Radio Kraków

Kultura dla najmłodszych


RSS Spotify

"Kultura dla najmłodszych" to radiowa przestrzeń stworzona z myślą o dzieciach, ale przekazem skierowana do dorosłego odbiorcy. W sobotnie poranki poruszamy tematy z dziedziny teatru, filmu, sztuk wizualnych, ale i te z pogranicza kultury i psychologii rozwojowej. Informujemy o premierach, zapraszamy na warsztaty dla dzieci i zadajemy pytania o performatywność kultury ukierunkowanej na młodego widza.

Wioletta Gawlik gości edukatorów muzealnych, pedagogów teatralnych, artystów i naukowców, by rozmawiać o kulturze widzianej oczami dziecka. W świat muzyki klasycznej zabiera najmłodszych melomanów Robert Konatowicz, a o literaturze dla dzieci i młodzieży opowiada Barbara Gawryluk.

Podcasty

"Średniowiecze da się lubić" - spotkania dla całych rodzin

Muzeum Krakowa zaprasza całe rodziny na sobotnie spotkania z cyklu "Średniowiecze da się lubić". Co tydzień w Barbakanie w godz. od 10:00-17:00 odbywają się: nauka średniowiecznych tańców, widowiskowy pokaz mody, manewry piechoty miejskiej, szkolenie obejmujące musztrę, koncerty i warsztaty. O szczegóły Szymona Jarosińskiego, pracownika Muzeum Krakowa pyta Wioletta Gawlik.

Grywalizacja w edukacji, czyli gra karciana "Świteź" na podstawie "Ballad i Romansów" Mickiewicza

W tym roku świętujemy dwusetną rocznicę wydania "Ballad i Romansów" Adama Mickiewicza, zbioru, który ukazał się w 1822 w Wilnie jako część pierwszego tomu Poezyj. Z okazji okrągłej rocznicy ten jeden z najważniejszych tekstów naszej kultury właśnie ukazał się w formie gry karcianej i internetowej platformy wiedzy. Gra karciana "Świteź" ma na celu popularyzację utworów Adama Mickiewicza oraz zainteresowanie nimi osób, które na co dzień niechętnie sięgają po klasykę, za to lubią literaturę fantastyczną i gry. Przełożenie utworu literackiego na inne medium okazało się także szansą na postawienie nowych pytań, interesujących również dla wytrawnych czytelników oraz pokazanie postaci Mickiewicza na nowo - jako artystę z dystansem i dużym poczuciem humoru. O grywalizacji w edukacji Wioletta Gawlik rozmawia z prof. Tomaszem Majkowskim, groznawcą i polonistą z Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Iwoną Haberny odpowiedzialną za realizację i koncepcję projektu "Świteź".

„POWERBANK / siła kobiet” to także propozycja dla dzieci

Hafciarki, wycinankarki, malarki, projektantki, służące, arystokratki, etnografki, boginie, gospodynie domowe, emancypantki, autsajderki, społeczniczki… Ich losy ujawniają niespodziewane powiązania. Doświadczenia kolejnych pokoleń kobiet kumulują zawartą w nich moc. Tę moc można poczuć na wystawie „POWERBANK / siła kobiet” prezentowaną w Muzeum Etnograficznym.

Ruszamy na wakacje z przewodnikiem w ręku

"Miasta i knieje, miejsca mocy i świątynie, zamki i domki, katakumby i kopalnie – z tym fascynującym przewodnikiem odkryjecie w Polsce rzeczy, o których wam się nie śniło!" Takimi słowami Wydawnictwo Dwie Siostry promuje książkę "Dobra nasza! Polska – przewodnik dla dzieci" autorstwa Małgorzaty Ruszkowskiej.

"Z Groteską na wakacje"

„Z Groteską na wakacje” to propozycja Teatru Groteska na dwa, najbardziej upalne miesiące w roku. Tą akcją Teatr chce zachęcić dzieci i młodzież do regularnego obcowania z literaturą także na wakacjach. Zaprasza do odbioru płyty „75 wierszy na 75-lecie Teatru Groteska”, która zamyka jubileuszowe obchody 75-lecia Teatru Groteska. Do realizacji projektu zaproszenia przyjęli wybitni przedstawicieli świata kultury, m.in. Agnieszka Holland zaprezentowała wiersz „Paweł i Gaweł” Aleksandra Fredry, Jerzy Stuhr przedstawił „Stefka Burczymuchę” Marii Konopnickiej, Anna Seniuk zinterpretowała wiersz „Chory kotek” Stanisława Jachowicza, Piotr Cyrwus zmierzył się z „Kaczką Dziwaczką” Jana Brzechwy, wiersz „Szewczyk” Bolesława Leśmiana interpretowała Anna Polony. O szczegółach Wioletta Gawlik rozmawia z Adolfem Weltschkiem, dyrektorem Teatru Groteska.

