Radio Kraków

Przy okazji


RSS Spotify Google Podcast

Miej oczy szeroko otwarte i patrz pod nogi. Czasem zadzieraj głowę. Umiej zobaczyć niezwykłość miejsca, które mijasz na co dzień. Oglądaj rynny, balkony, posadzki, wieżyczki. Zaglądaj w różne zakamarki. Niezależnie od tego, czy mieszkasz w zabytkowym miejscu, czy niewielkiej wiosce. Bądź turystą w swoim mieście, a potem nam o tym opowiedz.

Podcasty

Piękna Zośka czyli Zofia Paluchowa

Opowieść  o Pięknej Zośce, czyli Zofii Paluchowej, która przed II wojna światową była muzą krakowskich artystów, a zginęła z rąk męża. Tę historię przypominają Maciej Miezian, historyk sztuki, pracownik Muzeum Krakowa - Oddział Nowej Huty i Marzena Florkowska.


Pierwsze studentki UJ

Pierwszymi studentkami UJ były: Jadwiga Sikorska, Stanisława Dowgiałłówna i Janina Kosmowska. Przebojem szły ku wiedzy (to tytuł książki Jadwigi Sikorskiej Klemensiewiczowej) i pokonywały nie lada przeszkody. Przed Świętem UJ obchodzonym 12 maja o pionierkach studiowania rozmawiają dr Monika Urbanik z Muzeum Farmacji UJ i Marzena Florkowska.

Kobiety patriotki

W Dniu Flagi i w przededniu Święta Narodowego Trzeciego Maja pytamy o całkowicie zapomniane kobiety patriotki pochowane na Cmentarzu Rakowicki. Gościem Marzeny Florkowskiej jest dr Karolina Grodziska, wieloletnia dyrektor Biblioteki Naukowej PAN i PAU w Krakowie, autorka wielu opracowań poświęconych krakowskim i nie tylko nekropoliom m.in. książki "Krakowianki zapomniane. O niezwykłych paniach pochowanych na Cmentarzu Rakowickim 1803-1920".

Grażyna Chrostowska, poetka z Ravensbrück

 80 lat temu, w kwietniu 1942 roku  w obozie w  Ravensbrück rozstrzelana została Grażyna Chrostowska, 21-letnia poetka z Lublina. W dniu śmierci napisała ostatni wiersz Niepokój . Razem z innymi utworami został on przetłumaczony na język francuski. W 2002 ukazała się książka z jej zbiorem wierszy Jakby minęło już wszystko pod redakcją Alojzego Leszka Gzelli. Niektóre wiersze Grażyny Chrostowskiej przetrwały dzięki temu, że współwięźniarki z Ravensbrück uczyły się ich na pamięć

25.04.2022 roku w Krakowie odbędzie się 11 edycja koncertu "Siła miłości. Pamięci Ofiar Obozu w Ravensbrück".

Gośćmi Marzeny Florkowskiej są: prof. Elżbieta Kuta, prezes Stowarzyszenia „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück”, córka więźniarki; Ewa Landowska, wokalistka; Andrzej Róg, aktor, pomysłodawca i reżyser koncertu.   

Maria Gruszecka, Lucyna Ćwierczakiewiczowa, Maria Czernecka, Maria Ochorowicz-Monatowa

Królowe polskiej kuchni. Choć często twierdzi się, że to mężczyźni są świetnymi kucharzami, to nazwiska tych kobiet przeszły do historii: Maria Gruszecka, Lucyna Ćwierczakiewiczowa, Maria Czernecka, Maria Ochorowicz-Monatowa. W tygodniu przedświątecznym przypominają je: Michał Hankus z Muzeum Krakowa i Marzena Florkowska

Clara Haber, naukowczyni protestująca przeciwko nieetycznym badaniom naukowym

Niemiecka chemiczka, żona Fritza Habera. 2 maja 1915 popełniła samobójstwo strzelając sobie w pierś z wykradzionego mężowi pistoletu. Był to jej protest przeciwko pracom Fritza Habera nad bronią chemiczna i wykorzystaniem jej podczas I wojny światowej. Jako chemiczka zdawała sobie nie tylko sprawę ze śmiertelnych skutków użycia gazów bojowych, ale i ogromu cierpienia i  męki, jakie one powodują.

