Radio Kraków

Też mi pytanie


RSS Spotify Google Podcast

Pytanie pozornie proste, takie, którego często nie mamy odwagi zadać, a odpowiedź zaskakująca i naukowa. Świat wokół ciągle zadziwia, a my szukamy wyjaśnień. Wchodzimy na szczyty gór, zjeżdżamy do podziemi, patrzymy na ulice, a czasem snujemy naukowe rozważania przy porannej kawie. Naukowo, ale z humorem objaśniamy świat. I nie wstydzimy się dziecięcej ciekawości. Czekamy na wasze pytania: hejnal@radiokrakow.pl

Podcasty

Dlaczego do kawy espresso dostajemy szklaneczkę wody?

Ot i pytanie, a odpowiedzi szuka Marzena Florkowska.

Od czego zależy smak potrawy? I nie o przyprawach mowa


Dlaczego ta sama potrawa smakuje zupełnie inaczej w zależności od tego, przy jakiej muzyce ją spożywamy i jaki kolor, a nawet kształt  ma talerz? Z dr Joanną Chłopicką z Zakładu Bromatologii UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego w dżinsach mamy dodatkową, małą kieszonkę?

Do czego służy mała kieszonka w dżinsach i po co są nity? Sprawę bada Marzena Florkowska

CZy można obejrzeć płatki śniegu pod mikroskopem?

W Małopolsce rozpoczynają się ferie zimowe. Dzieci, które wyjadą poza miasto będą miały okazję zobaczyć śnieg, a  my proponujemy oglądanie płatków śniegu w dużych powiększeniach. np. pod mikroskopem? Czy to możliwe? O tym Marzena Florkowska

Kiedy błąd staje się atutem?

W jakich sytuacjach błąd jest atutem i świadczy o niepowtarzalności? Jeśli to w  ogóle możliwe, to dlaczego za wszelką cenę dążymy do doskonałości w różnych wymiarach naszego życia?   A rozmawiają dr inż Jerzy Duda, bibliofil i filatelista, prezes Ogólnopolskiego Klubu Filatelistycznego „Cracoviana” i Marzena Florkowska.

Jakie przedmioty z rodzinnych zbiorów uważamy za niezwykle cenne albo ważne i zrobimy wszystko, aby nie zginęły?

Obrazy, zdjęcia, dziwne pamiątki, pierścionek babci- czy one powinny znaleźć się w naszych prywatnych skarbcach.
W Wiedniu Habsburgowie przechowywali je w specjalnych Kunstkamerach, ale dwa z nich były wysoko cenione. Jakie? Rozmawiają Klementyna Ochniak-Dudek,  z Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce i Marzena Florkowska.

Więcej szczegółów i ciekawostek będzie można poznać dziś podczas wykładu Klementyny Ochniak-Dudek z Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce. Początek spotkania - o  godz. 18.00 w Sali Gotyckiej Zamku Żupnego oraz online na Facebooku Muzeum.

Jak odróżnić kruka od wrony, gawrona i kawki?

Czarne z białym stanowi doskonały kontrast. Czy dlatego nam się wydaje, że zimą widzimy więcej wron, kruków, gawronów? I po czym rozróżnić, z jakim ptakiem mamy do czynienia? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

Co z robić z bożonarodzeniową choinką po Świętach?

Kąpiele leśne, napary, maści, osłony dla roślin i zwierząt, tyczki do grochu, albo prototyp miksera. To ostatnie narzędzie ma 32 nazwy - myrtadełko, mątewka, kołotuszka, bełtak, rogalka, tarajka, gwiazdka,  kłótewka, mątwica, kwirlejka, koziołek. Podpowiada Marzena Florkowska.

Dlaczego życzymy żeglarzom stopy wody pod kilem?

Co to jest kil czyli stępka oraz czy stopa jest miar objętości? Odpowiedź zna  dr inż. Piotr Chrząstowski, zawodowo związany z AGH, ale dziś jako jachtowy sternik morski. Żegluje od 45 lat, brał udział w około 70 rejsach i na pokładach jachtów spędził łącznie prawie trzy lata życia. Pyta Marzena Florkowska.

W Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie czynna jest wystawa "W poszukiwaniu piękna. Podróże Walerego Goetla i Piotra Chrząstowskiego". Można tam zobaczyć zdjęcia wykonane przez naszego gościa podczas podróży morskich.

Co wspólnego mają znaczki pocztowe z piernikami?

 Zadajemy to pytanie w przededniu Dnia Filatelisty, który obchodzony jest 6 stycznia. A rozmawiają dr inż Jerzy Duda, bibliofil i filatelista, prezes Ogólnopolskiego Klubu Filatelistycznego „Cracoviana” i Marzena Florkowska.

Styczeń jest ważnym miesiącem dla filatelistów. 6 styczniu 2022 roku mija 129. rocznica utworzenia pierwszego polskiego Klubu Filatelistów w Krakowie. To także 156. rocznica urodzin i 101. rocznica śmierci Maksymiliana Mikołaja Urbańskiego „ właściciela sklepu i wytwórni piernikarskiej, który całą jednak duszę poświęcił kolekcjonerstwu i to najbogatszej jego części; filatelistyce”- jak napisano w nekrologu drukowanym w czasopiśmie „Filatelista Polski” nr 1-2 ze stycznia 1921 roku. Więcej: http://www.cracoviana.eu/

Z kim przyjaźnił się Jan Szczepanik zwany polskim Edisonem?

