Radio Kraków

Też mi pytanie


RSS

Pytanie pozornie proste, takie, którego często nie mamy odwagi zadać, a odpowiedź zaskakująca i naukowa. Świat wokół ciągle zadziwia, a my szukamy wyjaśnień. Wchodzimy na szczyty gór, zjeżdżamy do podziemi, patrzymy na ulice, a czasem snujemy naukowe rozważania przy porannej kawie. Naukowo, ale z humorem objaśniamy świat. I nie wstydzimy się dziecięcej ciekawości. Czekamy na wasze pytania: hejnal@radiokrakow.pl

Podcasty

W którym miejscu w Polsce jest najwięcej gorących dni?

W który mieście w Polsce jest najwięcej gorących dni? Mogą być Państwo zaskoczeni, że to Tarnów. O innych ciekawostkach związanych z meteorologia rozmawiają Grzegorz Walijewski, hydrolog, Zastępca Dyrektora Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju i Marzena Florkowska

Kiedy zaczyna się czas kanikuły?

Dlaczego lato czyli okres urlopowy nazywamy czasem kanikuły? Dziś pierwszy dzień astronomicznego lata, stąd też takie pytanie. Z astronomem, dr. Waldemarem Ogłozą z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Młodzieżowego  Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska

Czy w Polsce są tzw. białe noce?

To jedne z najdłuższych dni w roku. Są jednak i tacy, którzy o tej porze roku udawała się do Szwecji, by podziwiać tzw. białe noce. Dziś pytamy, czy to zjawisko, zwane także dniami polarnymi, można oglądać także w Polsce. Z Januszem Nicewiczem, z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego owadów jest na świecie tak dużo?

Dlaczego owadów jest na świecie tak dużo? Czemu zawdzięczają tak ogromną nie tylko liczebność, ale i różnorodność. Niektórzy mówią nawet, że to my-ludzie żyjemy wśród owadów, a nie odwrotnie.
W najbliższą sobotę i niedzielę, 19-20.06 w budynku Wydziału Leśnego Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie przy al. 29 Listopada 46 odbywać się będą XIX Ogólnopolskie Dni Owada. Tegoroczne hasło przewodnie to: „Szanujmy owady”.
Z prof. Kazimierzem Wiechem, specjalistą od owadów z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska

Skąd wzieło się określenie "kanary"?

Dziś pytanie dla miłośników komunikacji miejskiej. Skąd wzięło się powszechnie używane określenie na osoby kontrolujące bilety i czy w zamyśle było ono obraźliwe? Z Jackiem Kołodziejem z Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Krakowie, współautorem książki "Krakowska komunikacja miejska wczoraj i dziś", rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego ujście Wisly do Baltyku jest jakby od linijki?

Dziś przyglądamy się mapie Polski, a zwłaszcza ujściu Wisły do morza. Dlaczego jest ono narysowane jakby od linijki, skoro natura kieruje się swoimi prawami? Oto pyta Marzena Florkowska, a odpowiada  Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Dlaczego cyna krzyczy i choruje na trąd?

Zdarza się czasem coś lutować i wtedy używamy do tego cyny.  Cyną pokrywane są także puszki do konserw.  Dlaczego jednak naczynia wykonane z czystej cyny albo cynowe piszczałki organów, gdy znajdują się w niskiej temperaturze rozpadają się w proszek? Dziś rzecz o tzw. trądzie cynowym i o krzyku cyny. A w tle pojawią się żołnierze napoleońscy. Rozmawiają dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Dlaczego unosimy się na falach eteru?

Jeśli rozmawiamy w radiu, to czas  na wyjaśnienie słormułowania "na falach eteru" - w odniesieniu do fal radiowych. Dr inż. Ryszard Dulski, współautor książki "Niepodległa w eterze. Radio i radiofonia w Polsce w latach 1918-1989" i Marzena Florkowska wyjaśniają tę sprawę.

Dlaczego leworęczni kopią piłkę prawą nogą?

Jeśli do tej pory nie mieli Państwo problemów z rozróżnieniem lewej i prawej strony, to od tego momentu może się to zmienić. Przestaje być też oczywiste, czy ktoś jest lewo czy praworęczny, bo możemy być asymetryczni. Marzena Florkowska pyta o takie zawiłości, a odpowiada dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego

Czy polonez był polskim samochodem?

I kiedy rozpoczęła się jego produkcja? Wokół tych faktów nagromadziło się sporo nie zawsze prawdziwych opinii, zatem prawdy próbuje dociec Marzena Florkowska. Ekspertem jest Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Dlaczego oceany nazywamy błękitnym płucem?

  • calendar_today Wtorek, 2021.06.08
8 czerwca obchodzony jest Światowy Dzień Oceanów. Został on został ustanowiony przez rząd Kanady w 1992 roku, a w 2009 roku oficjalnie uznany przez ONZ. Oddajemy zatem głos oceanom i pytamy, dlaczego są nazywane błękitnym płucem. Z Martą Pilarską z Fundacji WWF Polska rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego przedmioty świecą?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.06.07
Jeśli roznosi nas nadmiar energii to roztaczamy wokół siebie pewien blask. Czy możemy zacząć świecić w sensie dosłownym? Rozmawiają dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Dlaczego warto wybrać się do Praszki nad Prosną?

  • calendar_today Piątek, 2021.06.04
Dziś pytanie geograficzne, które skłoni nas do podróży po Polsce. Marzena Florkowska zaprasza do Praszki w województwie opolskim, która leży nad rzeką Prosną. Rzecz dotyczyć będzie najdłużej istniejącej granicy Polski. Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska

Dlaczego promienie ultrafioletowe zabijają wirusy i bakterie?

  • calendar_today Środa, 2021.06.02
Odpowiedzi można szukać w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie na wystawie "Więcej świata". Do muzeum zaprasza Katarzyna Zielińska, a różne zjawiska objaśnia Jacek Gaj, nauczyciel fizyki, współpracownik Wydziału Fizyki UJ, popularyzator fizyki, ze szczególnym uwzględnieniem historii krakowskiej fizyki. Pytania zadaje Marzena Florkowska.

Kto stworzył skalę Apgar?

  • calendar_today Wtorek, 2021.06.01
W Dniu Dziecka pytamy o Virginię Apgar, twórczynię skali, według której oceniamy stan nowonarodzonego dziecka. Z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim z Katedry Historii Medycyny rozmawia Marzena Florkowska.

Jakie kolory lubią pszczoły?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.05.31
Czy osoby ubrane w brązowy mechaty sweter z bujnymi włosami kojarzą się pszczołom z niedźwiedziem? I czy z tego powodu pszczelarze wybierają białe stroje? Z Przemysławem Szeligą, prezesem Zrzeszenia Pszczelarzy Krakowskich, rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego ogórki konserwowe są intensywnie zielone?

  • calendar_today Piątek, 2021.05.28
Dziś o zdrowych i zabójczych konserwantach żywności. Co prawda sezon na przetwory jeszcze przed nami, ale pytanie brzmi, czy warto się skusić na intensywnie zielone ogórki konserwowe. O szczegółach dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

W czym chlorofil jest podobny do hemoglobiny?

  • calendar_today Czwartek, 2021.05.27
Ciągle szukamy podobieństwa między światem roślinnym i zwierzęcym i dziś kolejny aspekt. Mowa będzie o czerwonej hemoglobinie i zielonym chlorofilu. Sprawę rozważają prof. Monika Bieniasz z Wydziału Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Kim był pierwszy polski pediatra?

  • calendar_today Środa, 2021.05.26
W Dniu Matki pytanie o wybitnego krakowskiego pediatrę prof. Macieja Jakubowskiego, który wiedział, że dla każdej matki dziecko to skarb. Z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim z Katedry Historii Medycyny UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Co to jest rura Rubensa?

  • calendar_today Wtorek, 2021.05.25
Rura Rubensa - to nowy eksponat w Ogrodzie Doświadczeń Lema w Krakowie - ale też nowe wyzwanie do eksperymentowania. Na czym tym razem będzie polegała ta zabawa? Rozmawiają dr Rafał Sworst – Kierownik Ogrodu Doświadczeń im. Lema i Marzena Florkowska.

Dlaczego mrówki chodzą gęsiego?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.05.24
Dlaczego mrówki wędrują jedna za drugą po murze lub po drzewach? I dlaczego idą gęsiego? Z prof. Kazimierzem Wiechem z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego mikrofalówka podgrzewa nasze jedzenie?

  • calendar_today Piątek, 2021.05.21
I co to są mikrofale? Takie tajemnice będzie można poznawać dziś podczas Nocy Muzeów w Muzeum Inżynierii Miejskiej. Do Muzeum Inżynierii Miejskiej zapraszała Katarzyna Zielińska, a różne zjawiska objaśniać będzie Jacek Gaj, nauczyciel fizyki, współpracownik Wydziału Fizyki UJ, popularyzator fizyki, ze szczególnym uwzględnieniem historii krakowskiej fizyki. O szczegóły działania mikrofalówki pyta Marzena Florkowska.

Co Mikołaj Kopernik ma wspólnego z konwaliami?

  • calendar_today Czwartek, 2021.05.20
To dopiero pytanie. Zresztą nie tylko on, bo i Apollo i św. Leonard lubili konwalie. Zagadkę rozwiązują prof. Monika Bieniasz z Wydziału Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Jak spalają się pierwiastki?

  • calendar_today Środa, 2021.05.19
Przed nami już w najbliższy piątek NOC MUZEÓW. Wiele atrakcji czeka na nas m.in. w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema - to oddział Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. Będzie można m.in. zobaczyć pokaz spalania pierwiastków. Dlaczego różne pierwiastki mają płomień o różnej barwie? Rozmawiają dr Rafał Sworst – Kierownik Ogrodu Doświadczeń im. Lema i Marzena Florkowska.

Gdzie wytryska źródło?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.05.17
Co sprawia, że akurat w danym miejscy wytryska źródło rzeki? Nie bliżej, nie dalej, tylko akurat tu? Z meteorologiem Anną Goławską z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie - Państwowy Instytut Badawczy rozmawia Marzena Florkowska.

Który ptak pierwszy zaczyna śpiewać o świcie?

  • calendar_today Piątek, 2021.05.14
I czy słuchając przyrody można się kierować takim "ptasim budzikiem"? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, Prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska.

Jak owady widzą kwiaty?

  • calendar_today Czwartek, 2021.05.13
I skąd wiedzą, na której roślinie warto wylądować? Ze znawcą owadów, prof. Kazimierzem Wiechem w Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Co drzewa mówią o ociepleniu klimatu?

  • calendar_today Środa, 2021.05.12
Nastali tzw. Zimni Ogrodnicy - św. Pankracy, św. Serwacy, a potem i św. Bonifacy i zimna Zośka – 15 maja. Potem wiosenne przymrozki nie są już takie groźne. Dziś zatem pytanie klimatyczne. Z meteorologiem Anną Goławską z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie - Państwowego Instytutu Badawczego rozmawia Marzena Florkowska.

Po co mleczowi mleczko?

  • calendar_today Wtorek, 2021.05.11
Żółte mlecze opanowały nasze łąki, ale niebawem zamienią się w dmuchawce. Dziś pytanie o skład mleczka z mlecza - dlaczego roślina taką substancję produkuje i jaki jest jej skład chemiczny. Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego miód się "poci"?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.05.10
Wiosna jest wyjątkowo zimna tego roku i to odbija się na zachowaniu pszczół, ale też z drugiej strony miód bywa zbawienny na wiosenne infekcje. Dziś pytanie związane właśnie z miodem. Z Przemysławem Szeligą, prezesem Zrzeszenia Pszczelarzy Krakowskich, rozmawia Marzena Florkowska.

Co zawiera jad pszczół?

  • calendar_today Piątek, 2021.05.07
Owady budzą się do życia pomimo zimnej pogody. Stąd dzisiejsze pytanie, jakie składniki zawiera jad pszczół, os, szerszeni i dlaczego wywołuje takie reakcje w naszym organizmie. Rozmawiają dr Anna Gajda z Pracowni Chorób Owadów Użytkowych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie i Marzena Florkowska

Ile waży woda w rzece?

  • calendar_today Czwartek, 2021.05.06
A zatem, z jaką siłą działa ta woda na mosty, wały brzegowe? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Grzegorz Walijewski, hydrolog, Zastępca Dyrektora Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju.

Dlaczego w Empire State Building są dwa tarasy?

  • calendar_today Środa, 2021.05.05
90 lat temu, 1 maja 1931 roku oficjalnie otwarto najwyższy wówczas budynek w USA Empire State Building. Przy tej okazji kilka ciekawostek m.in. pytanie, dlaczego zaprojektowano w nim dwa tarasy. Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie

Dlaczego na widok kominiarza łapiemy się za guzik?

  • calendar_today Wtorek, 2021.05.04
4 dzień maja to nie tylko święto Floriana - patrona Krakowa, ale także dzień strażaków, hutników i kominiarzy. Stąd pytanie o pewne przesądy kominiarskie. Rozmawiają dr Marzena Kolarz, artystka, fotografka, córka i żona kominiarza, i Marzena Florkowska.

Dlaczego samoloty latają na określonej wysokości?

  • calendar_today Piątek, 2021.04.30
Dziś temat na rozpoczęcie majówki. Z pewną tęsknotą patrzymy na niebo i latające samoloty. Ale dlaczego latają akurat na takiej wysokości? Z meteorologiem Anną Goławską z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie - Państwowego Instytutu Badawczego rozmawia Marzena Florkowska

Jak to obliczyć?

  • calendar_today Czwartek, 2021.04.29
Do jutro trzeba rozliczyć PIT za rok ubiegły. Przypominamy o tym, zadając pewne pytanie, Otóż jak w dobie przedkomputerowej dokonywano skomplikowanych obliczeń? Rozmawiają Marzena Florkowska i dr Maciej Kluza z Muzeum UJ Collegium Maius.

Dlaczego patrzymy na świat przez czerwono-niebieskie okulary?

  • calendar_today Środa, 2021.04.28
Do gazet czy książek dołączane są czasem specjalne papierowe czerwono-niebieskie okulary. W jakim celu? Po to, by świat płaski stał się trójwymiarowy. Jak to się dzieje? O tym rozmawiają Sławomir Mikrut, profesor AGH związany z Katedrą Geoinformacji, Fotogrametrii i Teledetekcji Środowiska AGH i Marzena Florkowska

Dlaczego garnki wykonywano z miedzi, ale pokrywano je cyną?

  • calendar_today Wtorek, 2021.04.27
Dziś spojrzenie na naczynia kuchenne okiem chemika. Nie jest obojętne, z czego garnki są wykonywane. Pod lupę bierzemy dawne naczynia miedziano-cynowe. Rozmawiają chemik, dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Gdzie zbudowano pierwszą autostradę w Polsce?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.04.26
Tydzień temu rozmawialiśmy o pierwszych autostradach w świecie, a dziś pytanie, gdzie i kiedy w Polsce powstała pierwsza autostrada. I mogą być Państwo zaskoczeni, co na pytanie Marzena Florkowskiej odpowiedział Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Dlaczego zdrowiej jest chrupać marchewkę w całości niż jeść surówkę z marchewki?

  • calendar_today Piątek, 2021.04.23
I lepsza jest surowa niż ugotowana? I nie jest to wyłącznie podpowiedź dla osób odchudzających się. Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Jak policzyć ptaki?

  • calendar_today Czwartek, 2021.04.22
O świcie już zachwyca nas śpiew ptaków. Od pewnego czasu zastanawiamy się, czy w czasie pandemii zwiększyła się ilość ptaków. Ale jak je policzyć skoro ciągle są w ruchu? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, Prezes Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska.

Dlaczego budziki świecą w nocy?

  • calendar_today Środa, 2021.04.21
Zegarki o świecących w ciemności tarczach są bardzo wygodne. Sprawdzają się zwłaszcza w budzikach, gdy w środku nocy chcemy sprawdzić godzinę. Wiąże się z nimi pewna przerażająca historia tzw. radowych dziewczyn. O szczegółach dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Ile waży chmura?

  • calendar_today Wtorek, 2021.04.20
Ile waży chmura? Ta odpowiedź może zaskoczyć niejednego. Nawet jeśli wyglądają na lekkie, to mają swoją wagę. Z meteorologiem Anną Goławską z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie - - Państwowy Instytut Badawczy rozmawia Marzena Florkowska

Gdzie zbudowano pierwszą autostradę?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.04.19
Czasem, zwłaszcza w szkole, zdarza się, że pozornie proste pytanie prowokuje odpowiedź "nie wiem" lub "to zależy". Dziś pytanie zadaje Marzena Florkowska, a do tablicy wywołany jest Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie. Rzecz dotyczy autostrad

Co ma wspólnego proszek do pieczenia z gaśnicą pianową?

  • calendar_today Piątek, 2021.04.16
Możemy jeszcze dodać przetykanie rur domowymi środkami i przygotowywanie napoju musującego. Pozornie nic, a jednak wszędzie zachodzi podobna reakcja. Rozmawiają chemik, dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Jak drzewo reaguje na stres?

  • calendar_today Czwartek, 2021.04.15
Czasem mówimy o korzystnym wpływie stresu w naszym życiu. Ale ta zasada obowiązuje także w świecie roślin. Jak drzewa reagują na stres? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska

Temperatura rzeczywista a odczuwalna

  • calendar_today Środa, 2021.04.14
Pogoda znów zimowa i powróciły niskie temperatury, zatem dziś pytanie, jaka jest różnica między temperaturą rzeczywistą, a temperaturą odczuwalną. Z meteorologiem Anną Goławską z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie - Państwowy Instytut Badawczy rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego muszki owocówki zostały wysłane w kosmos?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.04.12
Niepozorne muszki owocówki, wielkości 2-3 milimetrów. Zwłaszcza latem potrafią utrudnić życie i przebywanie w kuchni. Ale rzadko zdajemy sobie sprawę, że były kluczowe do badań genetycznych i jako pierwsze poleciały także w przestrzeń kosmiczną, zanim została wysłana Łajka, a równo 60 lat temu dokonał tego Jurij Gagarin. Rozmawiają Janusz Nicewicz z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach i Marzena Florkowska.

Dlaczego woda w rzece nie wsiąka?

  • calendar_today Piątek, 2021.04.09
Inaczej niż gdy podlewamy ogród. Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Grzegorz Walijewski, hydrolog, Zastępca Dyrektora Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju.

Czy różni się zawieja od zamieci?

  • calendar_today Czwartek, 2021.04.08
Kwiecień plecień wciąż przeplata trochę zimy trochę lata - mówi przysłowie. Komunikaty pogodowe ostrzegają przed zamieciami i zawiejami śnieżnymi. Jaka jest różnica między tymi dwoma zjawiskami? Rozmawiają Adam Michniewski, meteorolog, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Czy stukanie dzięcioła zawsze oznacza to samo?

  • calendar_today Środa, 2021.04.07
I po co stuka w rynnę albo ocieplony budynek? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska.

Jak opanować zawrót głowy podczas piruetów?

  • calendar_today Wtorek, 2021.04.06
Dlaczego łyżwiarze figurowi i baletnice mogą kręcić piruety bez skutków ubocznych, a zwykły śmiertelnik od razu ma zawrót głowy? Rozmawiają dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Jak sprawdzić świeżość jajka?