Spotkanie z animacją podczas Kraków Summer Animation Days

14. Kraków Summer Animation Days 2022 to plenerowy pokaz filmów animowanych, który odbędzie się 15-17 lipca 2022. Pod gołym niebem na placu Wielkiej Armii Napoleona pod Wawelem co wieczór seanse filmowe wypełnią różnorodny program filmowy, na który składają się w znakomitej większości nieznane w Polsce filmy animowane. W programie znalazły się też animacje wyjątkowych krakowskich artystek: Darii Rzepieli, Darii Godyń, Ewy Borysewicz, Betiny Bożek, Wioli Sowy, Katarzyny Agopsowicz i Marty Pajek. O szczegółach Wioletta Gawlik rozmawia z Martą Chwałek z Fundacji Etiuda And Anima.

Przed nami IX Rabka Festival – Międzynarodowy Festiwal Literatury Dziecięcej

Przed nami wielkie święto literatury dla dzieci. W dniach 13-16 lipca 2022 w Rabce-Zdroju odbędzie się IX Rabka Festival – Międzynarodowy Festiwal Literatury Dziecięcej. To szansa poznania niezwykle interesujących twórców, dla których jest to nie tylko czas spotkań, ale też czas na inspirujące rozmowy. Gośćmi Festiwalu będą, m.in.: Barbara Gawryluk, Sasza Hady, Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Joanna Olech, Renata Piątkowska, Jolanta Richter-Magnuszewska, Katarzyna Ryrych, Tomasz Samojlik, Katarzyna Wasilkowska, Elżbieta Wasiuczyńska, Agnieszka Wolny-Hamkało. O Festiwalu Wioletta Gawlik rozmawia z Iwoną Haberny, organizatorką Festiwalu.

Bulwar(t) Sztuki

Gdy inne teatry odpoczywają, Teatr Łaźnia Nowa prężnie pracuje i zaprasza na Bulwar(t) Sztuki. Przed nami dwa miesiące warsztatów, spektakli, filmów i koncertów oraz otwarcie w ogrodzie Teatru Łaźnia Nowa pierwszego w Krakowie miejskiego ogrodu ciszy. Na wędrówkę w poszukiwaniu ciszy zaprasza Małgorzata Szydłowska, główny kurator Bulwar(t)u Sztuki. Gościa podejmuje Wioletta Gawlik.

Festiwal Kultury Żydowskiej zaprasza także dzieci

31. edycja Festiwalu Kultury Żydowskiej – jednego z najstarszych i największych festiwali żydowskich na świecie – rozpoczęła się 24 czerwca 2022 roku na krakowskim Kazimierzu. Festiwal wspiera rozwój kultury żydowskiej w Polsce i wśród swoich odbiorców ma ludzi z całego świata. W tym roku za program towarzyszący odpowiedzialne jest m.in. Centrum Społeczności Żydowskiej JCC Krakow. To ono przygotowało cykl spotkań i warsztatów dla dzieci, młodzieży i seniorów, o których Wioletta Gawlik rozmawia z Joanną Fabijańczuk i Olgą Lewińską z Centrum Społeczności Żydowskiej JCC Kraków.

Roksana Jędrzejewska-Wróbel laureatką Nagrody Żółta Ciżemka

Roksana Jędrzejewska - Wróbel za swoją pierwszą powieść dla młodzieży pt: "Stan splątania" otrzymała nagrodę Komitetu Ochrony Praw Dziecka "Świat Przyjazny Dziecku", nominację do Nagrody "Książka Roku 2021", nominację do nagrody Literacka Podróż Hestii. 25 czerwca 2022 roku pisarce zostanie wręczona także nagroda literacka "Żółta Ciżemka" przyznawana przez Bibliotekę Kraków. To dowód na to, że pomimo iż powieść ukazała się w październiku ubiegłego roku nakładem Wydawnictwa Literackiego, wciąż zachwyca zarówno krytyków, jak i czytelników. Czym budzi zachwyt? Jak autorce udało się wejść do świata nastolatków i seniorów? "Ja się tylko przyglądam" - odpowiada Roksana Jędrzejewska - Wróbel, którą gości Wioletta Gawlik.

