Radio Kraków

Przy okazji


RSS Spotify Google Podcast

Miej oczy szeroko otwarte i patrz pod nogi. Czasem zadzieraj głowę. Umiej zobaczyć niezwykłość miejsca, które mijasz na co dzień. Oglądaj rynny, balkony, posadzki, wieżyczki. Zaglądaj w różne zakamarki. Niezależnie od tego, czy mieszkasz w zabytkowym miejscu, czy niewielkiej wiosce. Bądź turystą w swoim mieście, a potem nam o tym opowiedz.

Podcasty

Muzeum HERstorii Sztuki w Krakowie

Rada Dzielnicy I Stare Miasto poparła pomysł utworzeniem Muzeum HERstorii Sztuki. Jak wybrzmiewać może opowieść pokazująca rolę kobiet w różnych wydarzeniach? Rozmawiają Aśka Warchał-Beneschi, Inicjatorka Muzeum HERstorii Sztuki w Krakowie i Marzena Florkowska.

więcej: https://muzeumherstoriisztuki.org

Mileva Marić - żona Alberta Einsteina

Była nie tylko żoną Alberta Einsteina  i matką trójki dzieci, ale także hipotetyczną współautorką teorii względności. Nie będziemy tu rozstrzygać tej sprawy, ale zadamy pytanie, dlaczego tak często mężczyźni naukowcy pomijają udział kobiet w danych osiągnięciach, choć przez lata wspólnie pracują w  laboratoriach i często się w sobie zakochują. Z prof. Tomaszem Pospiesznym, który przywraca pamięć o kobietach naukowczyniach rozmawia Marzena Florkowska.

Amalia Krieger - córka Ignacego Kriegera

Amalia Krieger, będąc w podeszłym wieku, ofiarowała wyposażenie atelier i wielotysięczny zbiór klisz szklanych gminie miasta Kraków. Po latach trafiły do Muzeum Krakowa, gdzie przeprowadzana jest ich pionierska konserwacja i próba ratowaniu odchodzącego widoków Krakowa. Zachowało się niezwykłe zdjęcie, na którym widoczny jest cień kobiety robiącej zdjęcie. To swoisty autoportret fotograficzny Amalii Krieger i jedyne zdjęcie pokazujące ją przy pracy. Rozmawiają Mateusz Niemiec z Działu Fotografii Krakowskiej Muzeum Krakowa i Marzena Florkowska.

Składy mód i nie tylko prowadzone przez panie

Dziś koncentrujemy się wokół koronki, która zresztą wraca do łask. Gdzie krakowianki mogły zamówić i kupić koronkowe elementy odzieży, a także gdzie mogły je profesjonalnie wyprać.  Przyglądamy się kobietom-klientkom i kobietom prowadzącym takie składy mód i zakłady.  Z Michałem Hankusem z Kamienicy Hipolitów Muzeum Krakowa rozmawia Marzena Florkowska.

Kobiety Radia Kraków

Lena Meyerholdowa, pierwsza spikerka Radia Kraków, 14 lutego 1927 roku wypowiedziała te słynne słowa: "Halo, halo. Tu Polskie Radio Kraków na fali 422 metry". Była aktorką Teatru Miejskiego w Krakowie, żoną kompozytora Kazimierza Meyerholda. W Radiu Kraków pracowało od 1927 roku aż do wybuchy wojny, kiedy to rozgłośnia została zamknięta, a następnie od 1945-1977 roku. Była nie tylko spikerką, ale także autorką i reżyserką pierwszych słuchowisk radiowych. Jej postać przypomina Marzena Florkowska.

Józefa z Miselów Bendowa - matka Heleny Modrzejewskiej

Kim była matka Heleny Modrzejewskiej i jakie wiadomości przekazała garderobiana artystki? Nieoczywistym szlakiem znanej aktorki wyprawa się Marzena Florkowska.