  • calendar_today Piątek, 2021.04.02
Jak nie rozbijając jajka sprawdzić, czy jest świeże? I co to w ogóle znaczy, że jest świeże? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Dlaczego pisklątka kurcząt są żółte?

  • calendar_today Czwartek, 2021.04.01
1 kwietnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Ptaków, stąd pytanie ornitologiczne. A ponieważ Wielkanoc tuż tuż, to pytamy o żółte pisklątka. Rozmawiają dr Kazimierz Walasz z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego, i Marzena Florkowska.

Jak wygląda zapach?

  • calendar_today Środa, 2021.03.31
Jaka duża jest cząsteczka zapachowa? Jak z kuchni na drugim końcu domu dostaje się do naszego nosa? Rozmawiają chemik, dr hab. Andrzej Danel z Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Czy Nowy York ma legendę podobną do krakowskiej?

  • calendar_today Wtorek, 2021.03.30
Znamy legendę o dwóch braciach budujących Kościół Mariacki. Ale czy w Nowym Yorku, wśród budowniczych drapaczy chmur, też się zdarzyła podobna historia? Pyta Marzena Florkowska, a opowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Co to jest małpi chleb?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.03.29
Czy jest przysmakiem tylko małp, czy także ludzi? A tle pytania Madagaskar i Aleja Baobabów. Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Kiedy uruchomiono pierwszy tramwaj elektryczny?

  • calendar_today Piątek, 2021.03.26
Jakie były początki tramwaju elektrycznego w Polsce i jak na tym tle wypada Kraków? Pyta Marzena Florkowska, a odpowiada ekspert z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Ile cukru w cukrze?

  • calendar_today Czwartek, 2021.03.25
Czasem wystarczy pół łyżeczka cukru, a kiedy indziej sypiemy aż dwie łyżeczki i nadal nie mamy odczucia słodkości. Z czego to wynika? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Czy nasiono może wykiełkować po dekadzie?

  • calendar_today Środa, 2021.03.24
Jak to jest możliwe, że nasiono, które przeleżało w szufladzie nawet kilka lat, wykiełkuje gdy damy mu szansę? Lub po dekadzie kiełkują rośliny, których nasiona spokojnie leżą w ziemi? Z prof. Moniką Bieniasz z Wydziału Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Co to jest niepewność pomiarowa?

  • calendar_today Wtorek, 2021.03.23
I kiedy ta niepewność jest większa, gdy ważymy coś w tonach, czy w gramach? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Poznański, dyrektor Okręgowego Urzędu Miar w Krakowie.

Jaki kształt ma Ziemia?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.03.22
Dziś o kształcie ziemi. Kula spłaszczona przy biegunach i wybrzuszona przy równiku. W jaki sposób mierzono ziemię, by potwierdzić to spłaszczenie biegunowe? Rozmawiają Mariusz Meus, krakowski geodeta, popularyzator ciekawostek związanych z geodezją i Marzena Florkowska.

Dlaczego lepiej wstać prawą nogą niż lewą?

  • calendar_today Środa, 2021.03.17
Takie kwestie rozważają dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Czy ołów jest niezastąpiony w witrażach?

  • calendar_today Wtorek, 2021.03.16
Niezwykłe witraże w krakowskich kościołach i kamienicach. Dlaczego różnobarwne szkło łączone było i w dalszym ciągu jest ołowiem? Dlaczego właśnie ten materiał jest najlepszy? Gabriela Wierzbicka, witrażystka i przewodniczka z Pracowni i Muzeum Witrażu w Krakowie i Marzena Florkowska ten temat zgłębiają.

Jak zmierzyć czas pracy?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.03.15
Poniedziałek to zawsze trudniejszy dzień, by zdążyć do pracy, chyba że pracowało się w niedzielę. Tak czy inaczej pozostaje pytanie, jak działały zegary odmierzające czas np. zegary wartownicze. Z dr. Małgorzatą Taborską z Collegium Maius - Muzeum UJ - rozmawia Marzena Florkowska.

Co mają wspólnego matematyka i poezja?

  • calendar_today Piątek, 2021.03.12
Poezja i matematyka, czyli dziś rozmowa o związkach sztuki i nauki. A pretekstem jest Dzień Liczby Pi obchodzony na całym świecie 14 marca - bo to 3,14. Z matematykiem Zbigniewem Durczokiem, wieloletnim nauczycielem matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach rozmawia Marzena Florkowska

Czy można przekroczyć prędkość światla?

  • calendar_today Środa, 2021.03.10
Czy w przyszłości będziemy przekraczać granice do tej pory nieprzekraczalne, czyli np. czy będziemy poruszać się z prędkością większą niż prędkość światła? Z astronomem Januszem Nicewiczem z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego mamy dwoje oczu?

  • calendar_today Wtorek, 2021.03.09
Mamy dwie ręce i dwie nogi, ale jedno serce. A oczy? A uszy? Czy jest jakieś naukowe wytłumaczenie tego, że nie wystarcza nam jedno oko? Z dr. Witoldem Zawadzkim z Instytutu Fizyki UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Czy Polak skonstruował suszarkę do włosów?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.03.08
Jakie były początki tych urządzeń, bez których nie wyobrażamy sobie codziennego życia? A suszarki przenośne, takie używane w domach? Pyta Marzena Florkowska, a odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Jak geodeci współpracują z niedźwiedziami polarnymi?

  • calendar_today Piątek, 2021.03.05
Jak geodeci dokonują pomiarów w bardzo trudnych warunkach terenowych np. gdy cały teren pokryty jest śniegiem? Rozmawiają Mariusz Meus, krakowski geodeta, popularyzator ciekawostek związanych z geodezją, i Marzena Florkowska.

Dlaczego inżynierowie z całego świata przyjeżdżali oglądać most na rzece Słudwi, między miejscowościami Maurzyce w gminie Zduny i Niedźwiada w gminie wiejskiej Łowicz?

  • calendar_today Czwartek, 2021.03.04
Kim był urodzony w Krakowie inżynier Stefan Bryła, który nie tylko budował mosty, ale wydał książkę o tym jak je burzyć? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Dlaczego jednym czas się dłuży, a innym mija w oka mgnieniu?

  • calendar_today Środa, 2021.03.03
Co to znaczy, że rzeczy są względne? I nie tylko różnie osoby różnie oceniają dana sprawę, ale i my sami różnie patrzymy w zależności od sytuacji. Dziś o względności czasu z Januszem Nicewiczem z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Maerzena Florkowska.

Dlaczego tak trudno otworzyć słoik z przetworami?

  • calendar_today Wtorek, 2021.03.02
Dziś pytanie dla łakomczuchów, którzy zimą lubą przynieść z piwnicy przetwory zrobione jesienią i nagle okazuje się, że trzeba włożyć sporo siły w otwarcie takiego słoika lub też podważyć wieczko. Gdzie tkwi tajemnica? I co Louis Pasteur ma wspólnego z pasteryzacją?Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Dlaczego pod orzechem włoskim nie urośnie nawet trawa?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.03.01
Zaświeciło słońce, więc pora na pierwsze prace w ogródku czy na działce, choćby wygrabienie opadłych jesienią liści i zaplanowanie, jakie drzewa posadzimy. Dziś pytanie, dlaczego pod orzechem włoskim nic nam w ogrodzie nie urośnie, więc ostrożnie z tą rośliną. Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Kiedy pojawiły się pierwsze stacje benzynowe?

  • calendar_today Czwartek, 2021.02.25
Początkowo benzynę kupowano w aptekach, dopiero z czasem w USA pojawiały się pierwsze stacje benzynowe. Ale dziś o uwagę proszeni są właściciele samochodów o numerze rejestracyjnym kończącym się na 9. Okazuje się bowiem, że historycznie rzecz ujmując byli oni poszkodowani w tankowaniu benzyny w lutym, Chyba że był to rok przestępny i luty miał 29 dni. Dlaczego? Z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie rozmawia Marzena Florkowska

Jak dyskretnie sprawdzić, która jest godzina?

  • calendar_today Czwartek, 2021.02.25
Nowoczesne technologie bardzo ułatwiają dyskretne sprawdzanie czasu w sposób niezauważalny dla otoczenia. Ale jak radzono sobie z tym dawniej? Lub jak radziły sobie osoby niewidome? O niezwykłej historii zegarka z Muzeum UJ Collegium Maius z dr. Małgorzatą Taborską rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego góry zmieniają wysokość?

  • calendar_today Wtorek, 2021.02.23
Dlaczego góry, także najwyższe góry świata, są mierzone co kilkanaście lat? Dlaczego jeden pomiar nie wystarcza? Rozmawiają Mariusz Meus, krakowski geodeta, popularyzator ciekawostek związanych z geodezją, i Marzena Florkowska.

Dlaczego lód wypływa na powierzchnie wody jak oliwa?

  • calendar_today Wtorek, 2021.02.23
Kamień idzie na dno rzeki, a kora pływa po powierzchni. A dlaczego warstwa lodu znajduje się na powierzchni wody, choć wydawać się może, że lód jako cięższy powinien iść na dno? Z dr. Witoldem Zawadzkim z Wydziału Fizyki UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego sygnał z Marsa dociera do nas po kilku minutach?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.02.22
Dlaczego obecnie informacje z Marsa docierają do nas dopiero po pięciu minutach, a i tak jesteśmy w komfortowej sytuacji, bo mogłoby to zająć aż 20 minut. I dlaczego w dobie nowoczesnej technologii trwa to aż tak długo? Wszystko w kontekście ostatnich dni i relacji z Czerwonej Planety rzecz jasna. Z Januszem Nicewiczem, astronomem z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska

Jak się mierzy poziom wód?

  • calendar_today Piątek, 2021.02.19
Kultowy komunikatu o stanie wód głównych rzek Polski w pierwszym programie Polskiego Radia. W Miedoni przybyło trzy, we Włodawie ubyło dwa. Jakie są tajemnice takiego komunikatu? Rozmawiają Jan Szymankiewicz, Synoptyk Hydrolog z Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju i Marzena Florkowska

Czym ziemniaki różnią się między sobą?

  • calendar_today Czwartek, 2021.02.18
Dlaczego ziemniaki tak bardzo różnią się między sobą? Nie tylko kolorem, smakiem, ale i długością gotowania i ich przeznaczeniem? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Dlaczego poręcze w schodach ruchomych poruszają się w innym tempie niż same schody?

  • calendar_today Środa, 2021.02.17
Raz szybciej, raz wolniej. Czy zwróciliście na to uwagę? To przypadek czy błąd konstruktorski? Albo taki oto fakt, że ruchome schody to jedyny środek transportu, który nawet wówczas, gdy się zepsuje, może dalej służyć - inaczej niż zepsuty samochód, winda czy rower. Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska.

Skąd wzięła się nazwa "śledziówka"?

  • calendar_today Wtorek, 2021.02.16
Dlaczego tradycyjne wtorkowe spotkanie przed Środą Popielcową nazywamy "śledziówką"? Takie nazewnictwo utarło się w połowie XX wieku, ale nawiązuje do starszych tradycji. Z Małgorzatą Oleszkiewicz, kustoszem Muzeum Etnograficznego w Krakowie, rozmawia Marzena Florkowska.

Jaka temperatura jest na dnie oceanu czy jeziora?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.02.15
Temperatury w ostatnich dniach mocno dają nam się we znaki. To inspiracja do zadania pytania, w jaki sposób mierzy się temperaturę w głębinach mórz i oceanów, a nawet jezior. Z dr. Małgorzatą Taborską z Muzeum UJ Collegium Maius rozmawia Marzena Florkowska.

DLACZEGO PODOBAJĄ NAM SIĘ TWARZE SYMETRYCZNE?

  • calendar_today Piątek, 2021.02.12
Pytanie w przeddzień Walentynek - jakie twarze podobają nam się najbardziej i dlaczego wybieramy osoby o symetrycznej twarzy? I skąd wiemy, że dana twarz jest symetryczna? Rozmawiają dr hab. Urszula Marcinkowska Trimboli z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ CM i Marzena Florkowska

PO CO KLARUJEMY MASŁO?

  • calendar_today Czwartek, 2021.02.11
Tłusty czwarte, a zatem o pączkach, a jeśli tak to o pączku w maśle. Po co klarujemy masło? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

DOSKONAŁE NA TŁUSTY CZWARTEK I NA WALENTYNKI

  • calendar_today Środa, 2021.02.10
ORZECHY - świetny pomysł na jutro, czyli na tłusty czwartek, albo jako prezent walentynkowy, czyli na niedzielę. Dlaczego? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

DLACZEGO BUDYNKI ZACZĘŁY DRAPAĆ CHMURY?

  • calendar_today Wtorek, 2021.02.09
Dziś o drapaczach chmur. Co sprawiło, że nagle zaczęły wyrastać jak grzyby po deszczu? Czy tylko brak miejsca w miastach sprawił, że zdecydowano się na wysoką zabudowę? To pytanie zadaje Marzena Florkowska, a ekspertem jest Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

DLACZEGO SZADŹ JEST NIEBEZPIECZNA?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.02.08
Czy może skutkować tym, że nie dojedziemy na czas tramwajem czy pociągiem, a gałęzie drzew zaczną się łamać? Rozmawiają Adam Michniewski, meteorolog, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Czym różni się światło ciepłe od zimnego?

  • calendar_today Piątek, 2021.02.05
Co to znaczy, że kupujemy żarówkę o świetle zimnym lub ciepłym i gdzie konkretną żarówkę można zastosować? I dlaczego powinniśmy mówić "rozgrzać" do niebieskości", a nie "rozgrzać do czerwoności"? Zagadkę rozwiązują dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska

CO WYDARZYŁO SIĘ NA ULICY SZPITALNEJ?

  • calendar_today Czwartek, 2021.02.04
Przypominamy Państwu słynne procesy krakowskie. Dziś kolejna taka historia, tym razem z ulicy Szpitalnej, ale na początek wyjaśnienie pewnego słowa. Pitawal. Z radcą prawnym Maciejem Gondkiem rozmawia Marzena Florkowska

Skąd na masce Rolls-Royce'a wzięła się statuetka?

  • calendar_today Środa, 2021.02.03
Dziś opowieść na styku miłości i motoryzacji, a także sztuki. Historia figurki na masce samochodu Rolls-Royce'a. Figurka została zaprojektowana 110 lat temu. Prawdy i mitu poszukiwała Marzena Florkowska, a z pasją opowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Dlaczego cytryna bywa niebezpieczna?

  • calendar_today Wtorek, 2021.02.02
Może w jednej chwili zniszczyć np. 100 balonów. To pytanie w sam raz na karnawał, choć w tym roku jest wyjątkowo cichy i spokojny. Rozmawiają dr Magdalena Jarzębowska, biolożka, nauczycielka z powołania, i Marzena Florkowska.

Dlaczego witraże nie bledną i nawet po kilku wiekach zachowują pierwotny kolor?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.02.01
Aby się o tym przekonać, wystarczy wejść do kościoła Mariackiego z witrażami średniowiecznymi, czy bazyliki Franciszkanów z witrażami Stanisława Wyspiańskiego. Zagadkę rozwiązuje Gabriela Wierzbicka, witrażystka i przewodniczka z Pracowni i Muzeum Witrażu, a pyta Marzena Florkowska.

Dlaczego pierwsza styczniowa pełnia nazywana jest "Wilczym Księżycem"?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.29
Czy rzeczywiście wilki wyją do księżyca? Z Januszem Nicewiczem z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska.

Jak wysoka jest góra?

  • calendar_today Czwartek, 2021.01.28
Skąd wiemy, że to Mount Everest jest najwyższą górą świata i jak została zmierzona jej wysokość? Pytanie ważne, bo w grudniu zakończyły się najnowsze pomiary tej góry i odbiegają od poprzednich. Rozmawiają Mariusz Meus, krakowski geodeta, popularyzator ciekawostek związanych z geodezją, i Marzena Florkowska.

Fiolet paryski, czyli popularna gencjana

  • calendar_today Środa, 2021.01.27
Czas wspomnień, czyli tzw. fiolet do odkażania ran. Łapka w górę, kto miał tak zabezpieczone kolana i łokcie. Historia jego odkrycia jest bardzo ciekawa, a i początkowe zastosowanie do barwienia tkanin czy preparatów mikroskopowych zaskakiwało. Z dr. Barbarą Wasiewicz, farmaceutką i historykiem z Katedry Historii Medycyny UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska.

CZY NA NIEBIE MOGĄ POJAWIĆ SIĘ DWA, A NAWET TRZY SŁOŃCA, CZYLI RZECZ O HALO

  • calendar_today Wtorek, 2021.01.26
Dziś pytanie i odpowiedź na zamówienie naszej słuchaczki, której nie dawało spokoju pytanie, dlaczego aureola czyli halo pojawia się tylko wokół głowy widma brokenu. Ale to pretekst by porozmawiać o halo i rozwikłać zagadkę, dlaczego na niebie pojawiają się czasem dwa, a nawet trzy słońca. Rozmawiają dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

SZRON BRAT ROSY?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.01.25
Dobra wiadomość dla tych, którzy lubią biegać latem boso po rosie. Szron to to samo zjawisko, co rosa, tylko zimą. O mają wspólnego, a co je różni? O szczegółach rozmawiają Adam Michniewski, meteorolog, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Obserwatorium meteorologiczne na Kasprowym Wierchu. Im wyżej, tym zimniej czy tym cieplej?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.22
Dziś pytanie o inwersję temperaturową, czyli dlaczego zamiast im wyżej, tym zimniej, to im wyżej, tym cieplej. Rozmawiają Adam Michniewski, meteorolog, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Dziadek do orzechów i Jagienka z "Krzyżaków", czyli sposoby na rozłupywanie

  • calendar_today Czwartek, 2021.01.21
Dlaczego orzechy mają taką twardą łupinę, a dodatkowo ta łupina jest jeszcze okryta zieloną skorupą? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

ILE SPRAYU w SPRAYU?

  • calendar_today Środa, 2021.01.20
Czy na pewno kupiliśmy kilogram mąki, albo litr mleka? Stosunkowo łatwo to możemy sprawdzić nawet przy użyciu domowej wagi czy miarki. Ale skąd wiadomo, czy pojemnik ze sprayem jest napełniony należycie i płacimy za taką objętość, jakiej oczekujemy? Jerzy Poznański, dyrektor  Okręgowego Urzędu Miar w Krakowie odpowiada na pytanie Marzeny Florkowskiej.

PRZEMROZIĆ CZY ZAMROZIĆ?

  • calendar_today Wtorek, 2021.01.19
Dlaczego ziemniaki zostawione zimą na noc na balkonie stają się po ugotowaniu słodkawe? A taki efekt nie następuje, gdy kupujemy mrożone ziemniaki. O różnicy pomiędzy zamrożeniem a przemrożeniem rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

KIEDY W GÓRACH ZOBACZYMY WIDMO BROCKENU?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.01.18
Co nas straszy i mami w górach? Pytanie na pozór abstrakcyjne, ale rzeczywiście w górach można zobaczyć widmo. Widmo Brockenu. Zagadkę rozwiązują dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

JAKI ŚNIEG LUBIĄ BAŁWANY?