MalczeWianki w Muzeum Narodowym

Plecenie wianków, szukanie kwiatu paproci, wróżby, palenie ognisk, zbieranie ziół…Początek lata to magiczny czas. Wielkimi krokami zbliża się Noc Kupały. To święto zwane Nocą Świętojańską, które przypada na 21- 22 czerwca i oficjalnie rozpoczyna lato. Muzeum Narodowe wita lato magią nocy świętojańskiej, śpiewem, blaskiem ognia, tajemnicą kwiatu paproci i ukrytym przed oczami zwykłych śmiertelników tropem mitycznych i baśniowych stworzeń. Instytucja zaprasza na WalczeWianki. O szczegółach Wioletta Gawlik rozmawia z Jagodą Gumińską-Oleksy z działu edukacji Muzeum Narodowego w Krakowie.

Kultura walczy z lękiem przez różnorodność

Krakowskie Biuro Festiwalowe zaprasza na warsztaty "Głowa pełna kultury. Pięknie różnimy się skrzydłami". Punktem wyjścia do warsztatów będą bajki Wydawnictwa Wrażlive „Różnimy się skrzydłami. Wrażliwość jest siłą”. To bajka terapeutyczna autorstwa Anny Machacz i Magdaleny Żukowskiej-Bąk, dedykowana dzieciom ukraińskim i polskim. Składa się z opowiadań, które oswajają lęki wojny, uczą akceptacji, tolerancji i pokazują, jak odnaleźć się w zupełnie nowym, obcym środowisku. Historie w sposób niebezpośredni obrazują sytuację w Ukrainie, ponieważ bohaterami są zwierzątka oraz owady, które mierzą się z trudnościami związanymi z przeprowadzką, stygmatyzacją społeczną, lękiem, samotnością. Bajka to narzędzie do pracy z dziećmi ukraińskimi oraz do prowadzenia rozmów na temat tolerancji i różnorodności. O projekcie Wioletta Gawlik rozmawia z Barbarą Fijał - koordynatorką projektu Kids in Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, prof. Haliną Grzymałą-Moszczyńską, emerytowaną profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor psychologii w Instytucie Psychologii Akademii Ignatianum, psycholożką kulturową oraz Anną Machacz - pedagożką, trenerką, animatorką, autorką i współautorką książek dla dzieci z Wydawnictwa Wrażlive.

Biblioteka Kraków zaprasza na „Rodzinne podróże po literaturze”

W ramach projektu, w okresie od czerwca do września, zostaną zorganizowane cztery literackie tygodnie: hiszpański, skandynawski, japoński i wyszehradzki. W nowoczesnych filiach odbędą się spotkania z pisarzami, tłumaczami, ilustratorami, blogerami i podróżnikami, a także warsztaty i wystawy inspirowane kulturą danego obszaru geograficznego. Finałowym wydarzeniem każdego tygodnia będzie piknik w ogrodzie przy Bibliotece Głównej, w czasie którego uczestnicy z bliska poznają dziedzictwo kulturowe omawianego kraju. Z organizatorami, tj Piotrem Wasilewskim, kierownikiem Działu Promocji Biblioteki Kraków i Pauliną Knapik - Lizak - kierowniczką Działu Metodycznego i Projektów w Bibliotece Kraków rozmawia Wioletta Gawlik.

