

Bolesław Prus

A w naszej dzisiejszej radiowej lekcji wiedzy o społeczeństwie dziś sylwetka Bolesława Prusa. Dziś mija dokładnie 110. rocznica śmierci pisarza. Zmarł 19 maja 1912 roku. Był pisarzem i publicystą okresu pozytywizmu, a także działaczem społecznym. Informacje zebrała Katarzyna Jabłońska, a wykorzystane w materiale nagrania pochodziły z archiwów Polskiego Radia.

115 lat temu zmarł prof. Henryk Jordan, znany z zakładania ogrodów zabaw dla dzieci

115 lat temu, 18 maja 1907 roku, zmarł w Krakowie profesor Henryk Jordan, lekarz, propagator wychowania fizycznego młodzieży i gier sportowych. Znany głównie z zakładania ogrodów zabaw dla dzieci, tak zwanych ogrodów jordanowskich. Miał ogromne zasługi w realizowaniu hasła wychowania zdrowego pokolenia Polaków. Zapraszam na opowieść o tym niezwykłym człowieku, którą przygotował Marcin Golec.

100 lat temu Sejm Polski przyjął pierwszą uchwałę dotyczącą urlopów

Dokładnie 100 lat temu Sejm Polski przyjął pierwszą uchwałę dotyczącą urlopów. Od tego dnia pracownikom w Polsce na podstawie przepisów prawa przysługiwały płatne dni wolne od pracy. Z tej okazji dzisiejszą lekcję wiedzy o społeczeństwie poświęcamy właśnie zagadnieniu urlopów.

Czasami opór oznacza drobne gesty: pomnik Zwycięstwa i Wolności w Chrzanowie

W radiowej lekcji WOS-u dziś historia chrzanowskiego orła. To pomnik w centrum miasta. Według opowieści mieszkańców projektowany w latach 60. ubiegłego wieku pomnik miał być buntem artysty wobec Moskwy. Ile w tej legendzie jest prawdy? Pytał Marek Mędela.

78. rocznica zwycięskiej bitwy o Monte Cassino

To już 78 lat od rozpoczęcia ostatniej, zwycięskiej fazy walk w bitwie o Monte Cassino we Włoszech. W nocy z 11 na 12 maja 1944 roku wojska alianckie przystąpiły do decydującego szturmu. Operacja pod kryptonimem "Honker" z udziałem Polaków przyniosła po tygodniu - 18 maja - zwycięstwo. Drugi Korpus Polski, dowodzony przez generała Władysława Andersa, przełamał obronę Niemców i otworzył aliantom drogę na Rzym. O szczegółach - Marcin Golec.

Konferencja "Uwaga Smartfon" w Krakowie to początek szeroko zakrojonej kampanii

Smartfony i tablety to najchętniej wybierany prezent na komunię. Tymczasem specjaliści alarmują i rozpoczynają szeroko zakrojoną kampanię informacyjną "Uwaga Smartfon" - dzieci i młodzież tracą dzieciństwo przed ekranami, co wiąże się z uzależnieniem, przebodźcowaniem, a nawet trwałym uszkodzeniem mózgu. Temat o tyle poważny, że poświęciliśmy mu radiową lekcję wiedzy o społeczeństwie.

Dzień Zwycięstwa w Rosji

  • Marcin Golec
  • access_time 04:19:00
  • calendar_today Poniedziałek, 2022.05.09
To był dzień ogromnej radości dla milionów ludzi w kilkudziesięciu krajach na całym świecie. Po blisko sześciu latach zakończyła się druga wojna światowa. 8 maja przypada Międzynarodowy Dzień Zwycięstwa, obchodzony w rocznicę podpisania aktu bezwarunkowej kapitulacji Trzeciej Rzeszy w 1945 roku. A tymczasem Rosjanie obchodzą go właśnie dziś - 9 maja dlaczego? O tym - Marcin Golec.

6 maja nowi rekruci Gwardii Szwajcarskiej składają przysięgę

Na dziedzińcu świętego Damazego w Watykanie przysięgę złożyli dziś nowi rekruci Gwardii Szwajcarskiej. Wydarzenie poprzedziły uroczystości, w których udział wzięli mieszkańcy Watykanu oraz najbliżsi krewni zaprzysiężonych żołnierzy. O nich i o całej Gwardii Szwajcarskiej z Magdaleną Wolińską-Riedi rozmawiał nasz reporter Mateusz Bożek.

Przysięgi nowych żołnierzy odbywają się co roku 6 maja, który ustanowiono świętem tej formacji. Autorka książki "kobieta w Watykanie" zaprasza też na spotkanie, które odbędzie się w Krakowie 13 maja o godzinie 18 w Centrum Jana Pawła II.

Światowy Dzień Hasła

Z okazji Światowego Dnia Hasła Kamil Wszołek przypomina najważniejsze zasady związane z ochroną i tworzeniem bezpiecznych haseł.

107 lat temu urodził się harcmistrz Florian Marciniak

107 lat temu - 4 maja 1915 roku - urodził się harcmistrz Florian Marciniak, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów - konspiracyjnej organizacji harcerskiej działającej w czasie II wojny światowej. Stał na jej czele od 27 września 1939 roku aż do aresztowania przez Niemców w maju 1943. Był autorem nazwy "Szare Szeregi" i opracował program zatytułowany "Dziś, jutro, pojutrze", którego podstawową zasadą było wychowanie przez walkę.