  • calendar_today Sobota, 2021.01.16
Dlaczego nie z każdego śniegu można ulepić bałwana, i nie na każdym równie przyjemnie robi się orła? Oto pytanie na śnieżny dzień. Rozmawiają Adam Michniewski, meteorolog, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Ile waży nić?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.15
Ile waży 10 cm nici bawełnianej albo nici jedwabnej? Pytanie tylko pozornie pozbawione sensu i zupełnie nie z myślą o krawcowych. O ile obecnie na precyzyjnych wagach taki pomiar jest łatwy, o tyle 100 lat temu nie było to oczywiste. O ciężarze nici rozmawiają Marek Sosenko, krakowski kolekcjoner i antykwariusz, i Marzena Florkowska

Dlaczego cebula doprowadza nas do łez?

  • calendar_today Środa, 2021.01.13
Prawie zawsze, gdy obieramy czy kroimy cebulę - płaczemy. Z czego to wynika? Czy są na to sposoby np. schłodzenie, a nawet zamrożenie cebuli? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

JAK ZMIERZYĆ TEMPERATURĘ W PIECU?

  • calendar_today Wtorek, 2021.01.12
Temperatura w piekarniku - około 200 stopni Celsjusza. I na przeciwległym końcu - zamrażanie produktów spożywczych w ciekłym azocie, czyli około minus dwieście stopni. I tu pytanie. Jak dawniej mierzono bardzo niskie i bardzo wysokie temperatury np. powyżej tysiąca stopni? Mówimy o czasie, gdy termometry elektroniczne jeszcze nie istniały. Z doktor habilitowaną Ewą Wyką, chemiczką, historykiem nauki z Muzeum UJ Collegium Maius rozmawia Marzena Florkowska.

CO DZIÓB MÓWI O JEGO WŁAŚCICIELU?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.01.11
Co o ptaku mówi jego dziób i ile może być jego typów? Czy dziób służy tylko do zdobywania pożywienia, czy ma wiele innych funkcji? Z Dorotą Maszczyk z krakowskiego Ogrodu Zoologicznego rozmawia Marzena Florkowska.

CZY POMIDOR I OGÓREK SĄ W KONFLIKCIE?

  • calendar_today Niedziela, 2021.01.10
Dlaczego nie można łączyć ogórków z pomidorami, choć taka kompozycja kolorystycznie wygląda pięknie i smakowicie? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

CZY PERMUTACJE MATEMATYCZE SĄ POTRZEBNE?

  • calendar_today Czwartek, 2021.01.07
Do czego może być przydatna matematyka? I nie mówimy tu o umiejętności podliczenia wydatków, ale o permutacjach matematycznych? To przewrotne zagadnienie dla humanistów. Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada wieloletni nauczyciel matematyki w Liceum Ogólnoształcącym w Krzeszowicach Zbigniew Durczok.

Na czym polegał fenomen telewizji z tamtych lat?

  • calendar_today Wtorek, 2021.01.05
Jakie seriale telewizyjne przyciągały kiedyś naszą uwagę i sprawiały, że ulice pustoszały? Jakie odbiorniki królowały w naszych domach? Ile programów mogliśmy oglądać? Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska.

Dlaczego UKF wyparł fale długie i średnie?

  • calendar_today Poniedziałek, 2021.01.04
Co to znaczy, że Radia Kraków słuchamy na częstotliwości 101,6 MHz na fali ultrakrótkiej? I dlaczego zrezygnowano z fal długich i średnich? Rozmawiają dr inż. Ryszard Dulski, ekspert w zakresie radia i radiokomunikacji i Marzena Florkowska.

W JAKIEJ TEMPERATURZE FORMUJEMY SZKŁO?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.01
Gdy bez pośpiechu będziemy w tych dniach rozbierać choinki, to przypatrzmy się dokładnie bańkom. Do jakiej temperatury musi być rozgrzane szkło, aby dało się je formować i w jaki sposób te bańki są dmuchane? Z Aleksandrą Skorek z Centrum Szkła i Ceramiki Lipowa 3, Sieć Badawcza ŁUKASIEWICZ - Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych Oddział Szkła i Materiałów Budowlanych w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska

Co Radio Kraków ma wspólnego ze znamienitą włoska rodziną Montelupich?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.01
Dziś ich nazwisko często kojarzy się z aresztem śledczym usytuowanym w Krakowie przy ulicy o tej nazwie. A przecież była to włoska rodzina szlachecka z Toskanii, która osiadła w Krakowie w połowie XVI w. i rozwijała m.in. pocztę. Ale jaki jest ich związek z Radiem Kraków? O tym m.in. rozmawiają dr inż. Jerzy Duda, bibliofil, członek Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, a także prezes Ogólnopolskiego Klubu Filatelistycznego „Cracoviana” i Marzena Florkowska

DLACZEGO CZAS TO PIENIĄDZ?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.01
Zegarek. Piękny, ekskluzywny, doskonały technicznie i niezawodny, a w dodatku pochodzenia polskiego. W Kamienicy Hipolitów, oddziale Muzeum Krakowa, znajdują się piękne zegarki z firmy Patek. Z doktor Katarzyną Moskal, z Muzeum Krakowa rozmawia Marzena Florkowska

Zegarek firmy Patek i Ska, Genewa, 1845-1850/ ze zbiorów Muzeum Krakowa /Fot. Pracownia Fotograficzna Muzeum Krakowa 

Zegarek firmy Patek i Ska, Genewa, 1845-1848/ ze zbiorów Muzeum Krakowa/  Fot. Pracownia Fotograficzna Muzeum Krakowa

Zegarek firmy Czapek & Cie, Genewa, 1850-1867/ ze zbiorów Muzeum Krakowa/ Fot. Pracownia Fotograficzna Muzeum Krakowa
 
 

DLACZEGO HAŁAS SYMBOLIZUJE ŻYCIE?

  • calendar_today Piątek, 2021.01.01
Dlaczego strzelamy w Sylwestra? Skąd wziął się zwyczaj strzelania z korków czy obyczaj petrad i fajerwerków? I co najważniejsze, dlaczego jest już całkiem przebrzmiały? Z Małgorzata Oleszkiewicz, kustosz Muzeum Etnograficznego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska

DLACZEGO WYPIEKANO KOLOROWE OPŁATKI?

  • calendar_today Czwartek, 2020.12.24
Dlaczego w dawnych latach zdarzały się kolorowe opłatki, np. czerwone albo żółte, czasem z dodatkiem soli? Rozmawiają Małgorzata Oleszkiewicz, kustosz Muzeum Etnograficznego w Krakowie, i Marzena Florkowska.


 

ILE OŚCI MA KARP?

  • calendar_today Wtorek, 2020.12.22
Ile ości mają ryby? Czy karp należy do najbardziej ościstych ryb, czy rekord biją inne gatunki? A czy są takie zupełnie pozbawione ości? To pytanie nie jest całkiem bezzasadne w przeddzień Wigilii Bożego Narodzenia. Rozmawiają dr inż. Paweł Szczerbik, ichtiolog i Marzena Florkowska.

CAŁA PRAWDA O OSIOŁKU

  • calendar_today Wtorek, 2020.12.22
Czy nasze wyobrażenia o osiołku są prawdziwe? To poczciwe zwierzę, które było w Betlejem, nie jest otaczane zbyt dużym szacunkiem. Z Dorotą Maszczyk z krakowskiego Ogrodu Zoologicznego rozmawia Marzena Florkowska. W krakowskim ZOO będzie można oglądać tzw. żywą szopkę. W Boże Narodzenie, drugi dzień świąt i niedzielę po świętach w godz. 12-14.


 

CZYM OSZUKUJE NAS RUDOLF?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.12.21
Okres przedświąteczny, więc w tle pojawia się oczywiście renifer Rudolf. Czy nasze wyobrażenie renifera z bajek i świątecznych kartek jest zgodne z nauką? Rozmawiają i burzą mity: Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej, członkini Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki, i Marzena Florkowska.

JAK ROZKOŁYSAĆ HUŚTAWKĘ?

  • calendar_today Piątek, 2020.12.18
Jak to się dzieje, że dzieci małe i większe doskonale potrafią rozbujać się na huśtawce? Jakie prawa fizyki rządzą tym zjawiskiem? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska

Od kiedy ludzie mierzą sobie temperaturę?

  • calendar_today Czwartek, 2020.12.17
To pytanie bardzo aktualne zwłaszcza w okresie pandemii, gdy gorączka jest ważnym wskaźnikiem zainfekowania. A odpowiedź na to pytanie nie jest wcale oczywista. Z doktor habilitowaną Ewą Wyką, chemiczką, historykiem nauki z Muzeum UJ Collegium Maius rozmawia Marzena Florkowska.

DLACZEGO MIÓD SIĘ PIENI?

  • calendar_today Środa, 2020.12.16
Święta pachną m.in. miodem. Ale czy miód może nam się zepsuć? I dlaczego czasem się pieni? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Kiedy słońce zachodzi najwcześniej?

  • calendar_today Wtorek, 2020.12.15
Dobra wiadomość w te grudniowe dni - słońce zachodzi coraz później. Czy to nie pomyłka? Czy nie przedwczesna radość? Upewnia się Marzena Florkowska,a sprawę wyjaśnia Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

DLACZEGO MAŁY BŁĄD MOŻE WYWOŁAĆ WIELKĄ KATASTROFĘ?

  • calendar_today Piątek, 2020.12.11
Kropla drąży skałę, mały ruch wywołuje dużą zmianę, spóźnienie na spotkanie rujnuje nasze życie. Sytuacje znane nie tylko z filmu czy literatury, ale i życia. Dziś o tzw. efekcie motyla. Ze Zbigniewem Durczokiem, wieloletnim nauczycielem matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach rozmawia Marzena Florkowska

BYŁ NOMINOWANY DO NAGRODY NOBLA 155 RAZY I NIGDY JEJ NIE OTRZYMAŁ

  • calendar_today Czwartek, 2020.12.10
Kto był nominowany do Nagrody Nobla 155 razy i nigdy tej Nagrody nie otrzymał? Czy wśród takich rekordzistów byli Polacy? Tradycyjnie 10 grudnia, czyli w rocznicę śmierci Alfreda Nobla, odbywała się uroczystość wręczania Nagród Nobla. Z drugiej strony Maria Skłodowska Curie jest jedyną kobietą i jedynym naukowcem, który otrzymał dwukrotnie nagrodę Nobla i to w dwóch różnych dziedzinach: fizyce i chemii, Co więcej, jej mąż Piotr i córka Irena także otrzymali Nagrodę Nobla. Z prof. Tomaszem Pospiesznym z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, chemikiem zafascynowanym historią kobiet w nauce rozmawia Marzena Florkowska.

CO TO JEST ZMĘCZENIE MATERIAŁU?

  • calendar_today Środa, 2020.12.09
Dziś o zmęczeniu - nie tylko ludzi, ale i przedmiotów, czyli o zmęczeniu materiału. Co to jest i dlaczego następuje? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Dlaczego stare jabłko ciemnieje?

  • calendar_today Wtorek, 2020.12.08
Podobnie dzieje się z bananem i selerem. Z wszystkimi jasnymi owocami i warzywami. Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz z Wydziału Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

WULKANIZATOR, SATURATOR I SYFON

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.12.07
Dziś opowieść specjalnie dla tych, którzy nie zdążyli jeszcze zmienić opon z letnich na zimowe i wybierają się do wulkanizatora. Będzie chwila wspomnień. Ale nie zabraknie także czegoś dla spragnionych. Pyta Marzena Florkowska, a odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

JAK ŚW. BARBARA TRAFIŁA NA DACH AGH?

  • calendar_today Piątek, 2020.12.04
Dziś imieniny obchodzą wszystkie Basie, Barbary, Baśki. W prezencie imieninowym przypominamy historię figury św. Barbary znajdująca się na dachu Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Tę historię opowiada trzykrotny rektor AGH prof. Ryszard Tadeusiewicz, a o szczegóły pyta Marzena Florkowska

Archiwalne i współczesne zdjęcia posągu św. Barbary https://historia.agh.edu.pl/wiki/Pos%C4%85g_%C5%9Aw._Barbary

 

CO ZDARZYŁO SIĘ W KSIĘGARNI?

  • calendar_today Czwartek, 2020.12.03
Czy w księgarni tylko czytamy kryminały, czy to także może być sceneria do popełnienia przestępstwa? I co na miejscu robił pies tropiący? Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Dlaczego podczas wysiłku wydajemy okrzyki?

  • calendar_today Środa, 2020.12.02
Dlaczego podnosząc szafę, albo uprawiając niektóre dyscypliny sportu, wydajemy okrzyki. Czy te okrzyki sprawiają, że jest nam łatwiej, czy wysiłek jest bardziej efektywny? Rozmawiają prof. Tadeusz Ambroży z krakowskiej AWF, zawodnik karate, trener i sędzia. Wicemistrz świata w All Style Karate, instruktor kulturystyki, fitness, narciarstwa, i Marzena Florkowska.

Co ma wspólnego brzytwa ze skórzanym paskiem?

  • calendar_today Wtorek, 2020.12.01
Temat wydaje się całkowicie męski, ale zgłębia go jak zwykle kobieta. Golenie się brzytwą, a dokładnie chodzi o ostrzenie brzytwy przy użyciu skórzanego paska do spodni. A ekspertem jest dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH, pyta Marzena Florkowska.

Dlaczego warto przemrozić jarzębinę?

  • calendar_today Wtorek, 2020.12.01
Dlaczego powinniśmy zebrać owoce jarzębiny, aronii czy tarniny zaraz po pierwszych przymrozkach? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

DLACZEGO DZIECIOM DAWANO DO SSANIA SREBRNE ŁYŻECZKI?

  • calendar_today Piątek, 2020.11.27
Czy powiedzenie "Szczęśliwy ten, kto ze srebrną łyżeczką w ustach urodzony" i wciąż podtrzymywana od kilkuset lat w krajach anglosaskich tradycja obdarowywania narodzonych dzieci srebrnymi łyżeczkami ma coś wspólnego z epidemiami? Dlaczego do mleka czy wody wrzucano srebrne monety? Czy to przypadek, że w maściach aptecznych znajdujemy srebro? Rozmawiają dr Barbara Wasiewicz, farmaceutka, pracownik naukowy Katedry Historii Medycyny UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska.

Dlaczego nie możemy zrobić galaretki z kiwi czy ananasem?

  • calendar_today Czwartek, 2020.11.26
Zawsze pozostanie płynna i nigdy się nie zsiądzie. Inne owoce, np. jabłka czy banany, tak nie działają. Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz, Wydział Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

DLACZEGO POWSTAJE MENISK?

  • calendar_today Środa, 2020.11.25
Dlaczego czasem nalewamy wody do szklanki do pełna, a i tak moglibyśmy wsypać do naczynia jeszcze szpilek albo nawet monet i woda nie wylałaby się, tylko utworzyła kopułkę? Inna ciecz zdaje się robić na powierzchni taki dołek, jakby coś ją zasysało do środka. Dlaczego tak się dzieje? Rozmawiają dr inż. Paweł janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.


 

DLACZEGO SAMOLOT ZOSTAWIA NA NIEBIE BIAŁĄ SMUGĘ?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.11.23
Skąd biorą się białe smugi na niebie za lecącymi samolotami? Czy dotyczy to każdego typu statku powietrznego? Z dr. Witoldem Zawadzkim z Wydziału Fizyki UJ rozmawia Marzena Florkowska.

REPASACJA POŃCZOCH I NAPEŁNIANIE WKŁADÓW DO DŁUGOPISÓW

  • calendar_today Sobota, 2020.11.21
Dziś o zawodach, a raczej pewnych zachowaniach społecznych, które w większości jeszcze pamiętamy, a które odeszły w przeszłość. Nabijanie wkładów do długopisów, napełnianie zapalniczek czy repasacja pończoch. Z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego Rydel Żenił się w listopadzie?

  • calendar_today Piątek, 2020.11.20
Dziś dokładnie wypada 120 rocznica ślubu Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, które to wydarzenie zainspirowało Stanisława Wyspiańskiego do napisania sztuki "WESELE". Listopad wydaje się jednak najmniej odpowiednią porą na takie wydarzenie. Dlaczego zatem wtedy? Rozmawiają Małgorzata Oleszkiewicz, kustosz Muzeum Etnograficznego w Krakowie i Marzena Florkowska

Co zdarzyło się w sklepie jubilera?

  • calendar_today Czwartek, 2020.11.19
Dziś czwartek, zatem opowieść kryminalna związana z Krakowem. Będą i kosztowności - bo sprawa dotyczy jubilera - i seans spirytystyczny Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Jak wygląda ciekły tlen?

  • calendar_today Środa, 2020.11.18
W dobie koronawirusa często mówimy o respiratorach i terapii tlenem. I tu pytanie o eksperyment związany z tlenem. W jaki sposób polscy naukowcy po raz pierwszy skroplili tlen. Ten eksperyment został z sukcesem przeprowadzony w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim. Z doktor habilitowaną Ewą Wyką, chemiczką z Muzeum UJ Collegium Maius rozmawia Marzena Florkowska.

LEPIEJ STAĆ NA TRZECH CZY CZTERECH NOGACH?

  • calendar_today Wtorek, 2020.11.17
Dlaczego fortepian stoi na trzech nogach? Albo statywy fotograficzne? Przecież cztery nogi wydają się dużo stabilniejsze. Ze Zbigniewem Durczokiem, wieloletnim nauczycielem matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach rozmawia Marzena Florkowska.

Co stanie się z magnesem, gdy go podgrzejemy?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.11.16
Dlaczego nie wolno podgrzewać magnesów, ani nimi potrząsać czy uderzać? Co prawda rzadko to robimy, ale gdyby przyszedł nam do głowy taki eksperyment... Marzena Florkowska pyta, a odpowiada dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH.


 

DLACZEGO DZIADEK ZAKŁADAŁ PASEK PRZY PODNOSZENIU CIĘŻKICH PACZEK?

  • calendar_today Piątek, 2020.11.13
Pytanie związane z podnoszeniem ciężarów. Co zrobić, by nie przypłacić tego zdrowiem, zwłaszcza uszkodzeniem kręgosłupa - nawet jeśli tylko pracujemy w ogródku lub wnosimy ciężkie paszki na czwarte piętro. Czy zabezpieczyć się jakimś pasem? Rozmawiają prof. Tadeusz Ambroży z krakowskiej AWF, zawodnik karate, trener i sędzia. Wicemistrz świata w All Style Karate, instruktor kulturystyki, fitness, narciarstwa i Marzena Florkowska.

CO NAM MÓWI DYM Z KOMINA?

  • calendar_today Czwartek, 2020.11.12
Dym z komina wskazuje nie tylko na to, czym się w piecu pali, nie tylko skąd wieje wiatr, ale także świadczy o temperaturze i wilgotności powietrza. W jaki sposób? Czego możemy się dowiedzieć obserwując dym z komina? Z dr. Witoldem Zawadzkim z Wydziału Fizyki UJ rozmawia Marzena Florkowska.


 

BECZKA BECZCE NIE JEST RÓWNA

  • calendar_today Wtorek, 2020.11.10
Skoro o winie mowa, to pytanie - dlaczego wino przechowujemy w beczkach dębowych, a kapustę czy ogórki kisimy w beczkach z drewna lipowego czy akacjowego. Rozmawiają prof. Monika Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.


 

RAD W CZEKOLADZIE LUB PAŚCIE DO ZĘBÓW

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.11.09
Pytanie w sam raz na czas pandemii: dlaczego należy ostrożnie podchodzić do niesprawdzonych metod leczenia i wynalazków, które nie zostały przetestowane w wystarczającym stopniu. Rad stosowany w radioterapii może pomóc, ale jako dodatek do czekolady czy kremu - wręcz przeciwnie. Rozmawiają dr Maciej Kluza z Muzeum UJ Collegium Maius i Marzena Florkowska.