Albert Albertson ma już 50 lat. W Polsce świętuje 10. urodziny

Szwecja stwarza doskonałe warunki do rozwoju literatury dziecięcej. To kraj, gdzie co dziesiąta książka jest pozycją przeznaczoną dla dzieci, a mali czytelnicy traktowani są poważnie. Świetnie skonstruowana fabuła, brak nachalnego moralizatorstwa, spójność tekstu z obrazem, brak tematów tabu, dziecięcy humor - to cechy szwedzkiej literatury, które doceniają polscy czytelnicy, gdyż z roku na rok rośnie popularność skandynawskich książek. Świadczy o tym m.in. nieustannie rosnące zainteresowanie Albertem Albertsonem. To bohater serii książek pióra Gunilli Bergström, który bawi polskich czytelników już od 10 lat, a w tym roku świętuje 50. urodziny. Książki o Albercie wydaje Wydawnictwo Zakamarki, dlatego w Radiu Kraków Kultura Wioletta Gawlik gości: Katarzynę Skalską - dyrektorkę i redaktorkę naczelną Wydawnictwa Zakamarki, tłumaczkę m.in. serii książek o Albercie oraz Agnieszkę Stróżyk, tłumaczkę związaną z Uniwersytetem SWPS.

Dzień Dziecka w Muzeum Krakowa

Dzień Dziecka nadal trwa. Muzeum Krakowa 4 i 5 czerwca 2022 roku organizuje szereg atrakcji dla całych rodzin. Rydlówka, Dom pod Krzyżem, Rynek Podziemny, Muzeum Nowej Huty, Kamienica Hipolitów, Pałac Krzysztofory - te oddziały zapraszają na muzealny Dzień Dziecka. Odbędą się warsztaty zielarskie, herbaciane, spacery edukacyjne, np: Chodź, pomaluj mój świat, W pogoni za krzysztoforskim kogutem! , czy Bronowicki zielnik – na ból głowy i do smaku. Dlaczego warto wziąć w nich udział? O to Pawła Bukowskiego z Działu Edukacji Muzeum Krakowa pyta Wioletta Gawlik.

Dzień Dziecka w Operze Krakowskiej

Z okazji Dnia Dziecka Opera Krakowska zaprasza na spektakl baletowy o Kopciuszku i dwa koncerty Chóru Dziecięcego pt.: "To ja, Muzyka". O szczegółach Wioletta Gawlik rozmawia z Pawłem Wojtowiczem, koncertmistrzem Opery Krakowskiej.

Czym "Pan Żarówka" zachwycił Stany Zjednoczone?

Wojciech Wawszczyk, reżyser filmów animowanych, animator, scenarzysta, rysownik jest gościem Kultury Dla Najmłodszych. Jego 600-stronicowa powieść graficzna pt: "Pan Żarówka", którą wydała Kultura Gniewu, właśnie ukazała się w USA nakładem wydawnictwa Fantagraphics. Na uwagę zasługuje fakt, że to pierwsza polska książka, którą zdecydowało się to wydawnictwo wydać. Czym więc zachwyca "Pan Żarówka"? Jak tworzy się komiks obyczajowy? Jak zmienia się kultura odbioru powieści graficznych? I co łączy komiks z animacją? Odpowiedzi szuka Wioletta Gawlik.

"Karuzela wierszy" premiera w Teatrze Groteska

Teatr cieni, lalki i znakomici aktorzy z Ukrainy. Już 21 maja o 11.00 i 13.00 na deskach Teatru Groteska zagości „Karuzela wierszy”. Spektakl w reżyserii Lecha Walickiego i Denisa Lemaikina przygotowany został w języku ukraińskim. Fabuła to 10 wierszy poetów polskich i ukraińskich, wśród nich Juliana Tuwima, Danuty Wawiłow, Grigorija Falkowicza, Oleksandra Parhomienki i Płatona Woronko. Spektakl formą nawiązuje do dziecięcych teatrzyków z wykorzystaniem lalek i techniki teatru cieni. Z twórcami spektaklu rozmawia Wioletta Gawlik.

„Brud. Cuchnąca historia higieny” to Mądra Książka Roku 2021

Książka „Brud. Cuchnąca historia higieny” Piotra Sochy i Moniki Utnik Strugały, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Dwie Siostry, została Mądrą Książką Roku 2021. Została też nominowana przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek do konkursu na Najpiękniejsze Polskie Książki 2021! Książka o brudzie to bogato ilustrowane kompendium wiedzy o przesądach, obyczajach i odkryciach związanych z higieną i medycyną, która zachwyca znawców literatury i czytelników. Wioletta Gawlik rozmawia o niej z Igą Fijałkowską z Wydawnictwa Dwie Siostry i Piotrem Sochą - grafikiem, projektantem, ilustratorem.