Kobiety Stanisława Wyspiańskiego

W budynku dawnego spichlerza przy Placu Sikorskiego 6 w Krakowie zostało otwarte Muzeum Stanisława Wyspiańskiego – nowy oddział Muzeum Narodowego w Krakowie. To pretekst, by zapytać o kobiety uwiecznione w "Weselu", które odegrały znaczącą rolę w historii miasta. Z Heleną Matogą rozmawia Marzena Florkowska

Kobieta w dawnej siedzibie Radia Kraków

Dziś wątek trochę radiowy, trochę historyczny. Bohaterką opowieści jest Maria hrabina Tarnowska, która dobrowolnie pracowała jako pielęgniarka i sanitariuszka podczas sześciu wojen. Przez wiele lat związana była także z Czerwonym Krzyżem i pełniła ważne funkcje.  Jolanta Adamska, historyk, autorka biografii Marii Tarnowskiej uważa, że jej życie wystarczyłoby dla kilku osób. Maria Tarnowska często bywała w Pałacu Tarnowskich przy ul. Szlak 71, w którym po wojnie przez wiele lat mieściło się Radio Kraków. O szczegóły pyta Marzena Florkowska.

Kobiety w nauce

Przypominamy Państwu niezwykłe kobiety - nie tylko krakowianki. Dziś naszym gościem jest prof. Tomasz Pospieszny, chemik z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu który jest zafascynowany kobietami w nauce. Jest autorem książki "Pasja i Geniusz. Kobiety, które zasłużyły na Nagrodę Nobla", współprowadzi prowadzi także (z Eweliną Wajs-Baryłą) projekt  "Piękniejsza strona nauki". Z prof. Tomaszem Pospiesznym rozmawia Marzena Florkowska




Kobiety w komunikacji miejskiej

Kobiety odegrały znaczącą rolę w rozwoju komunikacji miejskiej w Krakowie od początku XX wieku. Pracowały m.in. jako konduktorki, ale także prowadziły pojazdy. Gośćmi Marzeny Florkowskiej są: Jacek Kołodziej i Marek Gancarczyk z MPK, autorzy książki "Krakowska komunikacja miejska wczoraj i dziś".

Skwer Hanny Chrzanowskiej

Niewielki placyk przy ul. Łobzowskiej, tuż obok kościoła sióstr karmelitanek będzie nosił imię Hanny Chrzanowskiej, pielęgniarki, prekursorki hospicjów domowych i wakacyjnych wyjazdów osób niepełnosprawnych i chorych. Dlaczego właśnie to miejsce? Bo Hanna Chrzanowska, córka Ignacego Chrzanowskiego, profesora UJ, najpierw mieszkała w Domu Profesorów UJ na rogu Łobzowskiej i Słowackiego, a następnie w   Domu UJ przy ul. Łobzowskiej 61. O szczegółach Marzena Florkowska.

Kazimiera Bujwidowa - żona słynnego bakteriologa Odona Bujwida, twórcy szczepionek m.in. przeciwko wściekliźnie

Była znana ze swej działalności społecznej. doprowadziła m.in. do utworzenia pierwszego na ziemiach polskich gimnazjum dla dziewcząt z programem i maturą równorzędną jak w gimnazjach męskich. Walczyła także o prawo kobiet do studiowania.
Z dr Barbarą Wasiewicz z Katedry Historii Medycyny UJ rozmawia Marzena Florkowska

Był autorem pierwszego polskiego podręcznika na temat epidemii

Napisał go w związku z szerzącą się w XVI wieku zarazą dżumy. W 1522 wydał pierwszy polski poradnik medyczny, w którym zawarł m.in. wskazania dotyczące leczenia chorób zębów i jamy ustnej. Maciej Miechowita był lekarzem, wykładowcą i profesorem Akademii Krakowskiej, ośmiokrotnym rektorem uczelni, ale także kanonikiem krakowskim, alchemikiem i astrologiem, a także radnym miasta Krakowa. W piątek 22 października 2021 przed siedzibą Katedry Historii Medycyny UJ przy ul. Kopernika 7 na nowo odsłonięty zostanie pomnik Macieja Miechowity. Z prof. Ryszardem Witoldem Gryglewskim z Katedry Historii Medycyny UJ  rozmawia Marzena Florkowska. 

Inicjatorem powstania pomnika było Stowarzyszenie Absolwentów Wydziałów Medycznych UJ za prezesury prof. Zdzisława Gajdy. Współfundatorami pomnika byli: Okręgowa Izba Lekarska; Polskie Towarzystwo Badania Bólu; Dyrektor Instytutu Stomatologii UJ CM prof. Joanna Zarzecka; prof. Zdzisław Gajda, dr Jolanta Bobula; dr Elżbieta Marek; dr Maria Mak; mgr Michalina Borowczyk.Odlew pomnika wykonała firma Brązy Polskie S.A.