 Aparat emanacyjny, pierwotnie  był własnością Franciszka Ksawerego Pusłowskiego (1875-1968) a obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Fot. Marcin Banaś

Dlaczego nie przyjęła się kwadrofonia?

  • calendar_today Piątek, 2020.11.06
Stereofonia towarzyszy nam na co dzień, ale dlaczego w warunkach domowych nie przyjęła się kwadrofonia, choć nawet w Polsce produkowane były radia czy magnetofony kwadrofoniczne. Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska

Dlaczego pokrywy do studzienek kanalizacyjnych czy włazów są okrągłe?

  • calendar_today Czwartek, 2020.11.05
Proste pytanie, wydawać by się mogło nawet banalne, a okazuje się, ze specjaliści z różnych dziedzin mają na to swoje wytłumaczenie. Matematycy, inżynierowie, robotnicy, ekonomiści. Rozmawiają Zbigniew Durczok, wieloletni nauczyciel matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach i Marzena Florkowska.


Kim była pierwsza kobieta inżynier?

  • calendar_today Środa, 2020.11.04
Aparat do mierzenia ciśnienia, przyrząd kreślarski, straż pożarna i chór - a także prawa wyborcze kobiet. To tylko niektóre pola zainteresowań pierwszej kobiety inżynier. Bohaterką opowieści jest Hertha Marks Ayrton. Rozmawiają prof. Tomasz Pospieszny, chemik z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, współtwórca (razem z Eweliną Wajs) projektu "Piękniejsza Strona Nauki", i Marzena Florkowska.

Jak to się dzieje, że magnesy się przyciągają albo odpychają?

  • calendar_today Wtorek, 2020.11.03
I że przyciągają do siebie różne przedmioty? Czy tylko żelazne? Rozmawiają dr inż. Pawel Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Czy pigwa i pigwowiec to ta sama roślina?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.11.02
I dlaczego często je mylimy? Dlaczego nazywane są polską cytryną i bywają używane w przedmałżeńskich testach? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Czy kalafior da się opisać wzorem matematycznym?

  • calendar_today Piątek, 2020.10.30
Kalafior - ulubiona potrawa niektórych osób. Dla jednych liczy się smak, inni lubią kształt kalafiora - te różyczki, z których się składa. Jeszcze inni patrzą na kalafior okiem matematyka. Tak właśnie robi Zbigniew Durczok, wieloletni nauczyciel matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach, z którym rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego w termometrach była rtęć?

  • calendar_today Czwartek, 2020.10.29
Dziś o termometrze - obecnie głównie elektronicznym, ale dawniej rtęciowym czy alkoholowym. Dlaczego te właśnie substancje były stosowane? Z jakich powodów trująca przecież rtęć znajdowała się w przedmiocie codziennego użytku? Rozmawiają dr Małgorzata Taborska z Muzeum UJ Collegium Novum i Marzena Florkowska

Ciemna dama DNA i wielki skandal nauki

  • calendar_today Środa, 2020.10.28
Te dwa określenia pasują do pewnej kobiety, która zajmowała się DNA i została niezbyt uczciwie potraktowana przez mężczyzn, kolegów- naukowców. O kim mowa? Z prof. Tomaszem Pospiesznym, zafascynowanym kobietami w nauce, rozmawia Marzena Florkowska

Co to jest punkt rosy?

  • calendar_today Wtorek, 2020.10.27
Latem chętnie biegamy po rosie, a jesienią rosę obserwujemy nie tylko na trawie, ale i szybach samochodowych. Skąd się bierze i co to jest tak zwany punkt rosy? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski, fizyk z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska

Kamyk do golenia, czyli czego używali nasi dziadkowie?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.10.26
Niektórzy pamiętają tzw. kamyk do golenia - grudka kryształu, która znajdowała się w każdej niemal męskiej łazience. Ale ałun pojawia się ponownie w drogeriach. W jakim celu może być używany? Z dr Barbarą Wasiewicz, farmaceutką i historykiem z Katedry Historii Medycyny UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska

Czy ptak może spać z gałęzi?

  • calendar_today Piątek, 2020.10.23
Dlaczego ptaki nigdy nie spadają nawet z najcieńszej gałązki, a kiedy zasną, to nie tracą równowagi? Widać to będzie szczególnie jesienią, gdy drzewa stracą liście. Rozmawiają dr Kazimierz Walasz z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska.



 

Kto wynalazł lek na opryszczkę?

  • calendar_today Czwartek, 2020.10.22
Opryszczka jesienią to częsta przypadłość niestety, Zwłaszcza kobiety nie są zadowolone, gdy szpeci ich usta. Czy to zatem przypadek, że kobieta wynalazła lek na opryszczkę? Przed Państwem prof. Tomasz Pospieszny z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, chemik zafascynowany kobietami w nauce, współautor projektu (razem z Eweliną Wajs-Baryła) "Piękniejsza strona nauki" i Marzena Florkowska.

A gdyby tak dla frajdy zagrać na grzebieniu?

  • calendar_today Środa, 2020.10.21
Tylko jakim? Długim, krótkim, szerokim, wąskim? A czy linijka szkolna też jest instrumentem? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski, fizyk z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Jak daleko i jak szybko latają promy kosmiczne?

  • calendar_today Wtorek, 2020.10.20
W czasie, gdy podróże są ograniczone, pytamy, jak daleko i jak szybko latają promy kosmiczne. Pytanie stawia Marzena Florkowska, a odpowiada Jerzy Lemański, specjalista z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Czym zmierzyć temperaturę wody w wannie?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.10.19
Łokieć, nadgarstek, a może termometr kąpielowy? Z jaką skalą C czy R, i z czego wykonany? Pytania zaskakująco proste, a w tle eksponat z Muzeum UJ Collegium Maius. Zatem gorąca kąpiel z dodatkiem soli lub olejków eteryczych - w sam raz na październik. Rozmawiają dr Małgorzata Taborska z Muzeum UJ Collegium Maius i Marzena Florkowska

W jaki sposób konflikt rodzinny przyczynił się do powstania Poczty Polskiej?

  • calendar_today Piątek, 2020.10.16
8 października obchodzony jest dzień pocztowca, Święto Poczty Polskiej. Dziś interesująca historia, która wyjaśnia dlaczego tego dnia, 18 października, przypada dzień pocztowca. A historia ma swoje źródła w Krakowie i w Wenecji - w pewnym konflikcie rodzinnym. Jego bohaterami byli królowa Bona i jej syn Zygmunt August. O szczegółach rozmawiają dr inż. Jerzy Duda, bibliofil, członek Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, a także prezes Ogólnopolskiego Klubu Filatelistycznego „Cracoviana” i Marzena Florkowska

Co włosy mają wspólnego z naukowymi przyrządami?

  • calendar_today Środa, 2020.10.14
Deszczowy tydzień trwa. Taka pogoda to często powód zmartwienia dla kobiet, których włosy nie są zbyt zdyscyplinowane. A w jaki sposób naukowcy wykorzystują tę właściwość włosów w tworzeniu przyrządów do pomiaru wilgotności? W zbiorach muzeum znajduje się higrometr włosowy z końca XVIII wieku zakupiony do Obserwatorium Astronomicznego w Krakowie przez Jana Śniadeckiego. Z dr MałgorzatąTaborską z Muzeum UJ Collegium Maius rozmawia Marzena Florkowska

Gaz rozweselający

  • calendar_today Wtorek, 2020.10.13
Jak to się dzieje, że czasem mówimy głosem bardzo niskim, a czasem bardzo piskliwym - i wcale nie przechodzimy mutacji. Bawimy się doskonale, zwłaszcza jeśli jesteśmy w grupie. Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Królowa goryli

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.10.12
Kim była kobieta, która obserwowała i ocaliła goryle górskie? W jaki sposób udało jej się nawiązać prawie intymny kontakt z tymi zwierzętami? Opowiada prof. Tomasz Pospieszny, chemik, zafascynowany kobietami, które przyczyniły się do przełomu w nauce. A pyta Marzena Florkowska

Jak szybko ugotować ziemniaki?

  • calendar_today Czwartek, 2020.10.08
Czy da się coś zrobić, by ugotować je w znacznie krótszym czasie i z wykorzystaniem mniejszej ilości energii elektrycznej czy gazu? Ekspertem jest dr inż. Paweł Janowski, fizyk z Akademii Górniczo-Hutniczej, a pyta Marzena Florkowska.

Wszystko o suszeniu prania

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.09.28
Dziś o suszeniu prania. Każdy wie z doświadczenia, kiedy to pranie wysycha nam najszybciej i najładniej pachnie. Ale jakie jest naukowe uzasadnienie takiego postępowania? Sprawę rozważają dr inż. Paweł Janowski, fizyk z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i Marzena Florkowska

Dlaczego ptaki stoją często na jednej nodze?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.09.21
Czy ta noga nie męczy się? Czy nie boli? A może jest po prostu cieplej? Rozmawiają dr Kazimierz Walasz z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

Czy Concorde był pierwszym ponadźwiękowym samolotem pasażerskim?

  • calendar_today Piątek, 2020.09.18
W dobie koronawirusa i ograniczonych podróży, kartka z historii lotów samolotowych. Pewne mity rozwiewają Marzena Florkowska i jej gość Jerzy lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Futra i biżuteria

  • calendar_today Czwartek, 2020.09.17
A wszystko w centrum Krakowa. W tle wielka fortuna, kryzys gospodarczy, firma ubezpieczeniowa i piękna kobieta. To temat dzisiejszej kryminalnej opowieści o Krakowie. A rozmawiają Marzena Florkowska i radca prawny Maciej Gondek.

Co znaczy, że benzyna jest 95 lub 98 oktanowa?

  • calendar_today Środa, 2020.09.16
Dziś rozmowa o benzynie i oleju napędowym z punktu widzenia chemika. Zapytamy także, co to znaczy, że benzyna jest 98 lub 95 oktanowa. Rozmawiają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska

Czy rośliny mogą się opalać?

  • calendar_today Wtorek, 2020.09.15
To pytanie tylko pozornie jest absurdalne. Może warto byłoby zatem zapytać, czy rośliny lubią się opalać. I tu sprawa nie jest oczywista. Rozmawiają dr Paweł Jedynak, badacz roślin z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Czy mamy coś wspólnego z Alicją z Krainy Czarów?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.09.14
W jednej ze scen Przygód Alicji w Krainie Czarów, Alicja wypija butelkę z napisem "Wypij mnie" i zmniejsza się, potem je ciastko z napisem "Zjedz mnie" i zwiększa się. Czy my także czasem inaczej postrzegamy własne ciało? Czy mamy coś wspólnego z Alicją z Krainy Czarów? Rozmawiają dr Rafał Abramciów, psycholog z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Marzena Florkowska.


 

Dlaczego przed wizytą u stomatologa wzdychamy do św. Apolonii?

  • calendar_today Piątek, 2020.09.11
Dziś coś dla osób, które boją się dentystów. Poruszamy ten drażliwy temat, bo we wrześniu często odbywają się międzynarodowe kongresy stomatologiczne, a 12 września przypada Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej. Rozmawiają dr Piotr Kuźnik, lekarz stomatolog, twórca Muzeum Stomatologii i Marzena Florkowska.

KAMIENIE KRÓLA JANA III SOBIESKIEGO

  • calendar_today Czwartek, 2020.09.10
Dziwne i nieprawdopodobne historie i zaskakujące kolekcje.. Dziś jedna z nich - związana z królem Janem III Sobieskim. Rozmawiają doktor nauk humanistycznych Katarzyna Pękacka-Falkowska, z Katedry Historii i Filozofii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, i Marzena Florkowska.

Co ma wspólnego gips do wyrównywania ścian i ten do usztywniania złamanej nogi?

  • calendar_today Środa, 2020.09.09
Czy to taki sam gips? I w dodatku czym różni się wapno palone od gaszonego? Rozmawiają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Czy kiedyś zabraknie nam soli?

  • calendar_today Wtorek, 2020.09.08
Czym przyprawimy zupę, gdy wyczerpią się złoża kopalni? Już wracamy do pierwotnych metod otrzymywania soli i ile waży sól warzona? Rozmawiają Szymon Pawlikowski, archeolog z Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce i Marzena Florkowska.

Dlaczego jemy przy oglądaniu meczu, a zasypiamy przy kołysance?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.09.07
Dziś o zależności różnych czynności w naszym życiu. Dlaczego wykonywanie jednych kojarzy się z innymi? - jedzenie z oglądaniem telewizora, a spanie z kołysanką? Rozmawiają dr Rafał Abramciów, psycholog z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Marzena Florkowska

Jak Mendelejew tworzył swoją tablicę?

  • calendar_today Piątek, 2020.09.04
Dziś o tajemnicy wszechświata i tworzących go pierwiastkach. Czy poznaliśmy już wszystkie pierwiastki, czy może świat kryje jeszcze jakieś tajemnice? Rozmawiają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Dlaczego nie należy chwalić się majątkiem?

  • calendar_today Czwartek, 2020.09.03
Dziś kolejne wydanie czwartku z Kobrą. Przenosimy się na ulicę Modrzewiową, ale wcale nie na Wolę Justowską. A w tle Ameryka, duże pieniądze i dzieła sztuki. Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska

Czy grozi nam zielona ekspansja?

  • calendar_today Środa, 2020.09.02
Dlaczego niektóre rośliny są tak aktywne, że wydaje nam się, że grozi nam zielona ekspansja? Czy my sami przyczyniamy się do tego i jakie są sposoby zapobiegania? Rozmawiają dr Paweł Jedynak, badacz roślin z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska

Nylonki, które wyparły jedwabne i bawełniane rajstopy

  • calendar_today Wtorek, 2020.09.01
Na szczególne uroczystości niejedna dziewczynka, a i mama i nauczycielka zakładają stylonowe rajstopy. O tym, jakim przełomem w świecie mody były właśnie stylonowe czy nylonowe pończochy i rajstopy - rozmawia Marzena Florkowska i jej gość - Jerzy Lemański z Narodowego Centrum Techniki w Warszawie.

 

 

Czym różni się gramofon od patefonu?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.08.31
Na pozór niczym, a jednak... W dodatku, dlaczego tak trudno jest nagrać ciszę? Z doktorem inżynierem Ryszardem Dulskim, znawcą i pasjonatem starych odbiorników radiowych rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego do odkamieniania czajników używamy octu albo kwasku cytrynowego?

  • calendar_today Piątek, 2020.08.28
Naturalne, nieszkodliwe środki, w dodatku sprawdzone i skuteczne. Ale jakie reakcje chemiczne tam zachodzą? Rozmawiają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Czy warto zatrudnić nowego lokaja?

  • calendar_today Czwartek, 2020.08.27
Prof. Ludwik Zejszner, geograf i kartograf, padł ofiarą zbrodni. Jakie były motywy, skoro do dziś nie udało się ich ustalić i nigdy tez nie udało się do końca ustalić tożsamości lokaja, który został oskarżony o jej popełnienie. Tak czy inaczej, sprawa jest bardzo tajemnicza. Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Czym jest zakwitanie sinic?

  • calendar_today Środa, 2020.08.26
Dlaczego sinice kwitną w wodach Bałtyku? To pytanie zadaje sobie każdy, kto z tego powodu nie mógł kąpać się w morzu. Rozmawiają dr Paweł Jedynak, badacz roślin z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Dlaczego hortensje zmieniają kolor?

  • calendar_today Wtorek, 2020.08.25
Dostajemy wymarzone niebieskie kwiaty, a w naszym ogrodzie zakwitają na różowo, albo odwrotnie. Czy to złudzenia, czy jest na to naukowe wytłumaczenie? Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Jak ustawić wentylatory?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.08.24
Refleksja po wyjątkowo upalnych dniach. Jeśli nie mamy w domu klimatyzacji, to może wykorzystanie kilku wentylatorów rozwiąże problem? Pytanie tylko, w jaki sposób te dwa czy trzy wentylatory ustawić, aby działały najlepiej. Obok siebie czy może jeden za drugim? Z prof. Markiem Borowskim z Wydziału Górnictwa i Geoinżynierii Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska

Czy radio ma moc leczniczą?

  • calendar_today Piątek, 2020.08.21
I nie chodzi o skutki słuchania radia, ale o dostrajanie naszego organizmu za pomocą fal radiowych. Brzmi zaskakująco? Rozmawiają doktor nauk humanistycznych Katarzyna Pękacka-Falkowska, z Katedry Historii i Filozofii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i Marzena Florkowska.

Dlaczego niektórzy mdleją we Florencji, odczuwają duszności, a serce wali im jak młot?

  • calendar_today Czwartek, 2020.08.20
Pytanie z cyklu niezrozumiałych, wakacyjnych zachowań. Dlaczego niektórzy mdleją we Florencji, odczuwają duszności, a serce wali im jak młot? Rozmawiają dr Rafał Abramciów, psycholog z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Marzena Florkowska

Kiedy pojawiły się światła na skrzyżowaniach?

  • calendar_today Środa, 2020.08.19
Czy to prawda, że Warszawa w tym względzie wyprzedziła wiele miast, choćby Monachium? W wakacyjną podróż wyruszają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska

Bocianie sejmiki

  • calendar_today Wtorek, 2020.08.18
Właśnie zaczynają się bocianie sejmiki. W określonych miejscach można obserwować zgromadzenia nawet kilkudziesięciu ptaków. W jakim celu się zbierają? O tym rozmawiają dr Kazimierz Walasz z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego, i Marzena Florkowska

Co wydarzyło się w Podgórzu 76 lat temu, w nocy z 16 na 17 sierpnia 1944 roku?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.08.17
O tym rozmawiają doktor inżynier architekt Krzysztof Wielgus z Politechniki Krakowskiej i Stowarzyszenia Podgórze.pl oraz Marzena Florkowska,

W 2014 roku bulwar wiślany po stronie Zabłocia otrzymał nazwę Bulwar Lotników Alianckich. W 2018 roku stanął na nim pamiątkowy głaz, wtedy też przy ul. Dąbrowskiego 14 został odsłonięty pamiątkowy mural.

Co ma wspólnego matematyka i Bitwa Warszawska?

  • calendar_today Piątek, 2020.08.14
Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Zbigniew Durczok, wieloletni nauczyciel matematyki w Liceum w Krzeszowicach.

Kim była osoba, która dwukrotnie zasiadła na sali sądowej?

  • calendar_today Czwartek, 2020.08.13
Raz w roli ofiary, a drugi raz sprawcy przestępstwa. Dziś czwartek z Kobrą, czyli najsłynniejsze procesy Krakowa. Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Dlaczego lipiec i sierpień mają po 31 dni?

  • calendar_today Środa, 2020.08.12
Czy chodzi o to, by wakacje były dłuższe? Rozmawiają dr Waldemar Ogłoza, astronom z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach i Marzena Florkowska

Co to jest polaryzacja?

  • calendar_today Wtorek, 2020.08.11
Upał i ostre słońce sprawiają, że zakładamy okulary słoneczne. Co oznacza jednak słowo "polaryzacja". które często używamy kupując okulary? W jaki sposób sami możemy sprawdzić, czy mamy okulary polaryzacyjne? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Co wspólnego mają Winiary i Moszczanica?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.08.10
Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Co wydarzyło się w Podgórzu?

