Radio Kraków

Też mi pytanie


RSS Spotify Google Podcast

Pytanie pozornie proste, takie, którego często nie mamy odwagi zadać, a odpowiedź zaskakująca i naukowa. Świat wokół ciągle zadziwia, a my szukamy wyjaśnień. Wchodzimy na szczyty gór, zjeżdżamy do podziemi, patrzymy na ulice, a czasem snujemy naukowe rozważania przy porannej kawie. Naukowo, ale z humorem objaśniamy świat. I nie wstydzimy się dziecięcej ciekawości. Czekamy na wasze pytania: hejnal@radiokrakow.pl

Podcasty

Kto stworzył pierwszy program komputerowy?

Kto stworzył pierwszy program komputerowy? I czy jest możliwe, że powstał zanim zbudowano pierwszy komputer? Pretekstem do zadania tego pytania są warsztaty z programowania dla dzieci, które zaplanowano na najbliższą sobotę i niedzielę w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. Poprowadzi je Krystian Kozerawski, który nie tylko uczy dzieci programowania, ale zafascynowany jest także muzyką.

Informacja i rezerwacja: rezerwacja@mim.krakow.pl lub tel. 12 428 66 00 wew. 11 czynna od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8:00 do 16:00. Dokonując rezerwacji prosimy o podanie dnia i godziny wybranych zajęć.

Zajęcia programowania są realizowane w ramach projektu SPINaj naukę. Projekt realizowany jest wspólnie z 11 instytucjami i centrami nauki i jest dofinansowany ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki.

O szczegóły pyta Marzena Florkowska

Czy ptaki wiedzą, gdzie schowały zapasy na zimę?

Czy ptaki wiedzą, gdzie schowały zapasy na zimę? Czy zakopują orzechy i żołędzie przypadkowo? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

Z czego przygotowywano barwniki do nici wykorzystywanych do tkania arrasów?



Z czego przygotowywano barwniki do nici wykorzystywanych do tkania arrasów?  Takie pytania zadaje sobie wiele osób. Rozmawiają  Jerzy Holc, kustosz, Kierownik Pracowni Konserwacji Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu i Marzena Florkowska. Na Wawelu można jeszcze do końca października oglądać wystawę "Wszystkie arrasy króla".

Dlaczego w zupie ogórkowej ziemniaki pozostają twarde?

A może wszystko zależy od kolejności dodawania składników? Najpierw jarzyny, a na koniec ogórki kiszone? Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Wydziału Farmaceutycznego UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska.

Ile kilometrów nici zużyto do utkania arrasu?

Na Wawelu można jeszcze do końca października oglądać wystawę "Wszystkie arrasy króla". Ile waży arras i ile kilometrów nici zużyto do jego utkania? - takie pytania zadaje sobie wiele osób. Rozmawiają  Jerzy Holc, kustosz, Kierownik Pracowni Konserwacji Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu i Marzena Florkowska.

Co możemy zaklajstrować?

Jak robimy klajster i do czego możemy go użyć?  Czy to tylko posmak przeszłości i składów z książkami, czy może mieć współczesne zastosowanie? Z Sylwią Puchałą, introligatorem z Biblioteki Jagiellońskiej rozmawia Marzena Florkowska

Gdzie znajduje się środek Polski?

Gdzie znajduje się dokładny środek Polski? I w jaki sposób jest on wyznaczony? W 2018 roku z okazji 100 lecia odzyskania niepodległości przez Polskę i roku geografii geodezyjny środek Polski została na nowo określony. Rozmawiają Mariusz Meus, krakowski geodeta, popularyzator ciekawostek związanych z geodezją i Marzena Florkowska.

W jaki sposób odczuwamy temperaturę?

Przecież w naszej skórze nie mamy termometru. I dlaczego tę samą temperaturę raz odczuwamy jako upalną, a innym razem jako zimną? Rozmawiają dr Paweł Jedynak z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki,  i Marzena Florkowska.

Jak długo tkano arras?

Na Wawelu można jeszcze do końca października oglądać wystawę "Wszystkie arrasy króla". Jak długo trwało tkanie jednego arrasu? - takie pytanie zadaje sobie wiele osób. Rozmawiają  Jerzy Holc, kustosz, Kierownik Pracowni Konserwacji Tkanin Zamku Królewskiego na Wawelu i Marzena Florkowska.

Dlaczego żarówka wciśnięta do ziemniaka świeci?