Z prof. Tomaszem Pospiesznym, chemikiem z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zafascynowanym rolą kobiet w nauce rozmawia Marzena Florkowska.

Maria Grzegorzewska - twórczyni pedagogiki specjalnej

Sejmu RP ustanowił rok 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej. Ta twórczyni pedagogiki specjalnej była związana także z Małopolską -  studiowała na wydziale przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego,zarabiała na utrzymanie w  Krakowie udzielając korepetycji w wielu prywatnych domach. Z powodu stanu zdrowia wyjechała do Zakopanego. O jej myśli pedagogicznej rozmawiają prof. Małgorzata Michel z Instytutu pedagogiki UJ i Marzena Florkowska.

Ludwika Sosnowska, ukochana Tadeusza Kościuszki

Wielka, niespełniona miłość Tadeusza Kościuszki. W tle sprawy majątkowe, próba porwania i tajemnego ślubu, korespondencja do śmierci. Gościem Marzeny Florkowskiej jest Piotr Hapanowicz, kustosz Muzeum Krakowa, kierownik Pałacu Krzysztofory, autor książek o Tadeuszu Kościuszce.

Kobieta pracująca

Przekupka, robotnica w fabryce, sklepikarka czy zakonnica. Muzeum Krakowa zaprasza na spacer By zarobić na chleb... szlakiem krakowskich kobiet pracujących. Spacer poprowadzi Małgorzata Kuciel z Muzeum Krakowa Kamienicy Hipolitów, a rozmawia Marzena Florkowska


Początek spaceru: piątek 18.03. godz. 15.30 w Kamienicy Hipolitów przy placu Mariackim. Na wydarzenie obowiązują zapisy:  https://muzeumkrakowa.pl/kontakt

Kobiecy gest solidarności wobec ukraińskich artystek

Jadwiga Mrozowska - aktorka, podrożniczka, naukowczyni, skandalistka

Muzeum Krakowa- Kamienica Hipolitów zaprasza na wykład on-line poświęcony Jadwidze Mrozowskiej, aktorce, podrożniczce, naukowczyni, skandalistce, bardzo związanej z  Krakowem. Wykład wygłosi dr  Agnieszka Kowalska z  Muzeum Krakowa z Działu Dokumentacji Historii Teatru Krakowskiego, a rozmawia Marzena Florkowska.

Początek wykładu - 3.03.2022 godz. 16.00. Wykład jest on- line  poprzez stronę: https://www.facebook.com/events/640620767194136?acontext=%7B%22event_action_history%22%3A[%7B%22surface%22%3A%22page%22%7D]%7D 

Olga Drahonowska-Małkowska - współtwórczyni polskiego skautingu

22 lutego wszyscy harcerze i skauci na całym świecie świętują Dzień Myśli Braterskiej. A dla polskich harcerzy ważną postacią była i jest Olga Małkowska. Postać związana z Małopolską, bo urodziła się i wychowała w Krzeszowicach, a pochowana jest w Zakopanem. W Zakopanem  jest także Muzeum Harcerskie im. Olgi i Andrzeja Małkowskich. O kobiecie rozmawiają dr Katarzyna Marszałek z Katedry Pedagogiki Ogólnej i Porównawczej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, związana z harcerstwem od wielu lat, a od grudnia 2007 roku w stopniu harcmistrza oraz Marzena Florkowska

Danuta Rinn w Radiu Kraków

Przy okazji 95. rocznicy powstania Radia Kraków w kobiecym cyklu przypominamy Danutę Rinn. Urodziła się w Krakowie, tu chodziła do Liceum Joteyki i Szkoły Muzycznej. Tu studiowała na Wydziale Kompozycji krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej. Tu też od dzieciństwa była związana z Radiem Kraków występując w tzw. Radiowej Gromadce. W archiwalnej audycji Danuty Urbanik opowiadała o tym okresie swojego życia.

Janina Ipohorska, ukryta za pseudonimami, działaniami artystycznymi, legendą Mariana Eile

Dziś odkrywamy karty i pytamy także o  słowo "wihajster". Rozmawiają Tomasz Potkaj, autor książki "Przekrój Eilego. Biografia całego tego zamieszania z uwzględnieniem psa Fafika" i Marzena Florkowska.

