Radio Kraków

Też mi pytanie


RSS Spotify Google Podcast

Pytanie pozornie proste, takie, którego często nie mamy odwagi zadać, a odpowiedź zaskakująca i naukowa. Świat wokół ciągle zadziwia, a my szukamy wyjaśnień. Wchodzimy na szczyty gór, zjeżdżamy do podziemi, patrzymy na ulice, a czasem snujemy naukowe rozważania przy porannej kawie. Naukowo, ale z humorem objaśniamy świat. I nie wstydzimy się dziecięcej ciekawości. Czekamy na wasze pytania: hejnal@radiokrakow.pl

Podcasty

Dlaczego rozpędzamy elektrony do prędkości światła?

W Centrum Promieniowania Synchrotronowego Solaris w Krakowie elektrony są rozpędzanie do prędkości bliskiej prędkości światła. Po co się to robi i jakie to promieniowanie ma praktyczne zastosowanie? Rozmawiają dr hab. Tomasz Wróbel i Marzena Florkowska.

Gdzie w naszych domach znajdują zastosowanie ciekłe kryształy?

Gdzie w naszych domach znajdują zastosowanie ciekłe kryształy? Kiedyś rozmawialiśmy o kubkach i termometrach, w których ciekłe kryształy zmieniały kolor pod wpływem ciepła. Dziś działamy prądem elektrycznym. Rozmawiają dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska

Czy nietoperzom kręci się w głowie, gdy wiszą głową w dół?

Jak to możliwe, że nietoperzom nie kręci się w głowie, gdy wiszą głową w dół? Rozmawiają lekarz weterynarz Marcin Pałys, Zastępca Dyrektora ds. hodowlanych krakowskiego ZOO i Marzena Florkowska.

Czy można zrobić zdjęcie rentgenowskie zęba bakterii żyjącej na naszym zębie?

Czy można zrobić zdjęcie rentgenowskie zęba bakterii żyjącej na naszym zębie? Pytanie tylko pozornie absurdalne, bo pytamy o to, jak dokładne obrazy możemy uzyskać stosując promieniowanie synchrotronowe. Rozmawiają Michał Młynarczyk, zastępca dyrektora Centrum Promieniowania Synchrotronowego Solaris  w Krakowie, i Marzena Florkowska.

Czy wąż może połknąć słonia - jak czytamy w Małym Księciu?

A może to tylko bajka? Rozmawiają lekarz weterynarz Marcin Pałys, Zastępca Dyrektora ds. hodowlanych krakowskiego ZOO i Marzena Florkowska

Jaka jest zależność pomiędzy ciśnieniem, a siłą wiatru?

Rozmawiają prof. Mirosław Miętus, klimatolog, zastępca dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy, i Marzena Florkowska.

Czy możliwe jest uzyskanie idealnej próżni?

Ile trwa ten proces i czy jest to próżnia kosmiczna? Rozmawiają Michał Młynarczyk, zastępca dyrektora Centrum Promieniowania Synchrotronowego Solaris  w Krakowie, i Marzena Florkowska.

Dlaczego niektóre kubki zmieniają kolor pod wpływem temperatury?

Dziś o czarodziejskich kubkach, które zmieniają kolor pod wpływem temperatury płynu, który do niego wlejemy. Jaki jest mechanizm działania takich kubków? Rozmawiają dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

Po co żyrafie cętki?

Czy tylko dla urody i niepowtarzalności? Czy natura działa w sposób bardziej  wyrafinowany?  Rozmawiają lekarz weterynarz Marcin Pałys, Zastępca Dyrektora ds. hodowlanych krakowskiego ZOO i Marzena Florkowska.

czy słońce kiedyś się wypadli?

Pytanie w sam raz na upały: czy słońce kiedyś się wypadli, czy może zanim to nastąpi, świecić będzie jeszcze mocniej. Rozmawiają Janusz Nicewicz z Młodzieżowego  Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach i Marzena Florkowska.

Dlaczego dzieci boją się ciemności?