Róża Aleksandrowicz – muza malarzy krakowskich I połowy XX wieku

Malowali ją Jacek Malczewski, Vlastimil Hofman, Zygmunt Waliszewski i Teodor Axentowicz. Z jej postacią wiąże się miejsce na rogu ul. Basztowej i Długiej, gdzie w sklepie z materiałami papierniczymi i malarskimi prowadzonym przez matkę Reginę Aleksandrowicz spotykała się z artystami z pobliskiej ASP. Przyciągała nie tylko orientalną urodą, zainteresowaniem sztuką, ale i chęcią pomocy ubogim artystom. W świat Róży Aleksandrowicz zaprasza Marzena Florkowska.

Z Kossakówki do wsi Poryte

Życie Simony Kossak wciąż fascynuje, czego najlepszym dowodem jest nie tylko zainteresowanie jej biografią ale i sztuki teatralne powstające na jej podstawie. Dziś szukamy śladów Simony Kossak w Puszczy Białowieskiej w leśniczówce Dziedzinka. Także w miejscowości Stawiski koło Łomży, skąd wywodziła się jej babcia Maria i gdzie znaleźć można pozostałości dawnego dworu ziemiańskiego, a także współczesny mural przedstawiający Marie i Wojciecha Kossaków. A pobliskie Poryte i kościół parafialny pod wezwaniem św. Wojciecha pamięta ślub Wojciecha Kossaka i Marii z Kisielnickich herbu Topór. Choć Simona Kossak nie poznała dziadków, to to miejsce wybrała właśnie na miejsce wiecznego spoczynku. Jej grób jak drzewo znajduje się w w samym środku cmentarza. Na opowieść zaprasza Marzena Florkowska.

Zegar na powitanie nowego roku akademickiego

Pochód profesorów od Kolegiaty św. Anny poprzez Collegium Maius. Barwna i piękna tradycja na powitanie nowego roku akademickiego. Jakie dźwięki towarzyszom temu przejściu przez sale Muzeum UJ? Rozmawiają dr Małgorzata Taborska z Muzeum UJ i Marzena Florkowska

Pochód nie tylko jamników śladami Stanisława Lema

W najbliższą sobotę Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie zaprasza na szczególny psi spacer śladami  Stanisława Lema.  Brzmi intrygująco? Wszystko za sprawą tego, że pisarz lubił psy, zwłaszcza jamniki. A o szczegółach z Krystyną Patykowską, edukatorką w Muzeum rozmawia Marzena Florkowska

Spacer Spacer LEMowe uliczki i budynki zaplanowany jest na 25 września. Zbiórka w Muzeum Inżynierii Miejskiej przy ul. Wawrzyńca o godz. 12:00. Nie braknie takich nieoczywistości jak optony, lektony, trionsandy, fantomatony.

,,Na znak! Bohaterowie miasta w przestrzeni Krakowa"

To jeden z wrześniowych spacerów organizowanych przez Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. Początek -
19 września, godz. 12:00 na dziedzińcu Muzeum przy ul. św. Wawrzyńca. A o szczegółach z Krystyną Patykowską, edukatorką w Muzeum rozmawia Marzena Florkowska

Szpital w Kobierzynie jest ważnym punktem na mapie Krakowa

Warto odwiedzić zabytkową kaplicę w Szpitalu Klinicznym im. Babińskiego w Kobierzynie. Wczoraj poświęcone zostały organy sprowadzone do kaplicy z Holandii oraz odnowiona ikona  Matki Bożej Częstochowskiej z ołtarza głównego i ołtarz boczny. Inicjatorem prac był Ksiądz Rektor i Kapelan Szpitala dr Jan Klimek. W kaplicy będzie można słuchać koncertów organowych w wykonaniu  Wojciecha Gracza. organisty, absolwenta i wykładowcy Akademii Muzycznej w Krakowie w klasie organów.  Musimy odstygmatyzować to miejsce - mówi Ksiądz Rektor i Kapelan Szpitala dr Jan Klimek. A rozmawia Marzena Florkowska.

Gdzie kupowano podręczniki szkolne?

Wakacje jeszcze trwają, ale dziś informacje dla zapobiegliwych rodziców, którzy zastanawiają się, gdzie najlepiej i najtaniej kupić podręczniki szkolne dla swoich uczniów. Mamy pewną podpowiedź, choć dotyczy ona przedwojennego Krakowa. Rozmawiają dr Iwona Kawalla-Lulewicz z Muzeum Krakowa i Marzena Florkowska.