Kobiece hasła w Wikipedii stanowią tylko 19% wszystkich biogramów

Czas to zmienić. W sobotę 5 lutego  Muzeum HERstorii Sztuki w Krakowie organizuje bezpłatne warsztaty edytowania kobiecych haseł w Wikipedii. Chodzi o to, by poszerzać wiedzę o postacie niezwykłych, a zapomnianych artystek i naukowczyń. Warsztaty poprowadzi Magdalena Lewicka, członkini zespołu Muzeum HERstorii Sztuki w Krakowie, a rozmawia Marzena Florkowska

Bezpłatne warsztaty z edytowania kobiecych haseł w Wikipedii odbędą się w sobotę o godz. 10.00 przy ul. Sarego 7 w Krakowie w siedzibie Muzeum Komiksu.

Więcej szczegółów: https://muzeumherstoriisztuki.org/2022/01/10/pamiec-jezyka-warsztaty-edytowania-wikipedii/

Kazimiera z Drozdowskich Treterowa- miłośniczka muzyki i zwierząt

Kazimiera z Drozdowskich Treterowa (1894-1985) –  pianistka, nauczycielka w Państwowej Szkole Muzycznej, wnuczka fabrykanta fortepianów, córka pianisty i pedagoga Jana Drozdowskiego, w Krakowie znana była działaczka na rzecz opieki nad zwierzętami. We wspomnieniach pisała: "Zachowanie się psów w lecznicy czy ambulatorium bywało czasem zdecydowanie ludzkie". Popierała hasło Związku Opieki nad Zwierzętami: "W obronie koni, psów i ptaków, niechaj przoduje w Polsce Kraków".

Postać przypomina Marzena Florkowska.

Muzeum HERstorii Sztuki w Krakowie

Rada Dzielnicy I Stare Miasto poparła pomysł utworzeniem Muzeum HERstorii Sztuki. Jak wybrzmiewać może opowieść pokazująca rolę kobiet w różnych wydarzeniach? Rozmawiają Aśka Warchał-Beneschi, Inicjatorka Muzeum HERstorii Sztuki w Krakowie i Marzena Florkowska.

więcej: https://muzeumherstoriisztuki.org

Mileva Marić - żona Alberta Einsteina

Była nie tylko żoną Alberta Einsteina  i matką trójki dzieci, ale także hipotetyczną współautorką teorii względności. Nie będziemy tu rozstrzygać tej sprawy, ale zadamy pytanie, dlaczego tak często mężczyźni naukowcy pomijają udział kobiet w danych osiągnięciach, choć przez lata wspólnie pracują w  laboratoriach i często się w sobie zakochują. Z prof. Tomaszem Pospiesznym, który przywraca pamięć o kobietach naukowczyniach rozmawia Marzena Florkowska.

Amalia Krieger - córka Ignacego Kriegera

Amalia Krieger, będąc w podeszłym wieku, ofiarowała wyposażenie atelier i wielotysięczny zbiór klisz szklanych gminie miasta Kraków. Po latach trafiły do Muzeum Krakowa, gdzie przeprowadzana jest ich pionierska konserwacja i próba ratowaniu odchodzącego widoków Krakowa. Zachowało się niezwykłe zdjęcie, na którym widoczny jest cień kobiety robiącej zdjęcie. To swoisty autoportret fotograficzny Amalii Krieger i jedyne zdjęcie pokazujące ją przy pracy. Rozmawiają Mateusz Niemiec z Działu Fotografii Krakowskiej Muzeum Krakowa i Marzena Florkowska.

Składy mód i nie tylko prowadzone przez panie

Dziś koncentrujemy się wokół koronki, która zresztą wraca do łask. Gdzie krakowianki mogły zamówić i kupić koronkowe elementy odzieży, a także gdzie mogły je profesjonalnie wyprać.  Przyglądamy się kobietom-klientkom i kobietom prowadzącym takie składy mód i zakłady.  Z Michałem Hankusem z Kamienicy Hipolitów Muzeum Krakowa rozmawia Marzena Florkowska.