Zresztą nie tylko dzieci. Dorośli także. I co to ma wspólnego z pejzażami, na których oddalone drzewa czy góry są szare. Rozmawiają dr Witold Zawadzki z  Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

Co się dzieje w środku baterii, gdy ją ładujemy?

Co się dzieje w środku baterii, gdy ją ładujemy, a następnie  rozładowujemy? Czy ten proces jest nieskończony? W jaki sposób promieniowanie synchrotronowe może być użyte do  badania materiałów do przechowywania energii – baterii i paneli fotowoltaicznych?

Rozmawiają dr Marcin Zając, Koordynator linii pomiarowej PIRX oraz Zastępca Kierownika Działu Naukowego Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego Solaris w Krakowie, i Marzena Florkowska

Po co świetliki świecą?

Po co robaczki świętojańskie świecą? I czy to są jedyne owady, które emitują światło?  Czy ludzie to wykorzystują w  jakiś sposób? Najdłuższe noce w roku służą przyrodniczym obserwacjom. Ze  znawcą owadów, prof. Kazimierzem Wiechem z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska

Czy w noc świętojańską powinniśmy jeść chleb świętojański?

Czy w noc świętojańską powinniśmy jeść chleb świętojański? Dziś imieniny Jana, stąd i takie pytanie. Rozmawiają dr hab. Zofia Włodarczyk z Katedry Roślin Ozdobnych i Sztuki Ogrodowej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska

Czy rozsyłanie swoich próbek DNA jest bezpieczne?

Co zrobić, gdy chcemy poznawać związki rodzinne i pokrewieństwo? Czy rozsyłanie swoich próbek DNA jest bezpieczne? Do czego te nasze próbki DNA mogą być wykorzystane? Z prof. Wojciechem Branickim z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ i Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego w Warszawie rozmawia Marzena Florkowska.

Czy kwiat jednej nocy to paproć?

Przed nami Noc Świętojańska, Noc Kupały. I pytanie, czy ten tajemniczy kwiat, którego w tę noc szukamy to rzeczywiście kwiat paproci, czy może coś zupełnie innego. Odpowiedź jest zaskakująca. Rozmawiają dr hab. Michał Węgrzyn, kierownik Ogrodu Botanicznego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Co to jest mikrobiologiczny "odcisk palca" Krakowa?

Czy istnieje jakaś cecha charakterystyczna, która sprawia, że każde miasto na świecie jest wyjątkowe i nie do pomylenia z innym miejscem? Okazuje się, że są to mikroorganizmy. Każde miasto ma niepowtarzalny mikrobiologiczny "odcisk palca". Dziś w 50 miastach na całym świecie, także w Krakowie, wolontariusze będą zbierać takie próbki  z miejsc publicznych. Inicjatorem i koordynatorem krakowskich edycji akcji jest dr hab. inż. Paweł Łabaj, lider Grupy Badawczej Bioinformatyki z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, a zarazem współzałożyciel stowarzyszenia MetaSUB Europe. Rozmawia Marzena Florkowska.

Jak stać się jednym z najbogatszych ludzi w Ameryce?

To opowieść o Eraźmie Jerzmanowskim, który w XIX wieku przybył  do Ameryki z Polski poprzez Francję i jest zwany człowiekiem, który oświetlił Amerykę. Z dr. Arkadiuszem Więchem, historykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorem biografii Erazma Jerzmanowskiego rozmawia Marzena Florkowska

Czym różni się odkrycie od wynalazku?

Gdybyśmy się spotkali z mieszkańcami Marsa, to czy mielibyśmy te same odkrycia czy wynalazki? Czym różni się odkrycie od wynalazku? Rozmawiają prof. Bolesław Orłowski, historyk nauki i Marzena Florkowska

Kto nadaje imiona huraganom?

15 czerwca to Światowy Dzień Wiatru. Stąd pytanie, kto i według jakiej zasady nadaje imiona wyjątkowo silnym wiatrom, huraganom czy cyklonom tropikalnym. Rozmawiają prof. Mirosław Miętus, klimatolog, zastępca dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy, i Marzena Florkowska.