Wynalazki tkackie, fotografia barwna, kinematografia, kamizelka kuloodporna - to najbardziej znane wynalazki Jana Szczepanika, ale było ich o wiele więcej. W Tarnowie zaczął się właśnie rok Jana Szczepanika, który był zwany polskim Edisonem czy też Leonardo da Vinci z Galicji. Dziś nie tyle o wynalazkach Jana Szczepanika, ale o pewnej przyjaźni. Rozmawiają Mieczysław Czosnyka, wieceprezes Fundacji im. Jana Szczepanika w Tarnowie i Marzena Florkowska.

Czy samą słoniną skusimy sikorki?

Czy jednak potrzebne są inne przysmaki np. ziarno słonecznika? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

W jaki sposób chłodzono kieliszki z winem?

W czasach, gdy nie było nowoczesnych lodówek, a uczty ciągnęły się godzinami, używano wymyślnych naczyń do chłodzenia butelek z winem i także kieliszków z napojami. Jak one wyglądały i czy były używane tylko podczas przyjęć dla ludzi? Sprawę wyjaśniają Klementyna Ochniak-Dudek, Kierownik Działu Sztuki i Etnografii w Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, kuratorka wystawy „Środkowoeuropejska kultura stołu i królewskie srebra stołowe" i Marzena Florkowska.

Więcej inspiracji można znaleźć na wystawie „Środkowoeuropejska kultura stołu i królewskie srebra stołowe (XVI-XVIII wiek) z kolekcji Helga Matzke w Zamku Żupnym w Wieliczce. Wystawa jest czynna do 16.01.2022 https://muzeum.wieliczka.pl/aktualnosci/srodkowoeuropejska-kultura-stolu-i-krolewskie-srebra-stolowe-xvi-xviii-wiek-z-kolekcji-helga-matzke

Dlaczego przy toaście stukamy się kieliszkami?

Skąd wziął się zwyczaj stukania się kieliszkami przy toaście? I czy to w ogóle jest w dobrym tonie? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Wojciech S. Wocław, znawca zasad dobrego wychowania, autor książek "Savoir-vivre, czyli jak ułatwić sobie życie"  oraz "Etykieta w biznesie, czyli jak ułatwić sobie życie w pracy", prowadzi bloga na stronie OBYCIE.PL.

A dla zainteresowanych wybór toastów https://polona.pl/item/toast-polski-wierszem-i-proza-czyli-zbior-mow-przy-uroczystosciach-wszelkiego-rodzaju,MzczODkyMjY/4/#info:metadata

Czy kieliszki z zielonego szkła uranowego mogą być szkodliwe?

W zasobach rodzinnych znajdziemy nie tylko kieliszki, ale i salaterki. I może zechcemy wyciągnąć je podczas Sylwestra lub obiadu noworocznego. I tu rodzi się pytanie, czy kieliszki z zielonego szkła uranowego mogą być szkodliwe?

Z Aleksandrą Skorek, koordynatorką Krakowskiej Huty Szkła rozmawia Marzena Florkowska.
Krakowska Huta Szkła działa w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytucie Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Krakowie przy ul. Lipowej 3.

Czy wolno ptaki wodne, kaczki, łabędzie, karmić chlebem - czy to im szkodzi?

Informacje o szkodliwości karmienia ptaków chlebem pojawiają się na całym świecie, ale badania naukowe i doświadczenie wskazują, że chleb nie szkodzi ptakom. Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

Dlaczego zimą kaczkom nie marzną stopy?

Potrafią godzinami stać na tafli lodu i nie wyglądają na przemarznięte? Czy wytworzyły jakiś specjalny mechanizm ochronny?  Sprawę wyjaśnia dr Paweł Jedynak z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, a pyta Marzena Florkowska.

W jaki sposób natura przystraja choinki?

Nie tylko my wieszamy bańki, łańcuchy, cukierki i inne ozdoby na choinkach. Natura też robi, co może. Z prof. Kazimierzem Wiechem, miłośnikiem i znawcą owadów z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Z jakiego drewna wykonywano drewniane formy piernikowe?

To nie jest obojętne, ani z jakiego drewna formy piernikowe były wykonywane, ani jak te klocki drewniane były cięte - czy wzdłuż czy w poprzek słojów. Dlaczego to ma znaczenie - pyta Marzena Florkowska.

Wiele ciekawostek można znaleźć na stronie Muzeum UJ

https://maius.uj.edu.pl/publikacje/-osobliwosci-sztuki

Jak powstają tzw. złotka do zawijania cukierków?

Na takie dekoracyjne materiały szczególnie zwracamy uwagę przygotowując ozdoby choinkowe, a w czasach dawnych były na wagę złota. Czy miały coś wspólnego ze złotem? Rozmawiają: kolekcjoner krakowski Marek Sosenko i Marzena Florkowska