  • calendar_today Czwartek, 2020.07.23
W czwartek kolejna opowieść kryminalna z dawnego Krakowa. W roli głównej Józef Idęć i Jakub Tracz, a scenerią jest zakład szewski, jest sierpień 1913 roku. Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Czym różni się sól morska od soli kamiennej?

  • calendar_today Środa, 2020.07.22
Szukając odpowiedzi, może okazać się, że soląc zupę musimy cofnąć się nawet o 250 milionów lat. Rozmawiają Rafał Zadak, geolog z Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce i Marzena Florkowska.

Dlaczego japońscy turyści czują się źle w Paryżu?

  • calendar_today Wtorek, 2020.07.21
Skąd rozczarowanie, smutek, zawiedzione nadzieje zamiast entuzjazmu? W tym roku podróżujemy w większości wirtualnie, więc w przyszłości ten syndrom paryski może być jeszcze silniejszy. Rozmawiają dr Rafał Abramciów, psycholog z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Marzena Florkowska

Co lipiec ma wspólnego z lipą?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.07.20
O zdrowotno-materialno- duchowych właściwościach lipy z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska. Pojawi się i Jan Kochanowski i Wit Stwosz.

NEOWISE czyli okazja raz na 6 tysięcy lat

  • calendar_today Piątek, 2020.07.17
Na niebie nad Polską można oglądać jasną kometę o nazwie NEOWISE. Jeśli prześpimy ten moment, to następna taka okazja pojawi się za ponad sześć tysięcy lat. Rozmawiają dr Waldemar Ogłoza, astronom z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach i Uniwersytetu Pedagogicznego i Marzena Florkowska

Zbrodnia to niesłychana - Pani zabiła Panią

  • calendar_today Czwartek, 2020.07.16
Nie to nie pomyłka w cytacie. Dziś czwartek z Kobrą, czyli opowieść kryminalna z dawnego Krakowa. Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Dlaczego piana nie jest w tym samym kolorze co płyn, z którego powstała?

  • calendar_today Środa, 2020.07.15
Na przykład na ciemnym piwie powstaje biała piana. Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Dlaczego zimą posypujemy chodniki solą i dosypujemy soli do gotującej się wody?

  • calendar_today Wtorek, 2020.07.14
W jaki sposób sól zmienia temperaturę wrzenia i zamarzania wody? Rozmawiają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.


 

Czy mężczyźni rzeczywiście gorzej rozróżniają kolory?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.07.13
Czym jest daltonizm i czy da się go leczyć? Na czym polega test? Rozmawiają dr nauk medycznych Małgorzata Woś, okulista, kierownik Oddziału Okulistycznego z pododdziałem okulistyki dziecięcej Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego w Krakowie i Marzena Florkowska.

 

 

Tylko dwie struny, a tyle możliwości - jak to możliwe?

  • calendar_today Piątek, 2020.07.10
Jak wglądają nasze struny głosowe i w jaki sposób możemy wydobywać tak różnorodne i wyszukane dźwięki, jak na najbardziej skomplikowanym instrumencie? Rozmawiają doktor nauk medycznych Jan Woś, zastępca kierownika Oddziału Otolaryngologicznego Szpitala Żeromskiego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Kim była Piękna Zośka?

  • calendar_today Czwartek, 2020.07.09
Czwartek z Kobrą - czy pamiętają Państwo te kultowe wieczory w telewizji z kryminałem, sensacją, fantastyką? Marzena Florkowska proponuje Państwu czwartkowe poranki z Kobrą. Dziś historia Pięknej Zośki, jej młodopolskich artystycznych wielbicieli i zazdrosnego męża. Rozmawiają radca prawny doktor Maciej Gondek i Marzena Florkowska.

Dlaczego radio kryształkowe zrobiło taką karierę?

  • calendar_today Środa, 2020.07.08
Dziś coś z historii radia. Kto pamięta jeszcze odbiorniki kryształkowe? Dlaczego zrobiły taką furorę? Pytanie zadaje Marzena Florkowska, a z odpowiedzią już czeka nasz ekspert - Jerzy Lemański, Narodowe Muzeum Techniki w Warszawie.

Jak często mrugamy oczami?

  • calendar_today Wtorek, 2020.07.07
Czy da się zapanować nad tym odruchem? Czy podczas snu mrugamy oczami? Rozmawiają dr nauk medycznych Małgorzata Woś, okulista, kierownik Oddziału Okulistycznego z pododdziałem okulistyki dziecięcej Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Co to jest syndrom Chińskiej Restauracji?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.07.06
Po raz pierwszy to zjawisko zostało opisane w 1968 roku w New England Journal of Medicine. Uczucia bardzo nieprzyjemne, które potrafią zepsuć najlepszy wieczór. Na czym polega syndrom Chińskiej Restauracji? Rozmawiają dr Rafał ABRAMCIÓW, psycholog z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i Marzena Florkowska

Dlaczego ptaki przed deszczem latają nisko?

  • calendar_today Piątek, 2020.07.03
Czy to tylko przesądy meteorologiczne, czy naprawdę zwiastuje to deszcz. Rozmawiają doktor Kazimierz Walasz, ornitolog z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Marzena Florkowska

Co to znaczy, że woda jest miękka, albo twarda?

  • calendar_today Czwartek, 2020.07.02
Które związki chemiczne są tu decydujące? I dlaczego wolimy myć się w miękkiej wodzie? Rozmawiają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

CZY POCIERANIE MONETY O AUTOMAT SPRAWI, ŻE ZOSTANIE PRZYJĘTA?

  • calendar_today Środa, 2020.07.01
Kupujemy bilet albo mleko w automacie. Niestety nasza moneta zostaje odrzucona. Co robimy? Pocieramy nią o tenże automat wierząc, że to pomoże i często rzeczywiście nasza moneta zostaje przyjęta. Czy takie postępowanie ma naukowe wyjaśnienie? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Dlaczego płyty z muzyką są okrągłe?

  • calendar_today Wtorek, 2020.06.30
Czy za tym kształtem kryje się pewna tajemnica? W jaki sposób po raz pierwszy nagrano dźwięk i czy od razu właśnie na okrągłej płycie? A może walec? Z doktorem inżynierem Ryszardem Dulskim, znawcą i pasjonatem starych odbiorników radiowych i gramofonów, rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego godzina ma 60 minut, a minuta 60 sekund?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.06.29
Dlaczego w tym wypadku nie stosujemy systemu dziesiętnego? Skąd wziął się ten podział? Takie oto pytanie zadaje Marzena Florkowska. A wyzwanie podejmuje Zbigniew Durczok, wieloletni nauczyciel matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach.

Dlaczego słońce w ciągu dnia jest żółte, a wieczorami pomarańczowe lub nawet czerwone?

  • calendar_today Piątek, 2020.06.26
Czasem zdarza się też zielony promień - ale to już rzadkość. W pierwszym dniu wakacji rozmawiają dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

Czy niebieski kolor ma zbawienny wpływ na nasze zdrowie?

  • calendar_today Czwartek, 2020.06.25
Brakuje nam błękitnego nieba? A gdyby tak siedzieć pod niebieską szybą? Takie pomysły zdarzały się w historii medycyny. O błękicie rozmawiają ą doktor nauk humanistycznych Katarzyna Pękacka-Falkowska, z Katedry Historii i Filozofii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i Marzena Florkowska.

Jak to się dzieje, że mydło myje?

  • calendar_today Środa, 2020.06.24
To tylko pozornie proste pytanie, ale gdy spojrzymy na sprawę okiem chemika, to odkryjemy fascynujący świat. Na wyprawę zapraszają dr Michał Płotek z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Na czym polegał czar pozytywek?

  • calendar_today Wtorek, 2020.06.23
Podobno niezwykłą pozytywkę otrzymała w darze królowa Wiktoria: odgrywała hymn angielski, gdy ktoś na niej usiadł. Dziś Marzena Florkowska zgłębia historię tego instrumentu, a ekspertem jest Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Pierogi dla taty

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.06.22
A może tak przygotowac na Dzień Ojca pierogi? Takie z truskawkami, albo serem. Ale dlaczego pierogi zamrożone spadają na dno garnka, a podczas gotowania wypływają na powierzchnię? Sprawę rozpatrują dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Skąd wiemy, że jest akurat południe?

  • calendar_today Piątek, 2020.06.19
I nie mówimy tu o spoglądaniu na zegarek. Rozmawiają Adam Michniewski, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Dlaczego Margaret Thatcher nazywana była "elektryczną panią premier"?

  • calendar_today Czwartek, 2020.06.18
Czy z powodu zabiegów medycznych z wykorzystaniem prądu? Jakie były początki tego eksperymentu medycznego i czy zawsze były poważne i odpowiedzialne? Rozmawiają doktor nauk humanistycznych Katarzyna Pękacka-Falkowska, z Katedry Historii i Filozofii Nauk Medycznych Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i Marzena Florkowska

Dlaczego niektóre rośliny są mięsożerne?

  • calendar_today Środa, 2020.06.17
W jakim celu zjadają owady i jak są je w stanie strawić? Czy potrafią odżywiać się także jak zwykłe rośliny? Z Elżbietą Nowotarską z Ogrodu Botanicznego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Czy ptaki mają przywódcę stada, który daje sygnał do poderwania się z dachu czy lotu w kluczu?

  • calendar_today Wtorek, 2020.06.16
Dr Kazimierz Walasz, ornitolog i Marzena Florkowska rozważają tę kwestię.

Toster

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.06.15
Nowy dzień dobrze zacząć od dobrego śniadania, czyli np. od tostów. A zatem kilka słów o tym, od jak dawna znany jest toster i na czym polegał kłopot z jego skonstruowaniem. Takie oto pytanie zadaje Marzena Florkowska, a odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie

Co zrobić, żeby zielone było zawsze zielone, a czerwone czerwone?

  • calendar_today Piątek, 2020.06.12
To pytania podstawowe m.in. w kuchni. Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz, Wydział Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Jaka temperaturę ma słońce i kiedy się "wypali"?

  • calendar_today Środa, 2020.06.10
Dr Waldemar Ogłoza, astronom z Uniwersytetu pedagogicznego w Krakowie i Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach i Marzena Florkowska

Cetno i licho - co oznaczają te pojęcia?

  • calendar_today Wtorek, 2020.06.09
I czy mają coś wspólnego z rzutem monetą? Popularną zabawą: orzeł czy reszka? Ze Zbigniewem Durczokiem, wieloletnim nauczycielem matematyki w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach, rozmawia Marzena Florkowska

Czy woda utleniona jest naprawdę utleniona, czyli zawiera dodatkowy tlen?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.06.08
Dlaczego szczypie i dlaczego się pieni przy odkażaniu ran? Z dr. Barbarą Wasiewicz, farmaceutką, pracownikiem naukowym Katedry Historii Medycyny UJ, rozmawia Marzena Florkowska.

Co to znaczy popsuć komuś krew?

  • calendar_today Piątek, 2020.06.05
I to w sensie dosłownym i przenośnym. Skąd wziął się zwyczaj upuszczanie krwi i czy pijawki mają z tym coś wspólnego? Rozmawiają prof. Ryszard Witold Gryglewski z Katedry Historii Medycyny UJ i Marzena Florkowska.

Co sprawia, że woda w jeziorach może być nie tylko zielonkawa niebieska, ale nawet różowa?

  • calendar_today Czwartek, 2020.06.04
Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej, ze Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki.

Czy nie wyjeżdżając z Polski, możemy doświadczyć fatamorgany?

  • calendar_today Środa, 2020.06.03
Na czym polega to zjawisko? Czy fatamorgana to to samo co mirage? A mirage dolny i górny - na czym polega różnica? Rozmawiają: dr Witold Zawadzki z Instytutu Fizyki UJ i Marzena Florkowska

Czy czerwone buraki dobrze wpływają na czerwoną krew?

  • calendar_today Wtorek, 2020.06.02
Pytanie na czasie, bo właśnie gotujemy botwinkę, robimy buraczane surówki i sałatki i nawet może kisimy młode buraczki. Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Ucho do pacjenta, czy pacjent do ucha?

  • calendar_today Środa, 2020.05.27
To pozornie tylko banalne pytanie. Jak dawniej osłuchiwano chorych, gdy nie było jeszcze stetoskopów? Z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim z Katedry Historii Medycyny UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Czy zdrowiej dla kobiety jest urodzić syna czy córkę?

  • calendar_today Wtorek, 2020.05.26
Dr Andrzej Galbarczyk z Zakładu Zdrowia i Środowiska Collegium Medicum UJ przez 5 lat przebadał ponad 500 kobiet z terenu Beskidu Wyspowego. Tam bowiem statystycznie każda kobieta urodziła średnio ponad czwórkę dzieci. Sprawę drążyła Marzena Florkowska.


 

Dlaczego podczas telekonferencji warto wejść do szafy?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.05.25
Pytanie na pozór abstrakcyjne. Bo przecież nie chodzi wcale o to, by się schować przed światem i sobą samym. Poprzez łącza na ten właśnie temat dyskutują akustyk dr inż. Marcin Zastawnik i Marzena Florkowska.


 

Historia kamizelek kuloodpornych

  • calendar_today Piątek, 2020.05.22
Pierwotnie wykonywane były z jedwabiu, a w ich powstaniu dużą rolę odegrali Polacy. Jak przebiegały pierwsze testy ich skuteczności i jak zmieniała się technologia wykonania? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Złoto goblinów istnieje?

  • calendar_today Czwartek, 2020.05.21
Czy złoto goblinów, zwane także złotem skrzatów czy elfów, istnieje naprawdę, czy to tylko ludowe opowieści? Dlaczego znaleźć je możemy w króliczych norach albo w załamaniach drzew? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej, ze Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki.


 

Czym różni się echo od pogłosu?

  • calendar_today Środa, 2020.05.20
Dlaczego o echu mówimy np. w górach, a o pogłosie w pustym pokoju? Na czym polegają te zjawiska? Rozmawiają akustyk, dr inż Marcin Zastawnik ze Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki i Marzena Florkowska.

Czy prawdą jest to, co mówiły nasze babcie, że najwięcej witamin jest tuż pod skórką owoców?

  • calendar_today Wtorek, 2020.05.19
Z prof. Moniką Bieniasz z Katedry Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

Czy słońce zachodzące na czerwono zwiastuje dobrą pogodę?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.05.18
Czy ludowe sposoby prognozowania pogody z mgły lub nisko latających jaskółek sprawdzają się? Rozmawiają Adam Michniewski, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

W jaki sposób samodzielnie zrobić jogurt albo kefir?

  • calendar_today Piątek, 2020.05.15
Sięgamy po stare receptury i zaglądamy do Muzeum Farmacji w Krakowie. Kiedyś bowiem kuracje mleczne były bardzo popularne i to właśnie farmaceuci służyli pomocą. Rozmawiają dr Monika Urbanik z Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Dlaczego zimni ogrodnicy są zawsze zimni?

  • calendar_today Czwartek, 2020.05.14
Św. Pankracy , św. Serwacy i św. Bonifacy, czyli zimni ogrodnicy, a także zimna Zośka - to tradycyjnie zimne dni w połowie maja, gdy nocą pojawiają się przymrozki. Co się wówczas dzieje z naszym klimatem i jaka zasada naukowa rządzi tym zjawiskiem, z doktor habilitowaną Agnieszką Wypych z Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ rozmawia Marzena Florkowska

Po co światła odblaskowe na Księżycu?

  • calendar_today Środa, 2020.05.13
Do czego naukowcy wykorzystują światła odblaskowe? Czy także do bardzo odległych celów np. badania kosmosu? Rozmawiają dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska

Kto zobaczył własną śmierć?

  • calendar_today Wtorek, 2020.05.12
W Międzynarodowym Dniu Pielęgniarki rozmawiamy o medycynie. Dziś o zdjęciu rentgenowskim, które większość z nas miała wykonywane choćby raz w życiu. O początkach promieni X w Krakowie z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim z Katedry Historii Medycyny UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego Frania była do prania?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.05.11
Dziś pytamy o historię pralki automatycznej, która zmieniła styl życia w większości domów. Zajęcie, które angażowało cała rodzinę i trwało kilka dni, stało się czymś łatwym. Ale zanim pojawiła się pralka automatyczna, były np. Franie. Z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie rozmawia Marzena Florkowska.



 

Czy i które zwierzęta są monogamiczne?

  • calendar_today Piątek, 2020.05.08
Kiedy w sercu czujemy maj, to rodzi się pytanie, jak sprawy sercowe wyglądają u zwierząt? Dlaczego niektóre są wierne swojemu wybrankowie przez całe życie? Z dr Andrzejem Kruszewiczem, znawcą i lekarzem zwierząt rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego w takie dżdżyste czy deszczowe dni linie wysokiego napięcia na naszych ulicach czy polach wydaja taki charakterystyczny dźwięk?

  • calendar_today Czwartek, 2020.05.07
Dlaczego w takie dżdżyste czy deszczowe dni linie wysokiego napięcia na naszych ulicach czy polach wydaja taki charakterystyczny dźwięk? Dlaczego wyładowanie to nazywane jest koronowym i czy jest bezpieczne dla ludzi? Rozmawiają dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

Jak szybko biegnie dźwięk?

  • calendar_today Środa, 2020.05.06
To pytanie banalne, ale jak domowym sposobem zmierzyć taką prędkość - to już pewna zabawa - w sam raz na czas kwarantanny. Dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska podejmują takie wyzwanie

Co wspólnego z aspiryną ma kora wierzby i sok z malin?

  • calendar_today Wtorek, 2020.05.05
Aspiryna - jeden z najpopularniejszych leków, który stosowany był m.in. podczas grypy hiszpanki. Od kiedy go znamy? Z dr. Barbarą Wasiewicz, farmaceutką, pracownikiem naukowym Katedry Historii Medycyny UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Co to jest ulewa i dlaczego następuje oberwanie chmury?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.05.04
Dziś Dzień Strażaka, więc o wodzie będzie mowa, a raczej o deszczu, na który wszyscy czekamy. Kiedy możemy mówić o ulewie? Czy to jest pojęcie precyzyjne? Rozmawiają Adam Michniewski, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Czy sproszkowana cegła i mąka były prototypami współczesnego make up?

  • calendar_today Piątek, 2020.05.01
W jaki sposób powstanie filmu wpłynęło czy przyspieszyło rozkwit branży kosmetycznej? Jaką rolę w jego powstaniu odegrał Polak? Z Aleksandrą Zaprutko-Janicką, autorką książki "Piękno bez konserwantów", rozmawia Marzena Florkowska.

Czy niebo naprawdę jest niebieskie?

  • calendar_today Czwartek, 2020.04.30
I dlaczego czasem jest błękitne, czasem granatowe? A może to tylko złudzenie optyczne? Rozmawiają dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska.


 

Dlaczego rower nazywa się rower?

  • calendar_today Środa, 2020.04.29
Jazda na rowerze na tym etapie kwarantanny jest dozwolona, zatem dziś pytamy o historię roweru, a zwłaszcza takiego ułatwienia jakim jest przerzutka. Jak zwykle pyta Marzena Florkowska , a odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.


 

Rok świetlny - to miara czasu, czy odległości?

  • calendar_today Wtorek, 2020.04.28
W jaki sposób powstało to przeliczenie? Co to znaczy, że coś znajduje się lata świetlne od nas? Z Januszem Nicewiczem z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach rozmawia Marzena Florkowska.