Jak to jest możliwe, że tylko przy użyciu ziemniaka, marchewki czy jabłka i dwóch monet jesteśmy w stanie zaświecić żarówkę? Na pozornie prostymi zjawiskami kryje się ogniwo chemiczne. Rozmawiają dr Iwona Nowak z Ogrodu Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie i Marzena Florkowska

Dlaczego podczas jedzenia papryczki chili odczuwamy ból i jest nam gorąco?

David Julius i Ardem Patapoutian otrzymali tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii za odkrycie receptorów temperatury i dotyku. Do badań wykorzystali m.in.  kapsaicynę, ostry związek z papryki chili, które wywołują uczucie pieczenia. Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Wydziału Farmaceutycznego UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska.
David Julius i Ardem Patapoutian otrzymali tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii za odkrycie receptorów temperatury i dotyku.

Po co nam linie papilarne?

Pytanie tylko pozornie wydaje się proste, a odpowiedź zaskakuje. Przecież nie po to, by uruchamiać telefon komórkowy, zeskanować opuszek przy wyrabianiu dokumentu, czy ułatwić pracę policji. I po co małpom linie papilarne na ogonach? Rozmawiają dr Kamil Mrożek z Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ i Marzena Florkowska.

Dlaczego mleko kipi?

Dlaczego mleko kipi, a gdy gotujemy wodę, zupę, kompot - to się nam to  nie przydarza? Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii na Wydziale Farmaceutycznym UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska.

Jakie ptaki przylatują do nas na zimę?

Jesień się zaczęła. Wiele gatunków ptaków odleciało w ciepłe kraje. Ale jest też pytanie, jakie ptaki do nas przylatują na zimę? Czy możemy je zauważyć? Dr Kazimierz Walasz, prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

Jaka jest różnica pomiędzy eksplozją a implozją?

Dlaczego szczelnie zamknięta beczka metalowa, w której podgrzewaliśmy pewną ilość wody, po pewnym czasie wybuchnie?  I dlaczego nie możemy tego zjawiska nazwać eksplozją? Rozmawiają dr Rafał Sworst, kierownik Ogrodu Doświadczeń i Marzena Florkowska

Dlaczego psy szczekają, a nie miauczą albo gruchają?

I to niezależnie od wielkości czy rasy? Czy tylko dlatego, że tak ma zbudowany aparat głosowy? A może jest w tym głębsza filozofia? Rozmawiają dr Paweł Jedynak z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki,  i Marzena Florkowska.

Dlaczego wybuchamy?

Na czym polega eksplozja, gdybyśmy zajrzeli do środka materii? Rozmawiają dr Rafał Sworst, kierownik Ogrodu Doświadczeń i Marzena Florkowska. A pretekstem jest  Noc Naukowców. Wiele instytucji zaprasza przyszłych uczonych, aby eksperymentowali. Takie niecodzienne doświadczenia można zobaczyć także w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema.

KIedy zaczyna się jesień?

23 września przypada pierwszy dzień jesieni kalendarzowej. 22 września zaczęła się jesień astronomiczna, a zrównanie dnia z nocą nastąpi około 25 września. W dodatku słońce wcale nie jest na tle takiego gwiazdozbioru, o jakim mówią znaki zodiaku. Czy w przyrodzie panuje jakiś ład? Z Januszem Nicewiczem z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska

Co to jest lewoskrętna witamina C?

Coraz więcej osób pyta w aptekach o lewoskrętną witaminę C jako tę najskuteczniejszą. Czy to tylko chwyt marketingowy i co w witaminie się skręca? Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii na Wydziale Farmaceutycznym UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska.

Dokąd dopłynie butelka z wiadomością?

9-letnia dziewczynka znalazła na jednej z hawajskich plaż butelkę z wiadomością w środku. Okazało się, że ta butelka została wrzucona do oceanu 37 lat temu. W jakim celu? Japońscy licealiści w ten sposób badali prądy morskie i wrzucili w sumie do wód 450 podobnych butelek, i 300 dodatkowych w kolejnym roku. Do tej pory odnaleziono 51.  Ta wiadomość sprowokowała do  zadania pytania o prądy wodne właśnie.  Bo podobne pytania można zadać i znaleźć odpowiedź w Ogrodzie Doświadczeń, w którym przygotowano bogatą ofertę. Rozmawiają dr Iwona Nowak  z Ogrodu Doświadczeń im. Stanisława Lema i Marzena Florkowska.