"Kraków na okrągło", czyli rodzinne spacery po Krakowie

Krakowskie Forum Kultury zaprasza na rodzinne spacery po Krakowie pt.: "Kraków na okrągło". Instytucja organizuje też zajęcia umuzykalniające i plastyczne. O szczegółach w rozmowie z Wiolettą Gawlik opowiada AnnaMaria Peczyńska z Krakowskiego Forum Kultury.

Niełatwo być geniuszem

Katarzyna Huzar - Czub kocha literaturę i muzykę. Te dwie pasje połączyła w całość i stworzyła wraz z Polskim Wydawnictwem Muzycznym serię książek dla dzieci o tematyce muzycznej. W cyklu Małe PWM pojawiły się książki poświęcone biografiom polskich kompozytorów, m.in. "Impro- Frycek", "Ignacy Jan i jego plan", "Tatulczyk Moniuszko", "Henio i cztery struny". Obecnie autorka pracuje nad biografią polskiej kompozytorki Marii Szymanowskiej. Jak pisać dla dzieci o kompozytorach? Które elementy biografii wybierać, by zaciekawić młodego czytelnika? Jak nie stawiać kolejnych pomników kompozytorom i ukazać ich autentyczność? Odpowiedzi szuka Wioletta Gawlik w rozmowie z autorką, Katarzyną Huzar - Czub.

Krakowski Festiwal Filmowy dla dzieci i młodzieży

Spotkanie z filmem dokumentalnym daje możliwość obcowania z prawdziwym człowiekiem, z jego emocjami, z jego doświadczeniami. Dzieci widzą na ekranach swoich rówieśników z różnych państw, podglądają ich zmagania i problemy. Pozwala im to pogłębić sferę duchową i poznać inne kultury. By mogły lepiej zrozumieć omawianą w filmie problematykę, należy odbyć z nimi dyskusję tuż po seansie. O filmach dokumentalnych, krótkometrażowych i animowanych, na które zapraszają najmłodszych widzów organizatorzy Krakowskiego Festiwalu Filmowego Wioletta Gawlik rozmawia z Magdaleną Walo z Biura Programowego KFF.

Pedagogika teatru

Według teatrolożki Anny Rochowskiej pedagogika teatru to "twórcze działanie z grupą (za)angażowanych uczestników, wykorzystujące szeroki wachlarz technik teatralnych, stwarzające przestrzeń do wymiany myśli, dzielenia się na równych prawach swoimi refleksjami i emocjami, pojawiającymi się w kontekście konkretnego przedstawienia teatralnego." Jak te twórcze działania wyglądają w praktyce? Czym zajmuje się pedagog teatru i w jaki sposób ułatwia dzieciom odbiór spektaklu? Na te pytania odpowiadają Marta Pawlik, pedagożka teatru, kierownik Działu Edukacji w Teatrze im. J. Słowackiego i Basia Pasterak, pedagożka teatru, koordynatorka projektów edukacyjnych i dostępności w Cricotece. Gościnie podejmuje Wioletta Gawlik.

Edukacja jazzowa, czyli: czy improwizacji można nauczyć kilkuletnie dziecko?

Muzyka klasyczna przyzwyczaiła słuchacza do najlepszej wersji dzieła przekazanej przez kompozytora za pośrednictwem wykonawców. W przypadku jazzu natomiast odbiorca otrzymuje wersję najlepszą z możliwych na tę właśnie chwilę. Jedną z podstawowych różnic pomiędzy muzyką klasyczną a jazzem jest element improwizacji, ale czy improwizacji można uczyć dzieci? Można za sprawą edukacji jazzowej, ale też obcowania z jazzem. Obecnie jazz mocno się popularyzuje, staje się elementem koncertów muzyki klasycznej, jazzu uczą się już nie tylko studenci, ale także uczniowie szkół podstawowych, organizowane są koncerty jazzowe dla maluchów. O wzroście popularności muzyki jazzowej Wioletta Gawlik rozmawia z dr. hab. Piotrem Wyleżołem, Kierownikiem Katedry Jazzu Akademii Muzycznej im. K. Pendereckiego w Krakowie oraz Esterą Witoszek, koordynatorką koncertów jazzowych dla dzieci.