Pigułki, pastylki, tabletki - jak je rozróżnić?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.04.27
Pigułki, pastylki, tabletki. Choć dziś te terminy stosujemy wymiennie, to w przeszłości dokładnie je rozróżniano. Czym różni się pigułka od pastylki, drażetki i tabletki - rozmawiają dr Monika Urbanik z Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.


 

Czy dzikie zwierzęta przywiązują się do ludzi?

  • calendar_today Piątek, 2020.04.24
Skąd biorą się opowieści tym, że nawet po kilku miesiącach małpy są w stanie rozpoznać swoich opiekunów? A może to są tylko ludzkie marzenia i wyobrażenia? Wątpliwości rozwiewają dr Andrzej Kruszewicz, weterynarz, ornitolog, dyrektor warszawskiego ZOO i Marzena Florkowska.


 

Czy świecące nocą oczy kota były prototypem świateł odblaskowych?

  • calendar_today Czwartek, 2020.04.23
Prawda to czy mit? W jakim stopniu natura może zainspirować człowieka? Czy "kocie oczy" są wykorzystywane także w kosmosie? Jerzy Lemański, Narodowe Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska

Czy rośliny znają się na matematyce?

  • calendar_today Środa, 2020.04.22
Liczyliście kiedyś płatki kwiatów? Jeśli nie, to kwitnące drzewa i Dzień Ziemi są doskonałą ku temu okazją. Nic bowiem nie jest przypadkowe, a matematyka ponownie okazuje się królową nauk. Rozmawiają: Zbigniew Durczok, emerytowany nauczyciel matematyki m.in. w Liceum Ogólnokształcącym w Krzeszowicach i Marzena Florkowska.



 

W jaki sposób można zobaczyć dźwięk?

  • calendar_today Wtorek, 2020.04.21
I mowa nie tylko o nutach, czy metodach nowoczesnych, komputerowych. Dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska otwierają przed nami zupełnie nowe, w właściwie najstarsze metody obrazowania dźwięku. To także doskonała zabawa na czas kwarantanny.

Na czym polega fenomen lustra?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.04.20
Czy prawa noga jest rzeczywiście po prawej stronie, a góra na górze? A może na odwrót? A kałuża, czy staw - czy są idealnym lustrem? Rozmawiają: dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska.

Co mają wspólnego tabletki musujące z lodowcem?

  • calendar_today Piątek, 2020.04.17
Zagadnienie tylko pozornie jest abstrakcyjne. Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Co ma wspólnego gotowanie z podróżą w kosmos?

  • calendar_today Czwartek, 2020.04.16
W obecnym czasie częściej gotujemy w domu i przekonujemy się, które garnki czy patelnie są wygodne, a które nie. Czy warto mieć teflonowe naczynia? Na czym polega fenomen teflonu? Czy został on rzeczywiście wynaleziony na potrzeby podróży kosmicznych? Z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego niektóre kwiaty pachną o poranku, a inne wieczorem lub nawet nocą?

  • calendar_today Środa, 2020.04.15
Z prof. Monika Bieniasz z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie rozmawia Marzena Florkowska.

ILE DESZCZU NAPADAŁO?

  • calendar_today Wtorek, 2020.04.14
W Lany Poniedziałek trochę popadało, ale susza wciąż daje się we znaki. Pytamy zatem, jak mierzy się, ile deszczu napadało? Rozmawiają Adam Michniewski, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Od kiedy zaczęto stosować eter do znieczulania pacjentów?

  • calendar_today Piątek, 2020.04.10
Jakie były jego początki? Rozmawiają prof. Ryszard Witold Gryglewski, Katedra Historii Medycyny Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska.

W jaki sposób odróżnić jajko surowe od ugotowanego bez rozbijania go?

  • calendar_today Czwartek, 2020.04.09
Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada fizyk, prof. Wojciech Łużny, prorektor AGH.


 

Jak dawniej farbowano włosy?

  • calendar_today Środa, 2020.04.08
Dziś kilka porad dla osób, które nie wiedzą, jak w domu ufarbować włosy i nadać im wymarzony kolor. Może to będzie czas także na to, by powrócić do środków naturalnych stosowanych przez nasze babcie. Z Aleksandrą Zaprutko-Janicką, autorką książki "Piękno bez konserwantów" rozmawia Marzena Florkowska.


 

Dlaczego w Wielkim Poście można było jeść czekoladę i to za przyzwoleniem papieskim?

  • calendar_today Wtorek, 2020.04.07
Kto docenił walory smakowe, zdrowotne i finansowe czekolady? Rozmawiają prof. Monika Bieniasz z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska.



 

Jaka jest najwyższa możliwa temperatura?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.04.06
Jeśli jest możliwe ustalenie najniższej temperatury czyli zera absolutnego, to pytanie dzisiejsze brzmi, czy da się określić temperaturę najwyższą, maksymalną? Rozmawiają dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska.




 

Dlaczego Ludwig van Beethoven trzymał drewnianą pałeczkę w ustach i dotykał nią fortepianu?

  • calendar_today Piątek, 2020.04.03
Czy to miało związek z postępującą głuchotą? Rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki stosowanej AGH i Marzena Florkowska.



 

W Prima Aprilis pytamy o historię druta

  • calendar_today Środa, 2020.04.01
Tylko pozornie pytanie jest banalne. Przekonała się o tym Marzena Florkowska, a sprawę wyjaśnia Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

Czy wiatr ma wpływ na szybkość rozprzestrzeniania się wirusów?

  • calendar_today Wtorek, 2020.03.31
Z jaką prędkością może wiać wiatr i czy w ogóle istnieją bezwietrzne dni? Rozmawiają Adam Michniewski, kierownik Biura Prognoz Meteorologicznych w Krakowie i Marzena Florkowska.

Co to były tzw. żelazne płuca?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.03.30
Czy były prototypem współczesnych respiratorów? Po raz pierwszy zastosowano je z sukcesem 12 października 1928 roku w Children’s Hospital w Bostonie. Rozmawiają prof. Ryszard Witold Gryglewski z Katedry Historii Medycyny Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska

Dlaczego podczas oglądania horrorów serce mocniej nam bije, włosy dęba nam stają i czujemy nieokreślony lęk?

  • calendar_today Piątek, 2020.03.27
Nie słyszymy żadnych dźwięków, a jednak nasze ciało coś odbiera.nO tym rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Jakie są naturalne środki antydepresyjne?

  • calendar_today Czwartek, 2020.03.26
Dlaczego zabawa czy praca w ziemi działają na nas antydepresyjnie i wyraźnie poprawiają nam nastrój? Wystarczy doniczka z kwiatami lub kwiaty na balkonie. Rozmawiają Marzena Florkowska i dr inż. Bożena Szewczyk-Taranek z Zarządu Zieleni Miejskiej.

Czy leniuchowanie ma swoje dobre strony?

  • calendar_today Wtorek, 2020.03.24
Czy warto szukać najłatwiejszych sposobów załatwienia jakiejś prawy, żeby się nie przemęczyć? A może to własnie lenistwo tak rozwinęło nasz mózg? Rozmawiają: dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.

Czy rośliny mają mózg?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.03.23
Pierwszy dzień wiosny za nami. Nie wychodzimy na zewnątrz, siedzimy w domu, ale możemy obserwować rośliny w doniczce. I oto rodzi się pytanie, czy rośliny mają mózg i co za tym idzie, czy potrafią rozumnie działać? Rozmawiają dr Paweł Jedynak, badacz roślin z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska.


 

Czy lodówka chłodzi czy grzeje?

  • calendar_today Piątek, 2020.03.20
Czy w zimne dni zamrażarka może podnieść temperaturę w otoczeniu, a w upał lodówka jest uciążliwym meblem? Z prof. Ryszardem Tadeusiewiczem z Akademii Górniczo Hutniczej rozmawia Marzena Florkowska.


 

Dlaczego żelazko ma duszę?

  • calendar_today Czwartek, 2020.03.19
Dziś słów kilka o prasowaniu, ale zupełnie innymi żelazkami. O żelazkach z duszą - z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki rozmawia Marzena Florkowska

Czym różni się cieple powietrze od zimnego, i ciepła woda od zimnej?

  • calendar_today Środa, 2020.03.18
Pytanie pozornie tylko błahe, a odpowiedź prosta - temperaturą! Ale co dzieje się wewnątrz tych ciał, gdy zmienia się ich temperatura. I czy może być temperatura niższa od zera absolutnego? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada fizyk, prof. Wojciech Łużny, prorektor AGH.

Jak zagrać na butelce z wodą?

  • calendar_today Wtorek, 2020.03.17
Eksperyment do samodzielnego wykonania w domu? Coś, co mogliśmy obserwować na ulicach miast, gdy życie toczyło się normalnie? Czyli wygrywanie melodii za pomocą butelek lub kieliszków napełnionych wodą. Jak to możliwe? O tym rozmawiają dr inż. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki stosowanej AGH i Marzena Florkowska.

Czy zwierzęta rozpoznają się w lustrze?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.03.16
Cy wiedzą, że to one? W jaki sposób przeprowadza się tzw. test lustra? Czy lepiej wypadają ssaki, czy może ptaki? A słoń - dlaczego ma trudność? Rozmawiają dr Andrzej Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, dyrektor warszawskiego ZOO i Marzena Florkowska.

Czy pieluchy jednorazowe są stare jak świat?

  • calendar_today Piątek, 2020.03.13
Czy to jednak wynalazek końca XX wieku, który być może odejdzie znów w przeszłość. I tym razem ekologia zwycięży z wygodą. Sprawę rozważają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki i Marzena Florkowska

Czy istnieje związek pomiędzy grupą krwi a naszym charakterem?

  • calendar_today Czwartek, 2020.03.12
Kto po raz pierwszy oznaczył grupy krwi i co to oznaczało dla medycyny? Istnieją teorie, że nasza dieta powinna być dostosowana do naszej grupy krwi, ale czy nasz charakter i to, co w życiu robimy, jest w jakiejś zależności od grupy krwi? Z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim z Katedry Historii Medycyny rozmawia Marzena Florkowska.

Ludwik Hirszfeld, polski lekarz, bakteriolog i immunolog, wprowadził oznaczenie grup krwi jako 0, A, B i AB, przyjęte na całym świecie w 1928.  Oznaczył również czynnik Rh i odkrył przyczynę konfliktu serologicznego. Fot. Nieznany - Narodowe Archiwum Cyfrowe, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=80709344

 

Dlaczego rower, kiedy stoi - przewraca się, a kiedy jedzie - utrzymuje równowagę?

  • calendar_today Środa, 2020.03.11
Warto poznać takie tajniki techniki zwłaszcza w okresie, gdy coraz częściej jeździmy na rowerze. Rozmawiają prof. Ryszard Tadeusiewicz z AGH i Marzena Florkowska

Dlaczego wiadukty nie są prostopadłe do dróg?

  • calendar_today Wtorek, 2020.03.10
A przy wjeździe do tuneli są kratownice? Czy to nauka, czy tylko estetyka? Rozmawiają dr inż. Marek Pańtak z Katedry Budowy Mostów i Tuneli Politechniki Krakowskiej i Marzena Florkowska.

Dlaczego niektóre ciała i przedmiot pływają, a inne toną?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.03.09
Czy to zależy od ich ciężaru, składu cieczy, na której się unoszą, sił działających na to ciało? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada fizyk, prof. Wojciech Łużny, prorektor AGH.

Kim musi być kobieta-matematyk?

  • calendar_today Piątek, 2020.03.06
Czarownicą, heretyczką, fałszywą żoną, męczennicą, mężczyzną? Zbigniew Durczok, nauczyciel matematyki m.in. w LO w Krzeszowicach, pasjonat historii matematyki i Marzena Florkowska

Skąd wiemy, że metr to metr, a sekunda trwa sekundę?

  • calendar_today Czwartek, 2020.03.05
Czy kilogram zawsze waży kilogram i czy z czasem to może się zmienić? I czy wzorce przechowywane w Sèvres pod Paryżem w powołanym w 1875 roku Międzynarodowym Biurze Wag i Miar, są jeszcze aktualne? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Poznański, dyrektor Okręgowego Urzędu Miar w Krakowie.

Dlaczego, gdy się denerwujemy, boli nas brzuch?

  • calendar_today Środa, 2020.03.04
Skąd żołądek wie, co siedzi w naszej głowie i dlaczego określamy go drugim mózgiem? Rozmawiają dr Magdalena Kurnik-Łucka z Katedry Patofizjologii Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska.

W jakim celu górnicy zabierali klatki z kanarkami w podziemia kopalni?

  • calendar_today Wtorek, 2020.03.03
Czy dla ich pięknego śpiewu? Dla towarzystwa? Czy i dzisiaj mogą być dla nas ostrzeżeniem przed niebezpieczeństwem? Rozmawiają Agnieszka Olszewska z Muzeum AGH i Marzena Florkowska.

Czym promieniuje człowiek?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.03.02
Czy tylko dobrocią, życzliwością? A może także promieniowaniem jądrowym? Od czego to zależy - czy od tego, co zjedliśmy na śniadanie, np. pomidory? Dr inż. Michał Krupiński, fizyk, Stowarzyszenie Rzecznicy Nauki, i Marzena Florkowska.

Drugi mózg

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.03.02

Czy zwierzęta potrafią liczyć?

  • calendar_today Piątek, 2020.02.28
Pytaliśmy o to już ornitologa, a dziś pora na odpowiedź matematyka. Czy ptaki, konie, ryby i małpy potrafią rachować i czy robią to w taki sposób, jak ludzie? Emerytowany nauczyciel matematyki m.in. w LO w Krzeszowicach i pasjonat historii tej dziedziny nauki - Zbigniew Durczok.

CZY ISTNIEJE BŁĘKITNA KREW?

  • calendar_today Czwartek, 2020.02.27
Skąd wzięło się przekonanie, że ludzie szlachetnie urodzeni są błękitnokrwiści? Czy od bladej cery, a może spożywania potraw srebrnymi sztućcami? Kiedy w ogóle zbadano po raz pierwszy skład krwi? Z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim, historykiem z Katedry Historii Medycyny, rozmawia Marzena Florkowska

Czy zapałki są stare jak świat?

  • calendar_today Środa, 2020.02.26
Zapałki - taka codzienna rzecz, choć odchodząca już w niepamięć. Kto jest ich pomysłodawcą i czy od razy wyglądały tak, jak dziś? Oto opowieść Jerzego Lemańskiego z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie, a w roli gospodyni Marzena Florkowska.

Czy z robotem można zatańczyć?

  • calendar_today Wtorek, 2020.02.25
Dziś śledziówka i ostatni dzień karnawału, zatem czas na pląsy. Ale czy można zatańczyć z robotem? Bo skoro roboty mogą wszystko, nawet dyrygują orkiestrami, to może potrafią także zatańczyć? Bo gdy brakuje partnera... Pyta Marzena Florkowska, a odpowiada prof. Ryszard Tadeusiewicz z AGH.

Jak obcinać paznokcie słoniom?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.02.24
W jaki sposób dzikim zwierzętom w ZOO obcina się paznokcie i plombuje zęby? Czy w ogóle trzeba to robić? A szczotkowanie futra tygrysom czy lwom - w ogóle wchodzi w grę? Rozmawiają dr Andrzej Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, dyrektor warszawskiego ZOO i Marzena Florkowska.

CZY TATAR MÓGŁ ZESTRZELIĆ HEJNALISTĘ?

  • calendar_today Piątek, 2020.02.21
21 dzień lutego to Międzynarodowy Dzień Przewodnika. Zadajemy zatem podchwytliwe pytanie - czy Tatar mógł zestrzelić hejnalistę na wieży kościoła Mariackiego - jak tłumaczy legenda przerwaną melodię. Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada fizyk - dr inż. Michał Krupiński.

Dlaczego łzy są słone?

  • calendar_today Czwartek, 2020.02.20
Czy skład chemiczny naszych łez zależy od naszych emocji, czy inaczej "smakują" łzy szczęścia i łzy rozpaczy? Dlaczego połykamy łzy, a nie spływają po twarzy? Rozmawiają dr Cory Young, lekarz okulista, i Marzena Florkowska

CZY KWIATY POMAGAJĄ PRZY NEGOCJACJACH?

  • calendar_today Środa, 2020.02.19
Dlaczego, na stołach, przy których prowadzi się negocjacje, są często ustawiane kwiaty doniczkowe? Albo w centrach handlowych? Rozmawiają ogrodnik, dr inż. Bożena Szewczyk-Taranek z Zarządu Zieleni Miejskiej i Marzena Florkowska

Skąd wiemy, że mamy gorączkę?

  • calendar_today Wtorek, 2020.02.18
Dlaczego przysłowiowe 36,6 to oznaka zdrowia? Kiedy powstały pierwsze termometry? Z historykiem z Katedry Historii Medycyny UJ, prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim rozmawia Marzena Florkowska.

JAK ZBUDOWANE SĄ GNIAZDA PTAKÓW?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.02.17
I jakim sposobem potrafią przetrwać niejedną wichurę i zawieruchę prawie bez uszczerbku? Czym jest sukces opuszczonego gniazda i jak ptaki wyprawiają pisklęta w dorosłe życie. Rozmawiają: dr Andrzej Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, dyrektor warszawskiego ZOO i Marzena Florkowska

Kobiety są z Wenus, a mężczyźni z Marsa

  • calendar_today Piątek, 2020.02.14
Czy rzeczywiście te dwie planety są aż tak bardzo różne od siebie? A może jednak znajdujemy pewne podobieństwo? Rozmawiają Janusz Nicewicz, fizyk i astronom, Młodzieżowe Obserwatorium Astronomiczne w Niepołomicach i Marzena Florkowska.

CO ZNACZY STRACIĆ DLA KOGOŚ GŁOWĘ? ALBO POCZUĆ MOTYLE W BRZUCHU?

  • calendar_today Czwartek, 2020.02.13
Czy mrówki także doświadczają tego uczucia i czy rzeczywiście jest związane z zakochaniem? Na zaskakujące pytanie Marzeny Florkowskiej, w jeszcze bardziej zaskakujący sposób odpowiada Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej.

Dlaczego ptaki zderzają się z samolotami?

  • calendar_today Środa, 2020.02.12
Czy moment startu i lądowania są szczególnie niebezpieczne? Czy ptaki latają na tej samej wysokości, co samoloty? Czy koordynując rozkłady lotów, można uniknąć wypadków? Rozmawiają dr Andrzej Kruszewicz, lekarz weterynarii, ornitolog, dyrektor warszawskiego ZOO i Marzena Florkowska

KIEDY SKONSTRUOWANO PIERWSZĄ KUCHENKĘ MIKROFALOWĄ?

  • calendar_today Wtorek, 2020.02.11
Ile ważyła i jak dużo miejsca zajmowała w kuchni, nie mówiąc już o cenie? Jaki pierwszy produkt został podgrzany? Rozmawiają: Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i Marzena Florkowska

Dlaczego warto przytulać się do drzew?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.02.10
Czy to tylko mit, czy rzeczywiście drzewa mają leczniczą moc? Czym różni się oddziaływanie brzozy od klonu czy sosny? Jak długo i jak często przytulać się do drzew? I w dodatku do jakich? Marzena Florkowska pyta, a odpowiada ogrodnik, dr inż. Bożena Szewczyk-Taranek z Zarządu Zieleni Miejskiej

Dlaczego jesteśmy gruboskórni?