Mija rocznica wyzwolenia obozów koncentracyjnych

Sachsenhausen, Dachau i Ravensbruck - nazwy tych trzech niemieckich obozów koncentracyjnych przypomniano w Krakowie, przy okazji uczczenia ofiar każdego z nich. Dlaczego właśnie teraz są wspominane i czego może nas uczyć ta pamięć? O tym w dzisiejszym odcinku WOS Sławomir Wron

80 rocznica pierwszego kobiecego transportu Polek do Auschwitz

Dokładnie 80 lat temu - 27 kwietnia 1942 roku - do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz dotarł pierwszy transport Polek - 127 więźniarek politycznych przywiezionych zostało z wiezienia w Tarnowie i w Krakowie. 80 lat od tych wydarzeń Tarnów jako miasto, z którego wyruszył także pierwszy męski transport do KL Auschiwtz - postanowił uczcić te wydarzenia. Historie pierwszych Polek, które trafiły do obozu w Auschitz w radiowym WOSie przybliży Państwu Agnieszka Wrońska.

Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem

25 kwietnia w kalendarzu przypada Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem. Został ustanowiony przez Ligę Niedosłyszących w celu zwrócenia uwagi na powszechne występowanie hałasu w życiu ludzi, jego wpływu na zdrowie i zwiększanie świadomości występowania tego szkodliwego zjawiska. Właśnie tym zagadnieniom poświęcamy naszą dzisiejszą radiową lekcję wiedzy o społeczeństwie.

114 lat temu urodziła się, a 82 lata temu zginęła Janina Lewandowska

114 lat temu, 22 kwietnia 1908 roku, urodziła się Janina Lewandowska, z domu Dowbor-Muśnicka, pilot szybowcowy i samolotowy, żołnierz Wojska Polskiego. Tego samego dnia przypada 82. rocznica jej śmierci. Została zamordowana przez NKWD 22 kwietnia 1940 roku w Katyniu, jako jedyna kobieta pośród polskich oficerów. Zginęła od strzału w tył głowy, w dniu swoich 32. urodzin.

Królowa Elżbieta II obchodzi 96 urodziny

Jest najdłużej panującym monarchą Wielkiej Brytanii i w ogóle najdłużej panującą obecnie głową państwa na świecie. Królowa Elżbieta II obchodzi 96 urodziny. Z racji sędziwego wieku królowa już od jakiegoś czasu ogranicza swoje oficjalne obowiązki, ale nie planuje abdykacji. Wciąż bierze udział w państwowych uroczystościach i cieszy się, w przeciwieństwie do innych członków rodziny królewskiej, niesłabnącą popularnością wśród Anglików.

149 lat temu urodził się Wojciech Korfanty

149 lat temu, 20 kwietnia 1873 roku, urodził się Wojciech Korfanty, polityk i działacz społeczny, przywódca narodowy Górnego Śląska. Był związany z chrześcijańską demokracją. W 1921 roku stanął na czele III powstania śląskiego. W odrodzonej Polsce pełnił funkcję wicepremiera, był też posłem na Sejm. Zmarł w 1939 roku. Pośmiertnie, w 1997, został odznaczony Orderem Orła Białego.

Rocznica powstania w Getcie Warszawskim

79 lat temu - 19 kwietnia 1943 roku - w warszawskim getcie wybuchło powstanie kierowane przez żydowskie podziemne formacje zbrojne. Było odpowiedzią na rozpoczęcie przez Niemców akcji ostatecznej likwidacji getta, podjętej w ramach realizowanego przez nich planu zagłady europejskich Żydów. Tragiczne wydarzenia sprzed niemal 80 lat przypomina Marcin Golec.

Kamieniołom Libana

To nie tylko niezwykłe miejsce na terenie krakowskiego Podgórza, ale także ważny wycinek historii tego miasta. - Tak o kamieniołomie Libana mówi krakowski przewodnik oraz miłośnik historii Podgórza Emil Bajorek.

80 lat temu na terenie wyrobiska Niemcy utworzyli obóz pracy, do którego kierowano osoby uchylające się od pracy w ramach Służby Budowlanej na rzecz Generalnego Gubernatorstwa. Szacuje się, że w ciągu dwóch lat jego działalności zapoczątkowanej 15 kwietnia 1942 roku - przez obóz przeszło około 2 tysięcy osób.

W 1993 roku kamieniołom stał się scenografią do filmu Stevena Spielberga, dziś oficjalnie zamknięty dla zwiedzających. Jego teren można obejrzeć podczas spaceru z przewodnikiem w czasie organizowanych co roku Podgórskich Dni Otwartych Drzwi.

O historii kamieniołomu i obozu z Emilem Bajorkiem rozmawiała  Joanna Ślusarczyk.

110 lat temu zatonął Titanic

110 lat temu, w nocy z 14 na 15 kwietnia 1912 roku, po zderzeniu z górą lodową zatonął Titanic, brytyjski statek pasażerski. Była to najtragiczniejsza katastrofa w historii żeglugi cywilnej. Na pokładzie transatlantyckiego parowca znajdowało się 2200 pasażerów. Zginęło ponad półtora tysiąca ludzi. Uratowano około siedmiuset osób.