„Gdzie jest Anne Frank”

19 kwietnia, w 79. rocznicę powstania w getcie warszawskim, wybrane kina studyjne pokazały przedpremierowo poruszający film animowany „Gdzie jest Anne Frank”. Punktem wyjścia dla animacji Ariego Folmana jest "Pamiętnik Anne Frank", jedno z najważniejszych świadectw Holokaustu. Najnowszy film twórcy nominowanego do Oscara antywojennego „Walca z Baszirem” to równie gorący pacyfistyczny manifest, apel o solidarność z prześladowanymi. To niezwykle aktualna opowieść o tym, że każdy zasługuje na szacunek, ma prawo do godnego życia i bezpiecznego domu. O premierze Wioletta Gawlik rozmawia z Kają Łuczyńską, filmoznawczynią.

Krakowska ASP zaprasza ukraińskie dzieci na bezpłatne warsztaty artystyczne

Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie zaprasza dzieci w wieku od 7 do 12 lat, przyjeżdżające z Ukrainy, na bezpłatne warsztaty artystyczne „SŁOWO-OBRAZ”. Celem warsztatów jest nauka języka polskiego, ale i rozwój zdolności artystycznych dzieci. Jak podczas nich dochodzi do połączenia słowa z obrazem? O to Margaritę Vladimirowa, kuratorkę Galerii ASP pyta Wioletta Gawlik.

Jak usłyszeć ciszę?

Wielka Sobota to dzień, w którym nic nie powinno się dziać. Jest to dzień ciszy, modlitwy, skupienia i oczekiwania, dlatego o ciszy w ujęciu interdyscyplinarnym rozmawiamy w Radiu Kraków Kultura. Czy cisza zawsze jest brakiem czegoś, brakiem dźwięków, hałasów, szelestów, czy też z ciszy można coś wydobyć i powtórzyć za Norwidem „cisza jest głosów zbieraniem"? Czy ciszę można umiejscowić w czasie? Czy cisza i milczenie to synonimiczne pojęcia? Jak nauczyć dzieci ciszy? Odpowiedzi szuka Wioletta Gawlik w rozmowie z prof. Teresą Olearczyk, pedagogiem z Krakowskiej Akademii im. F. Modrzewskiego w Krakowie.

Weekend wielkanocny w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka

W RKK zapraszamy na weekend wielkanocny do Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. To zabytkowy pałac z XVI wieku znajdujący się przy ulicy Kanoniczej 17, obecnie oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, w którym mieszczą się ekspozycje poświęcone dawnej sztuce w Polsce. 9 i 10 kwietnia zabytkowe wnętrza zamienią się w artystyczną przestrzeń. Pojawią się monumentalne wycinanki, będzie koncert wiosenny, wykład o tradycjach i zwyczajach wielkanocnych w Krakowie. Będzie można także podejrzeć proces tworzenia ikon, podczas którego prosta deska, zyskując kolory i złocenia przeistacza się w dzieło sztuki. Wioletta Gawlik zaprasza na rozmowę z Joanną Zagułą z Działu Edukacji Muzeum Narodowego w Krakowie.

Jak dzieci rozumieją sztukę współczesną?

Czy dziecko jest dobrym adresatem sztuki współczesnej, skoro wielu dorosłych jej nie rozumie? To niezrozumienie wynika z faktu że traktujemy sztukę współczesną dosłownie, zapominając, że podlega ona interpretacji, że skłania do refleksji, że wymaga uruchomienia procesu myślenia, a nie odbierania jej tylko za pomocą emocji. Skoro umyka to naszej uwadze, to jak mają obcować ze sztuką dzieci? Czy dziecko rozumie sztukę współczesną? Okazuje się, że tak. Inaczej niż dorosły ją odczuwa, inna tworzy się więź między młodym odbiorcą, a dziełem sztuki, inaczej zachowuje się w przestrzeni muzealnej. W wieku przedszkolnym dziecko rozwija zabawy symboliczne oraz tworzy wyobrażenia, więc to doskonała pora, by zaprosić je na spotkanie ze sztuką współczesną. Wioletta Gawlik zaprasza na rozmowę z prof. Marią Kielar-Turską - psychologiem rozwojowym z Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownikiem Akademii Ignatianum oraz Katarzyną Homoncik z Działu Wiedzy o Sztuce Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK.