  • calendar_today Piątek, 2020.02.07
I to w sensie przenośnym i dosłownym. Jaka jest grubość skóry człowieka i w jakich miejscach jest najcieńsza, a gdzie najgrubsza? Czy w trakcie życia nasza skóra zmienia się zasadniczo? Rozmawiają dr Paweł Brzewski, dermatolog, i Marzena Florkowska

Dlaczego w sklepowych lustrach wyglądamy dużo lepiej?

  • calendar_today Czwartek, 2020.02.06
Wydaje nam się, że mamy smuklejszą sylwetkę, a ubranie lepiej leży. A gabinety luster - jak działają? Rozmawiają dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska

Czy zwierzęta plotkują?

  • calendar_today Środa, 2020.02.05
Czy w świecie zwierząt także istnieje plotka, czy to wyłącznie domena ludzka? Po co właściwie przekazujemy sobie takie informacje - dla zabicia czasu, czy to ma jakiś głębszy sens? Sprawę roztrząsają dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta, oraz Marzena Florkowska.

Kto był twórcą kina: bracia Lumière czy Kazimierz Prószyński?

  • calendar_today Wtorek, 2020.02.04
Czy na pewno Francja jest ojczyzną kina, a pierwszymi twórcami bracia Lumière? Czy "Wyjście robotników z fabryki", "Wąż ogrodowy" i "Wjazd pociągu na stację" były pierwszymi produkcjami? A może to jednak Polska? Sam Auguste Lumière stwierdził kiedyś: "Byłem, wraz z bratem, twórcą filmu francuskiego, ale istniał również pewien Polak, niejaki Kazimierz Prószyński, który nas znacznie wyprzedził". W istocie, Prószyński uzyskał patent na swój pleograf w 1894, na rok przed opatentowaniem przez francuskich braci kinematografu. O szczegóły pyta Marzena Florkowska, a wyjaśnia Jerzy Lemański, Narodowe Muzeum Techniki w Warszawie.

Dlaczego śnieg skrzypi pod naszymi nogami?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.02.03
Skąd biorą się charakterystyczne odgłosy i czy to zależy od temperatury i wilgotności powietrza, a także tego, jakie buty nosimy? Rozmawiają dr inż. Michał Krupiński, fizyk, i Marzena Florkowska.

CZY OSOBY RUDE INACZEJ ODCZUWAJĄ BÓL?

  • calendar_today Piątek, 2020.01.31
A jeśli w dodatku są niebieskookie? Czy ilość barwnika w naszej skórze jest związana z wrażliwością? Co na to badania naukowe? Na pytania Marzeny Florkowskiej odpowiada dr Mariusz Gogól, biochemik w Instytucie Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach.

Czy jedzenie śniegu jest zdrowe?

  • calendar_today Czwartek, 2020.01.30
Czy pierwsze lody to był właśnie śnieg z dodatkami smakowymi? Kiedy skonstruowano maszynkę do robienia lodów? Który kraj można uznać za ojczyznę lodów? Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki i Marzena Florkowska

Gwiezdne wojny okiem naukowca

  • calendar_today Środa, 2020.01.29
Czy to, co oglądamy w Gwiezdnych Wojnach, jest możliwe z naukowego punktu widzenia, np. czy możliwe jest skonstruowanie miecza świetlnego albo oddziaływanie umysłem na przedmioty? Rozmawiają dr Witold Zawadzki Instytut Fizyki UJ i Marzena Florkowska

Dlaczego zimą włosy bardziej się elektryzują i częściej wzajemnie się "kopiemy"?

  • calendar_today Wtorek, 2020.01.28
Czy to tylko nasze odczucie, czy jakieś ładunki elektryczne rzeczywiście przeskakują miedzy nami? Czy tworzywa sztuczne i suche powietrze sprzyjają temu zjawisku? Dr inż. Michał Krupiński, fizyk, autor książki "Ryzyk Fizyk - o niepoważnych eksperymentach naukowych" i Marzena Florkowska.

Od czego zależy kolor naszych oczu?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.01.27
Dlaczego możemy mieć jedno oko inne, a drugie inne? Czy tęczówka jednego oka może być dwukolorowa, np. brązowo-niebieska i co znaczy, że mamy czerwone oczy? Rozmawiają doktor Cory Young, lekarz okulista i Marzena Florkowska

CO JEST PRZERAŻAJĄCEGO W DURSZLAKU CZY SITKU?

  • calendar_today Piątek, 2020.01.24
Są też inne obawy: aerofobia – lęk przed powietrzem, pirofobia – przed ogniem, abemarofobia – przed ominięciem przystanku, na którym mamy wysiąść, colligafobia – przed pakowaniem. Basifobia to lęk przed chodzeniem, a erytrofobia – przed zaczerwienieniem. Rozmawiają dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta, oraz Marzena Florkowska.

ILE UDŹWIGNIE MAKARON

  • calendar_today Czwartek, 2020.01.23
a dokładnie mówiąc paczka makaronu spaghetti? Jeśli zbudować z niej most lub inną konstrukcję, to czy może być wiarygodnym prototypem? I jak będzie zachowywać się pod wpływem nacisków, skręceń i prób złamania? Na ile części łamie się makaron? Rozmawiają Marzena Florkowska i dr inż. Justyna Barańska, Wydział Fizyki Technicznej Politechniki Poznańskiej.

KIEDY MAMY GĘSIĄ SKÓRKĘ I WŁOSY STAJĄ NAM DĘBA?

  • calendar_today Środa, 2020.01.22
Czy tylko wówczas, gdy oblatuje nas strach lub trzęsiemy się z zimna lub strachu? A może są osoby bardziej wrażliwe, które częściej tak właśnie reagują? Z dr. Pawłem Brzewskim, lekarzem dermatologiem, rozmawia Marzena Florkowska.

Co wycieraczki samochodowe mają wspólnego z muzyką?

  • calendar_today Wtorek, 2020.01.21
Czy podobnie jak metronom wyznaczają pewien rytm? Kto jest ich twórcą? Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki i Marzena Florkowska.

Dlaczego kromka spada ze stołu zawsze masłem w dół?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.01.20
I czy rzeczywiście tak się dzieje? Co na ten temat mówią fizycy - czy to zależy od wysokości stołu, grubości kromki czy też siły, z jaką ją strącamy? Sprawę rozważają dr inż. Michał Krupiński, fizyk i autor książki "Ryzyk Fizyk - o niepoważnych eksperymentach naukowych" i Marzena Florkowska.

Co sąsiad śpiewa przy goleniu?

  • calendar_today Piątek, 2020.01.17
Dlaczego nawet mieszkając na 10. piętrze wiemy, co robi sąsiad z parteru? Czy prawdą jest, że zwłaszcza łazienki służą takim podsłuchom? Dr inż. Marcin Zastawnik jest gościem Marzeny Florkowskiej.

Dlaczego Baba Jaga i czarownica są zawsze chude?

  • calendar_today Czwartek, 2020.01.16
Dlaczego pulchne osoby wydają się bardziej przyjazne światu, a szczupłym częściej przypisujemy negatywne cechy? Czy to znajduje potwierdzenie w psychologii? Rozmawiają dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta, oraz Marzena Florkowska.

Dlaczego mrużymy oczy, by lepiej widzieć?

  • calendar_today Środa, 2020.01.15
Czy patrzenie przez dziurkę po szpilce wyostrzy nasz wzrok? A lupka zrobiona z dłoni? Jakie zasady fizyki optycznej dają się poznać przy tej okazji? Rozmawiają doktor Cory Young, lekarz okulista i Marzena Florkowska

Czy ryby mogą mieć gorączkę, skoro są zmiennocieplne?

  • calendar_today Wtorek, 2020.01.14
W jaki sposób ich organizm reaguje na stan zapalny? I czy w ogóle ktoś mierzy rybom temperaturę i w jaki sposób? O tym rozmawiają dr inż. Paweł Szczerbik, ichtiolog i Marzena Florkowska.

Czy na podstawie głosu można zrekonstruować twarz?

  • calendar_today Poniedziałek, 2020.01.13
Czy to tylko nasze wyobrażenia,albo stereotypy? Czy nowoczesna technika umożliwia takie właśnie eksperymenty i badania? Rozmawiają dr Mariusz Gogól, biochemik w Instytucie Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach, członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki i Marzena Florkowska.

Dlaczego rozbieramy się do rosołu?

  • calendar_today Piątek, 2020.01.10
A do pomidorowej czy krupniku zachowujemy swój strój? Dlaczego akurat ta zupa działa tak rozgrzewająco? A może powody są zupełnie inne, np. towarzyskie? Z dr Joanną Chłopicką z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego rośliny są zielone?

  • calendar_today Czwartek, 2020.01.09
Z jakiego powodu upodobały sobie ten właśnie kolor, a nie różowy, czy niebieski? Co więcej, dlaczego liście nie są kwadratowe, czy trójkątne? Przed Państwem dr Paweł Jedynak, badacz roślin z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska

Czy spinacz biurowy rzeczywiście jest wykorzystywany do tego, do czego został wymyślony?

  • calendar_today Środa, 2020.01.08
Skąd wzięła się teoria, że to Polak jest jego twórcą i dlaczego w Norwegii postawiono pomnik spinacza biurowego? Jak przedziwne kształty i figury można z niego zrobić? Rozmawiają Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki i Marzena Florkowska

Jak powstają mroźne kwiaty na szybach?

  • calendar_today Wtorek, 2020.01.07
Choć to widok coraz rzadszy, to warto zastanowić się, w jaki sposób mróz "maluje" kwiaty na szybach? I dlaczego częściej oglądamy je w starych budynkach niż w nowoczesnych apartamentowcach, a na szybach samochodowych nie znajdziemy ich nigdy? Naszym ekspertem jest fizyk, prof. dr hab. inż. Wojciech Łużny z Wydziały Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH, a rozmawia Marzena Florkowska.

Odchudzanie po świętach

  • calendar_today Piątek, 2020.01.03
Czy głodówki to tylko wymysł ludzki? A może w świecie zwierząt to zjawisko jest także znane? I jak to możliwe, ze można stracić nawet 40% masy swojego ciała? Rozmawiają dr Kazimierz Wierch, ornitolog, Polskie Towarzystwo Ornitologiczne, i Marzena Florkowska.

Rozwiązujemy wszystkie węzły

  • calendar_today Czwartek, 2020.01.02
Na początek Nowego Roku rozwiązujemy wszelkie supły i węzły - i w sensie dosłownym i przenośnym. Rzecz jednak w tym, ile tych węzłów jest i czy wszystkie, nawet gordyjskie, są do rozwiązania. Sprawę rozważają: dr inż. Justyna Barańska, Wydział Fizyki Technicznej, Politechnika Poznańska i Marzena Florkowska

Czy głosem można rozbić kieliszek?

  • calendar_today Wtorek, 2019.12.31
Dlaczego operowy śpiew działa aż tak spektakularnie i w jakiej odległości należy wydobywać dźwięk, aby szkło nie wytrzymało tej próby. Sprawę wyjaśniają: akustyk, dr inż. Marcin Zastawnik i Marzena Florkowska.

Co przygotować jako przekąskę sylwestrową?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.12.30
A może tak pokusić się o nietuzinkowe połączenia: deseru z bekonem, kurczaka z truskawkami, czy kawy z czosnkiem. Goście z pewnością będą zachwyceni, a w każdym razie zaskoczeni. O tzw. drzewkach foodpairingowych z dr Joanną Chłopicką z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Czy fajerwerki zawsze muszą być takie głośne?

  • calendar_today Piątek, 2019.12.27
A może nowoczesne technika umożliwia nam radość z pokazów, które odbywają się niemal w całkowitej ciszy? Czy w końcu uszczęśliwimy małe dzieci, osoby starsze i zwierzęta, czyli wszystkich, którzy nie przepadają za takimi odgłosami? Sprawę wyjaśniają: akustyk, dr inż. Marcin Zastawnik i Marzena Florkowska.

 

Dlaczego kapusta czerwona bywa różowa, albo niebieska?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.12.23
W wielu domach czerwona kapusta to jedno z tradycyjnych dań wigilijnych. Dlaczego jednak czasem bywa różowa, kiedy indziej fioletowa, albo nawet niebieska? Co na ten temat ma do powiedzenia chemik? Rozmawiają dr Mariusz Gogól, biochemik w Instytucie Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach, członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki i Marzena Florkowska.

Kiedy pojawiły się mrugające lampki choinkowe?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.12.23
I dlaczego wcześniej w łańcuchu z lampkami mogło być tylko 18 żaróweczek, a teraz nieskończenie dużo? Dlaczego czasem przy połączeniu szeregowym żarówek spalenie jednej z nich powodowało, że cały łańcuch przestawał świecić, a innym razem pozornie nic się nie zmieniało? Dywagują Andrzej Prochownik, nauczyciel przedmiotów zawodowych w zawodzie technik elektryk w Technikum Energetyczno-Elektronicznym nr 9 w Krakowie i Marzena Florkowska.

Czy ryby mają głos?

  • calendar_today Piątek, 2019.12.20
Skąd wzięło się powiedzenie, że ryby i dzieci nie mają głosu? A może tylko my tego głosu nie słyszymy? Skąd te piski, pomruki, zgrzytanie zębami? Wątpliwości rozwiewają dr inż. Paweł Szczerbik, ichtiolog i Marzena Florkowska.

Dlaczego ziemniak po ugotowaniu jest miękki, a po przemrożeniu słodszy?

  • calendar_today Czwartek, 2019.12.19
Jakie procesy zachodzą w warzywach pod wpływem temperatury? A jajko - dlaczego pod wpływem temperatury staje się twarde? Rozmawiają: dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska.

Bakteriobójcza miedź

  • calendar_today Środa, 2019.12.18
Czy to przypadek, że w bankach i szpitalach poręcze i blaty były miedziane? A naczynia? Czy to tylko kwestia estetyki? Czy tylko niezwykła wytrzymałość tego metalu sprawia, że był stosowany niezależnie od ceny? Rozmawiają dr Mariusz Gogól, biochemik w Instytucie Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach, członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki, i Marzena Florkowska

W jakim celu wymyślono znaczek pocztowy?

  • calendar_today Wtorek, 2019.12.17
Czas wysyłać listy i kartki świąteczne. Ale po co wymyślono znaczek pocztowy, skoro można było po prostu zapłacić za przesyłkę? I dlaczego płacenie "z góry" budziło takie emocje? Rozmawiają dr inż. Jerzy Duda, filatelista, prezes Ogólnopolskiego Klubu Filatelistycznego „Cracoviana” i Marzena Florkowska.

Na zdjęciu: Penny Black - pierwszy znaczek pocztowy wprowadzony do obiegu 6 maja 1840 roku. Miał nominał 1 pensa i był koloru czarnego. Przedstawiał portret królowej Wiktorii.

Jaki kształt ma pojedynczy płatek śniegu?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.12.16
Czy słusznie rysujemy go jako gwiazdkę? W jakim celu fizycy zajmują się pojedynczymi śnieżynkami i czy te badania mają zastosowanie także w innych dziedzinach życia? Naszym ekspertem jest fizyk, prof. dr hab. inż. Wojciech Łużny z Wydziały Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH, a rozmawia Marzena Florkowska.

Czy porządki świąteczne już zrobione?

  • calendar_today Piątek, 2019.12.13
Dlaczego odkładamy na później zrobienie różnych spraw, choć wiemy, że i tak nas nie ominą? Skąd w nas pokusa odwlekania i odsuwania w czasie? Rozmawiają: dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta oraz Marzena Florkowska.

Czy rośliny nie chcą być zjadane?

  • calendar_today Czwartek, 2019.12.12
Cytryna, pietruszka, rabarbar czy groch. W jaki sposób bronią się przed nami, a także zwierzętami i bakteriami? Czy temu właśnie służą różne toksyczne substancje, które wydzielają? A może to tylko wytwór naszej wyobraźni?

Dlaczego koperta pocztowa odmieniła komunikację?

  • calendar_today Środa, 2019.12.11
W dobie e-maili i sms-ów to pytanie może dziwić, a jednak był czas, gdy na kopertę pocztową zgłoszono aż 200 patentów. I niejeden głowił się, jak powinna wyglądać. W przedświąteczny czas, gdy wysyłamy listy i kartki świąteczne, o kopercie rozmawiają dr inż. Jerzy Duda, filatelista, prezes Ogólnopolskiego Klubu Filatelistycznego „Cracoviana”, i Marzena Florkowska

Dlaczego plączą nam się słuchawki od telefonu?

  • calendar_today Wtorek, 2019.12.10
Albo łańcuch choinkowy, albo jakakolwiek inna linka czy sznurek? Czy w tym splataniu jest jakaś reguła i zależność? Ten supeł starają się rozwikłać dr inż. Justyna Barańska, Wydział Fizyki Technicznej, Politechnika Poznańska i Marzena Florkowska

Czy przez szklankę lepiej usłyszymy sąsiadów?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.12.09
Czy zabawy z dzieciństwa polegająca na przykładaniu szklanki do ucha i do ściany i nadsłuchiwanie, co dzieje się po drugiej stronie, mają naukowe uzasadnienie? Czym jest tzw. przewodzenie materiałowe? Sprawę wyjaśniają akustyk, dr inż. Marcin Zastawnik i Marzena Florkowska.

W jaki sposób osoby niewidome widzą kolory?

  • calendar_today Piątek, 2019.12.06
Z czym kojarzy im się błękit i zieleń? Skąd wiedzą, że dany kolor jest ciepły, czy zimny? Czy doświadczają wyłącznie ciemności, czy jest w tym strumień światła? Z Anną Rozborską, osobą ociemniałą, rozmawia Marena Florkowska.

Dlaczego proste decyzje są tak trudne?

  • calendar_today Czwartek, 2019.12.05
Bez problemu podejmujemy decyzje życiowe, a mamy kłopot przy robieniu zakupów. Rozstrzygamy kwestie fundamentalne, a nie wiemy, co zrobić dziś wieczorem, Napisanie listu do św. Mkołaja zajmuje wieki. Dlaczego proste decyzje są tak trudne? Rozmawiają dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta, i Marzena Florkowska

Dlaczego proste decyzje są tak trudne?

  • calendar_today Czwartek, 2019.12.05
Bez problemu podejmujemy decyzje życiowe, a mamy kłopot przy robieniu zakupów. Rozstrzygamy kwestie fundamentalne, a nie wiemy, co zrobić dziś wieczorem, Napisanie listu do św. Mikołaja zajmuje wieki. Dlaczego proste decyzje są tak trudne? Rozmawiają dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta i Marzena Florkowska.

Czy zimno odchudza?

  • calendar_today Środa, 2019.12.04
Zwykle zimą przybieramy kilka dodatkowych kilogramów. Podobno w ten sposób organizm gromadzi zapady i chroni się przed zimnem. Ale istnieje także teoria, że jedzenie lodów i krioterapia pomagają w schudnięciu. Czy to prawda? Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska.

Dlaczego lód jest śliski?

  • calendar_today Wtorek, 2019.12.03
Co sprawia, że idąc po asfalcie, betonie czy trawie nie mamy problemów z zachowaniem równowagi, ale na oblodzonej powierzchni bywa różnie? Czy rządzą tu jakieś prawa fizyki? Kwestię rozważają dr inż. Michał Krupiński - Instytut Fizyki Jądrowej w Krakowie i Marzena Florkowska.

Komu zawdzięczamy zamek błyskawiczny?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.12.02
Dlaczego aż trzech twórców stoi za jego powstaniem? W jaki sposób zamek błyskawiczny miał być dowodem na to, że człowiek nie stanął na księżycu? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki.

Czy istnieje zależność pomiędzy tym, co jemy, a kształtem naszej szczęki i budową zębów?

  • calendar_today Piątek, 2019.11.29
Co dzieje się, gdy chrupiemy warzywa, miksujemy każdy posiłek, pijemy wodę z cytryną i wybieramy ryż zamiast makaronu? Z prof. Katarzyna Szczeklik z Instytutu Stomatologii Collegium Medicum UJ, i Marzena Florkowska

Co słyszą dzieci i zwierzęta, a czego my nie słyszymy?

  • calendar_today Czwartek, 2019.11.28
Czy mogą porozumiewać się w naszej obecności, ale bez naszej świadomości? Jakie informacje przekazują sobie? Czy słyszymy tylko uchem? Z dr. inż. Marcinem Zastawnikiem, akustykiem w Katedrze Mechaniki i Wibroakustyki AGH w Krakowie, rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego niektórym trzeszczy w stawach?

  • calendar_today Środa, 2019.11.27
I skąd przymus naciągania palców? Czy to tylko niewinna zabawa? Z ortopedą, dr. Jarosławem Felusiem rozmawia Marzena Florkowska

Czy rośliny lubią, gdy je dotykamy i do nich mówimy?

  • calendar_today Wtorek, 2019.11.26
A może są to dla nich nieprzyjemne doznania, tylko nie mają jak się bronić? Czy czują wyginanie gałązek i zrywanie liści? Czy nasza dłoń może je parzyć? Sprawę próbują rozstrzygnąć: dr Paweł Jedynak, badacz roślin z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Marzena Florkowska

Czy portrety mówią prawdę?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.11.25
Czy przedstawiane postaci rzeczywiście tak wyglądały? Skąd wiemy, że Mikołaj Kopernik miał niebieskie oczy? O badaniach DNA przodków z prof. Wojciechem Branickim z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ i Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego w Warszawie rozmawia Marzena Florkowska.

Czy na agrafce można zbić fortunę?

  • calendar_today Piątek, 2019.11.22
Kim był wynalazca nowoczesnej formy tego starożytnego przedmiotu? O agrafce i jej nieoczekiwanych zastosowaniach z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki rozmawia Marzena Florkowska.

Czy ser pleśniowy ma coś wspólnego z antybiotykiem?

  • calendar_today Czwartek, 2019.11.21
Naturalne antybiotyki - czosnek, imbir, cytryna, miód. Ale ser pleśniowy? Dlaczego na rany przykładano ser pleśniowy? Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska.

Czy psy i ich właściciele wyglądają tak samo?

  • calendar_today Środa, 2019.11.20
Dlaczego małżonkowie z wieloletnim stażem stają się podobni do siebie? Skąd bierze się ta wspólnota cech? Kwestię tę rozważają dr Małgorzata Wypych, psycholog i psychoterapeuta, i Marzena Florkowska

Dlaczego tak drażni nas brzęcząca mucha?

  • calendar_today Wtorek, 2019.11.19
I dlaczego tak trudno ją przegonić? Bzyczenie doprowadzające do silnej nerwicy i latanie koło nosa - takie efekty, zwłaszcza o poranku, potrafią zepsuć humor każdemu. Z prof. Kazimierzem Wiechem z Uniwersytetu Rolniczego, entomologiem, rozmawia Marzena Florkowska.

Po co nam palce u stóp?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.11.18
Są oczywiście artyści, którzy wspaniale malują stopami i palce u stóp zastępują im dłonie. Pomalowane paznokcie u nóg wyglądają niezwykle atrakcyjnie, ale z punktu widzenia ewolucyjnego, czy palce u stóp są nam jeszcze do czegoś potrzebne? Z ortopedą, dr. Jarosławem Felusiem rozmawia Marzena Florkowska.

Czy da się zrobić wodę z mózgu, skoro mózg w 90% to woda?

  • calendar_today Piątek, 2019.11.15
Skąd wzięło się takie powiedzenie i w jakich sytuacjach najczęściej zdarza się, że nie panujemy nad rzeczywistością? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czy ptaki potrafią liczyć i mówić?

  • calendar_today Czwartek, 2019.11.14
Według niektórych źródeł mogą opanować rachowanie nawet do siedmiu, a najzdolniejsze są te z rodziny papugowatych i krukowatych. Czy ta umiejętność jest im do czegoś potrzebna. Z dr. Kazimierzem Walaszem, ornitologiem z Polskiego Towarzystwa Ornitologicznego rozmawia Marzena Florkowska

Dlaczego woda gazowana znana jest jako woda sodowa i co znaczy, że soda uderzyła nam do głowy?

  • calendar_today Środa, 2019.11.13
Okazuje się, że po raz pierwszy wodę sodową wytworzyli chemicy około połowy XVIII wieku. Przepuszczali oni przez wodę dwutlenek węgla otrzymywany z sody i kwasu - stąd nazwa. A dlaczego akurat dwutlenek węgla, a nie inny gaz? Z dr. inż. Michałem Krupińskim, fizykiem, autorem książki "Ryzyk Fizyk - o niepoważnych eksperymentach naukowych" rozmawia Marzena Florkowska

Komu zawdzięczamy kasownik do biletów?

  • calendar_today Wtorek, 2019.11.12
Kim był człowiek, którego zasada naczelną było poprawianie rzeczywistości? Dlaczego wymyślił także semafor i maszynę do liczenia głosów? Z Jerzym Lemańskim z Narodowego Muzeum Techniki rozmawia Marzena Florkowska

Fot. Jan Józef Baranowski (1808-1888) - Jan Józef Baranowski, "Nouveau système de voter au moyen d'un appareil dit: Scrutateur Mécanique", (1849), Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=30709009

Dlaczego masę do tortów trzeba ucierać kręcąc tylko w jedną stronę?

  • calendar_today Piątek, 2019.11.08
Czy to przesądy, czy takie postępowanie ma podstawy naukowe? Rozmawiają prof. Adam Florkiewicz, Wydział Technologii Żywności Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska

Czym ludzie plombowali zęby?

  • calendar_today Czwartek, 2019.11.07
Skąd w ogóle wzięła się nazwa tego wypełnienia? Czy nici dentystyczne i implanty to wynalazek XX wieku? Rozmawiają lekarz stomatolog Piotr Kuźnik, twórca Muzeum Stomatologii w Częstochowie i Marzena Florkowska.

Dlaczego jedni pamiętają swoje sny, a inni nie?

  • calendar_today Środa, 2019.11.06
Czy to zależy od momentu, w którym przebudzimy się, czy od intensywności naszych marzeń, a może od budowy mózgu? Czy to jest sprawa osobnicza? Takie kwestie rozważają dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, i Marzena Florkowska

Na ile części łamie się spaghetti?

  • calendar_today Wtorek, 2019.11.05
Czy istnieje tu jakaś prawidłowość i czy tę zasadę da się opisać jakimś wzorem matematycznym? Dlaczego zagadnienie to nurtowało przyszłego laureata nagrody Nobla? Z dr. inż. Michałem Krupińskim, fizykiem, rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego życie przelatuje nam przed oczami w chwili strachu i przed śmiercią?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.11.04
Czy to próba podsumowania przeżytych lat, a może znalezienia się w nowej sytuacji? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

​Czy zmywarkę do naczyń wynaleziono po to, by myła naczynia?

  • calendar_today Piątek, 2019.11.01
A może przyczyna była zupełnie inna? Dlaczego mężczyźni nie chcieli uznać, że jej pomysłodawczynią była kobieta, amerykańska gospodyni domowa Josephine Cochrane? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Jerzy Lemański z Narodowego Muzeum Techniki.

Czy patrząc na stado krów albo jeleni można wyznaczyć kierunki świata?

  • calendar_today Czwartek, 2019.10.31
Czy patrząc na stado krów albo jeleni można wyznaczyć kierunki świata, czyli określić północ - południe? Innymi słowy, czy zwierzęta czują pole magnetyczne Ziemi? A jeśli tak, to ani kompas, ani mech na drzewie nie będzie nam potrzebny, wystarczy obserwacja zwierząt. Czy tak jest - na to pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada dr inż. Michał Krupiński, fizyk z Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie, autor książki "Ryzyk Fizyk, czyli sens niepoważnych eksperymentów naukowych".

Czy osoby lubiące potrawy pikantne są masochistami?

  • calendar_today Środa, 2019.10.30
Czy zamiłowanie do danych dań mówi coś o naszym charakterze? Rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska

Dlaczego machamy rękami podczas mówienia?

  • calendar_today Wtorek, 2019.10.29
Dlaczego machamy rękami podczas mówienia i co stałoby się, gdybyśmy nie mogli tego robić? W jaki sposób gestykulacja ułatwia nam wyrażanie naszych myśli i emocji? Czy to także element terapii? Naszym ekspertem jest pedagog i logopeda - Barbara Galas, a rozmawia Marzena Florkowska.

Być jak pająk

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.10.28
Albo jak mucha czy biedronka.... Bez problemu i zawrotu głowy chodzić po suficie, ścianie, a nawet śliskiej szybie. Dlaczego owady to potrafią, a człowiek nie? Co sprawia, że przyczepiają się do takich właśnie powierzchni? Tę kwestię rozważają prof. Kazimierz Wiech, znawca owadów z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i Marzena Florkowska

Czy można spać połową mózgu, a drugą częścią pracować?

  • calendar_today Piątek, 2019.10.25
Wartownik śpi na stojąco, a piechota w marszu - jak to robią ptaki lecąc przez kilka dni bez przerwy? I czy sen półkulowy jest możliwy także u człowieka. Rozmawiają dr Kazimierz Walasz, ornitolog, Polskie Towarzystwo Ornitologiczne, i Marzena Florkowska.

Jak powstaje piana?

  • calendar_today Czwartek, 2019.10.24
Afrodyta wyłoniła się z piany morskiej, a my pytamy, czy piana na napoju gazowanym i w wannie to jest ta sama piana? I co to oznacza, że piana jest najpierw mokra, a potem sucha. Rozmawiają dr inż. Michał Krupiński, fizyk z Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie, autor książki "Ryzyk fizyk" i Marzena Florkowska

Jak ludzie dawniej czyścili zęby?

  • calendar_today Środa, 2019.10.23
Jak radzono sobie przed wynalezieniem szczotki do zębów? Czy pasta zawsze była w tubce i miała smak miętowy oraz czy wybielanie zębów to wynalazek XX wieku? Marzena Florkowska pyta, a odpowiada lekarz stomatolog Piotr Kuźnik, twórca Muzeum Stomatologii w Częstochowie.

Czy kobiety widzą kolory tak samo jak mężczyźni?

  • calendar_today Środa, 2019.10.23
Czy tylko bardziej precyzyjnie potrafią nazywać różne barwy? Co oprócz płci ma wpływ na to, w jaki sposób widzimy? Z dr. Moniką Koperska, chemikiem, prezesem Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego jesienią biedronki siedzą w dużych skupiskach na drzewach i na nasłonecznionych ścianach domów?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.10.21
Z jakiego powodu razem czują się lepiej? I czy my możemy czuć się bezpiecznie w ich towarzystwie? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada prof. Kazimierz Wiech, znawca owadów z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Dlaczego ziewanie jest zaraźliwe?

  • calendar_today Piątek, 2019.10.18
Czy to niewyspanie, brak tlenu, znużenie, a może wyraz solidarności grupowej? Dlaczego reagujemy podobnie, jak inne osoby w naszym towarzystwie? Rozmawiają dr hab. Henryk Głąb, kierujący Zakładem Antropologii w Instytucie Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, i Marzena Florkowska

Czy w jakiś sposób można opanować coś, co jest nieuchwytne i wymykające się spod kontroli?

  • calendar_today Czwartek, 2019.10.17
Czy da się zniewolić piorun i uwiecznić efekty jego działania? Nad tym dumają dr Dariusz Aksamit, fizyk medyczny ze Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki, i Marzena Florkowska

W jaki sposób można oszukać nasz zmysł smaku? Czy jedząc potrawy bardzo kwaśne możemy mieć wrażenie, że jemy słodkie?

  • calendar_today Środa, 2019.10.16
O tajemniczej substancji, która pozwala oszukać nasz zmysł smaku rozmawiają dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ i Marzena Florkowska.

Jak szybko chłodzić gorące napoje?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.10.14
W jaki sposób szybko wystudzić wrzącą kawę czy herbatę? To porada nie tylko dla miłośników zimnych potraw, ale i chcących poznać tajniki fizyki. Rozmawiają dr inż. Michał Krupiński, fizyk z Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie (Stowarzyszenie Rzecznicy Nauki) i Marzena Florkowska.

Dlaczego jedwab jest tak drogim materiałem i co można z niego zrobić?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.10.14
Czy opinie, że jedwab równie dobrze nadaje się na apaszkę, rajstopy, spadochron i kamizelkę kuloodporną są uzasadnione? Z dr Anną Koperską, chemikiem, prezeską Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki rozmawia Marzena Florkowska

Czy strach przed windą jest irracjonalny?

  • calendar_today Piątek, 2019.10.11
Strach przed windą. Bo co stanie się, jeśli winda zatrzyma się między piętrami, albo drzwi nie otworzą się - i zostaniemy uwięzieni na wiele godzin? A dodatku często w windach nie działają telefony komórkowe, a sąsiedzi nie zawsze reagują na wołanie o pomoc. Co stanie się, gdyby zerwały się liny w windzie? O lękach rozmawiają Leszek Fidelus z Urzędu Dozoru Technicznego w Krakowie i Marzena Florkowska.

 

Zobacz także: Pod lupą: zabytkowe krakowskie windy

Gdzie ptaki mają "zamontowany" GPS?

  • calendar_today Czwartek, 2019.10.10
W jaki sposób lecą tysiące kilometrów i trafiają precyzyjnie w wybrane miejsce, a potem wracają - tak jak bociany - dokładnie do tego samego gniazda? Rozpoczął się sezon ptasich wylotów, zatem pytania jak najbardziej zasadne. Z dr. Kazimierzem Walaszem z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego rozmawia Marzena Florkowska.

Ząbkowanie w 80. roku życia - czy to nie przesada?

  • calendar_today Środa, 2019.10.09
Lepiej późno niż wcale - czy ta zasada zawsze obowiązuje? A w odniesieniu do zębów, które wyrastają w 80. roku życia? Albo zębów mlecznych, które dobrze trzymają się nawet do czterdziestki? Naszym ekspertem jest dr hab. n. med. Katarzyna Szczeklik, stomatolog, Collegium Medicum UJ, a rozmawia z nią Marzena Florkowska.

Dlaczego przedstawiamy jeże z jabłkami na grzbiecie?

  • calendar_today Wtorek, 2019.10.08
Skąd nasze zamiłowanie do powtarzania fałszywych wyobrażeń? A może odwołujemy się do nieuświadomionych mitów? Z dr. Piotrem Klepackim, biologiem, rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego mdlejemy z wrażenia?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.10.07
Z jakiego powodu pewne widoki wywołują u nas na tyle mocne wrażenia, że jest nam słabo, serce nam kołacze i tracimy przytomność? Czy to zachwyt, a może rozczarowanie? Naszym ekspertem jest Maciej Bóbr, historyk sztuki, rzecznik prasowy Szpitala Klinicznego im. dr. Józefa Babińskiego w Krakowie, a pyta Marzena Florkowska

Prędkość dźwięku

  • calendar_today Sobota, 2019.10.05
Co zrobić, by nie słyszeć głośnego sąsiada? I dlaczego raz odbieramy go słabiej, a kiedy indziej ten dźwięk jest natarczywy? Czy mowa równie szybko rozchodzi się w powietrzu, wodzie i poprzez grube ściany? Z akustykiem Marcinem Zastawnikiem, doktorantem z Akademii Górniczo-Hutniczej (stowarzyszenie Rzecznicy Nauki) rozmawia Marzena Florkowska.

Dlaczego starodruki lepiej znoszą upływ czasu niż nowe książki?

  • calendar_today Piątek, 2019.10.04
Dlaczego w życiu często sprawdza się powiedzenie, że "lepsze jest wrogiem dobrego"? Dziś pytamy o to w kontekście książek i zastanawiamy się, dlaczego starodruki świetnie się trzymają, a nowsze książki rozlatują się nam w rękach? Ekspertem jest dr Monika Koperska, chemik, prezes Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki., a rozmawia Marzena Florkowska

Kim jest zombie, które żyje wśród nas?

  • calendar_today Czwartek, 2019.10.03
Wcale nie mamy tu na myśli bohaterów filmu George’a Romera Noc żywych trupów, gier komputerowych, czy książek, jak choćby Zombie Surviva Maxa Brooksa. Raczej chodzi o to pierwotne skojarzenie z voodoo, a więc o istotę zniewoloną i nieświadomie wykonującą polecenia kogoś innego. Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej.

Dlaczego zaciskamy zęby?

  • calendar_today Środa, 2019.10.02
Dlaczego z zimna i ze stresu szczękamy zębami? A sztangiści - dlaczego podczas wysiłku aż do bólu zaciskają zęby? Oto pytanie Marzeny Florkowskiej, na które odpowiada lekarz stomatolog, dr n. med. Magdalena Osiewicz, Collegium Medicum UJ.

W jaki sposób człowiek może chodzić po wodzie?

  • calendar_today Poniedziałek, 2019.09.30
Oto pytanie, które męczy niejednego naukowca i stąd liczne próby, aby spełnić to marzenie. Ale może trzeba zacząć od sprawy podstawowej, czy to w ogóle jest możliwe? A jeśli tak, to pod jakimi warunkami? Tę zagadkę rozwiązują dr inż. Michał Krupiński (Instytut Fizyki Jądrowej w Krakowie, Stowarzyszenie Rzecznicy Nauki) i Marzena Florkowska.

Co łączy człowieka i świnkę morską?

  • calendar_today Piątek, 2019.09.27
Wszyscy, którzy kiedykolwiek mieli w domu takie zwierzątko, chętnie dzielą się swoimi wspomnieniami i opowieściami. Ale tym razem zupełnie nie o to chodzi. Dr Joanna Chłopicka z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum UJ zdradza pewna tajemnice, a pyta Marzena Florkowska.

Jaki smak i zapach ma DNA?

  • calendar_today Czwartek, 2019.09.26
Pytanie pozornie tylko kompletnie abstrakcyjne, bo przecież codziennie w naszym pożywieniu znajduje się DNA innych organizmów żywych. Czy kwaśny - bo to przecież kwas deoksyrybonukleinowy? Ekspertem w tej sprawie jest Marcelina Jureczko, doktorantka w Katedrze Biotechnologii Środowiskowej Politechniki Śląskiej, a pyta Marzena Florkowska.

Dlaczego bańki mydlane są okrągłe?

  • calendar_today Środa, 2019.09.25
Jaka siła każe im przybierać taki właśnie kształt niezależnie od tego, co my zrobimy? A może jest to forma najbardziej dla nich odpowiednia z fizycznego punktu widzenia? Z Dariuszem Aksamitem, fizykiem medycznym, popularyzatorem nauki rozmawia Marzena Florkowska