"Spotkajmy się" w Muzeum Narodowym

W każdą środę i czwartek Muzeum Narodowe zaprasza dzieci na otwarte spotkania pt.: "Spotkajmy się". To okazja, by odpocząć i wzajemnie się poznać, a w świecie sztuki odnaleźć inspirację do swobodnych twórczych działań. Każdy warsztat to inne zagadnienie, dzieło lub kolekcja, wokół których zaproponowane zostaną różne aktywności. Ich celem celem będzie integracja, zabawa, ale także wyciszenie. Zaprasza Joanna Kołek z działu edukacji Muzeum Narodowego w Krakowie. Z gościem rozmawia Wioletta Gawlik.

Warto wrócić do "Bajek ukraińskich"

Wspólne czytanie ma ogromną moc: zbliża, pociesza, daje poczucie bezpieczeństwa i przenosi do innego świata. Teraz ma jeszcze dodatkowe zadanie: pozwala dziecku oderwać myśli od trudnych spraw, bo wojna, zarezerwowana dla dorosłego świata, brutalnie wdarła się w życie najmłodszych. Realizację tego zadania umożliwiają "Bajki ukraińskie". To dwujęzyczne wydanie tradycyjnych bajek ukraińskich z ilustracjami Anny Anuszewskiej i Oksany Bagriy. Książka została przygotowana przez Wydawnictwo Premium kilka lat temu, a jej twórcy mieli przed sobą szlachetną misję, by z pomocą bajek w dwóch językach uczyć ich czytelników otwartości i tolerancji dla innych. Za pośrednictwem Fundacji Powszechnego Czytania kilkaset egzemplarzy „Bajek ukraińskich” trafiło do dzieci z Ukrainy. O "Bajkach ukraińskich" Wioletta Gawlik rozmawia z Pauliną Bandurą przedstawicielka dystrybutora książek "Azymut".

Wychowanie przez sztukę

Wychowanie przez sztukę to dziedzina pedagogiki, która umożliwia pogłębienie rozwoju dziecka za pomocą wrażeń i odczuć estetycznych. Jej celem jest nauczenie dziecka dostrzegania piękna, przeżywania go oraz umożliwienie mu dokonywania własnych wyborów. Dzieci intuicyjnie odbierają kwestie związane ze sztuką, bardzo wcześnie rozpoczynają proces twórczy, cechuje je naturalna wrażliwość na muzykę. Jak te umiejętności wykorzystać w procesie edukacji? O wychowaniu przez sztukę Wioletta Gawlik rozmawia z dr Joanną Olszewską-Gniadek, pedagogiem, animatorem kultury, adiunktem w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Metody pracy z sierotami wojennymi stosowane przez pedagoga Stanisława Jedlewskiego bardzo aktualne

Książka "Pałacowe dzieci" opisuje codzienne życie sierot wojennych w Pałacu w Krzeszowicach. To miejsce stworzył pedagog, Stanisław Jedlewski, oferując sierotom opiekę, dostęp do edukacji i kultury. W Pałacu działały kółka zainteresowań, teatr, orkiestra, które dla dzieci stanowiły element autoterapii. Metody Jedlewskiego są nadal aktualne - przekonuje autorka książki, prof. Małgorzata Michel z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego, którą gości Wioletta Gawlik. W rozmowie udział bierze także Krzysztof Haczewski - z Muzeum Krakowa.

"Lękiem można się podzielić"

W sobotę 19 marca o godz. 12 w Małopolskim Ogrodzie Sztuki w Krakowie odbędzie się pokaz nowego polskiego filmu familijnego „Za duży na bajki”. Po projekcji z widzami spotka się autorka książki, na podstawie której została zrealizowana produkcja. Książka opowiada o 10-letnim chłopcu, który przez chorobę matki zmuszony jest zrobić wielki krok w dorosłość. Lektura stanowi narzędzie do podejmowania rozmów z dziećmi na trudne tematy, takie jak choroba, śmierć, wojna. Sięga po nią Wioletta Gawlik, rozmawiając z autorką książki i scenariusza do filmu, Agnieszką Dąbrowską i filmoznawczynią, Kają Łuczyńską.

Literackie Chwile w Pałacu Potockich skierowane do ukraińskojęzycznych rodzin w Krakowie

13 marca w Pałacu Potockich odbyło się pierwsze spotkanie z cyklu Literackie chwile dedykowane dzieciom z Ukrainy. Na warsztatach uczestnicy poznają książkę Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa (Wydawnictwo Dwie Siostry), ilustracje: Romana Romanyszyn, Andrij Łesiw, tłumaczenie: Katarzyna Kotyńska. Warsztaty poprowadzą Beata Kwiecińska i Maciej Dąbrowski – twórcy INSPIRO, organizatorzy setek warsztatów dla dzieci, nagradzani animatorzy kultury, którzy uwielbiają pracę z dziećmi, dla których zmieniają Świat. SPotkanie przetłumaczy na język ukraiński Oleksandra Ochkan. Wstęp wolny. O szczegółach opowiada Katarzyna Jakubowiak, rzecznika KBF, pyta Wioletta Gawlik.

"Zabiłam Anię, zburzyłam Zielone Wzgórze i pozbawiłam je facjatki"

W styczniu nakładem wydawnictwa Marginesy ukazało się nowe tłumaczenie kultowej powieści dla młodzieży pod tytułem "Anne z Zielonych Szczytów". Anna Bańkowska, która dokonała tłumaczenia, we wstępie pisze tak: "Zabiłam Anię, zburzyłam Zielone Wzgórze i pozbawiłam je facjatki". W nowym przekładzie zamiast Ani jest Anne, zamiast Maryli - Marilla, zamiast Mateusza - Matthew. Pojawiły się nowe nawy roślin, współczesne słownictwo i nowy tytuł. Dlaczego w mediach zawrzało, skoro tłumaczenie to powrót do korzeni? Jak tłumaczka radzi sobie z hejtem typu: "to tłumaczenie to profanacja, to próba wykorzystania skandalu jako narzędzia reklamowego, Ania... w nowym przekładzie to książka po prostu niepotrzebna"? Po co tłumaczy się dziś klasykę? I kto tak pięknie pisze o Ani - pisarz, czy tłumacz? Gościem Kultury dla Najmłodszych jest Anna Bańkowska, redaktorka i i tłumaczka literatury anglojęzycznej. Gościa podejmuje Wioletta Gawlik.

Sztuka remedium na strach i rozpacz

W związku z informacjami o wojnie na Ukrainie dzieci odczuwają to samo, co dorośli: bezradność, smutek, szok, strach, złość, rozpacz, współczucie, czy zagubienie. Jednak, o ile dorośli zdążyli w ciągu swojego życia wypracować strategie radzenia sobie z lękiem i kryzysowymi wydarzeniami, o tyle dzieci potrzebują ich wsparcia, żeby oswoić swoje myśli i uczucia oraz nauczyć się sztuki radzenia sobie z nimi. Jak zatem opisać dziecku, czy nastolatkowi rzeczywistość, która nie mieści się w paradygmacie bezpiecznego świata? W jaki sposób przekazywać informacje o wojnie toczącej się za granicą tak, by jednocześnie chronić wrażliwość i zdrowie psychiczne dziecka? Można sięgnąć po sztukę.

Jak artyści radzą sobie z tremą? Pierwsze kroki na scenie

Praca zawodowego muzyka jest jednym z najbardziej złożonych rodzajów działalności. Podstawą sukcesu są tu wieloletnie codzienne ćwiczenia, wymagające dużego wysiłku fizycznego i psychicznego. Można powiedzieć, że występ publiczny jest „wierzchołkiem góry lodowej” w życiu muzyka, na którym za każdym razem ważą się jego losy: muzyka-wykonawcy i muzyka-osoby. I wówczas bardzo często pojawia się zjawisko tremy.

Książka na tu i teraz: "Teraz tu jest nasz dom"

Kiedy w Doniecku robi się niebezpiecznie i na ulice wyjeżdżają pierwsze czołgi, rodzina Baranowskich decyduje się na organizowaną przez polskie władze ewakuację z Ukrainy... Tak zaczyna się książka zat. "Teraz tu jest nasz dom", którą w 2016 roku napisała nasza redakcyjna koleżanka Barbara Gawryluk. Po kilku latach od premiery, o książkę znów pytają rodzice, bibliotekarze i księgarze. A Wydawnictwo Literatura przygotowało jej drugą edycję. Justyna Nowicka rozmawia z Barbara Gawryluk.