Radio Kraków

ABC szczepień


RSS Spotify Google Podcast

Rok 2020 upłynął pod znakiem szoku, jaki wywołała pandemia COVID-19. Naukowcy i lekarze mają nadzieję, że rok 2021 będzie czasem, kiedy dzięki bezprecedensowej w dziejach świata akcji szczepień, możliwy będzie powolny powrót do takiego funkcjonowania świata, jaki zapamiętaliśmy sprzed czasów koronawirusa. Co powinniśmy wiedzieć na temat naszej odporności, akcji szczepień i zdrowia publicznego? Odpowiedzi na wszystkie pytania i wątpliwości poszukiwać będziemy wspólnie z ekspertami Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czekamy także na Państwa pytania - wystarczy napisać na adres: szczepionka@radiokrakow.pl.

Podcasty

Czy mamy lek na Covid19?

Amantadyna, lek podawany pacjentom chorym na Parkinsona, nie jest skuteczna w przypadku Covid19 Skąd zatem wiemy, że dany lek jest skuteczny w konkretnym zakażeniu? Jakie badania musi przejść substancja, zanim zostanie zarejestrowana jako lek na wskazane schorzenia?  Gościem Marzeny Florkowskiej jest dr hab. Marcin Waligóra, profesor UJ w Zakładzie Filozofii i Bioetyki UJ CM, prodziekan na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ CM.  Prof. Marcin Waligóra zajmuje się etyką badań naukowych w biomedycynie, jest m.in. kierownikiem zespołu naukowego REMEDY, Research Ethics in Medicine Study Group.

Covid 19 a seniorzy

Nie tylko choroby współistniejące stanowią czynnik ryzyka cięższego przebiegu Covid 19. Równie ważny jest stan fizyczny i psychiczny osób starszych, w tym kontakty społeczne. Rozmawiają prof. Jerzy Gąsowski, internista, geriatra, hipertensjolog z Katedry Chorób Wewnętrznych i Gerontologii UJ CM oraz Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie i Marzena Florkowska.

Czy trzecia dawka szczepienia będzie konieczna dla wszystkich?

Co wiemy po ponad roku walki z koronawirusem i jakie są najnowsze wyniki badań naukowców? Czy trzecia dawka szczepienia będzie konieczna dla wszystkich? Kto ma szansę na zbudowanie największej odporności? Z prof. Piotrem Piechrzalskim, biologiem molekularnym, dziekanem Wydziału Nauk o Zdrowiu UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska

Czym jest m-zdrowie?

Czym jest m-zdrowie i w jakich obszarach medycyny ma największe zastosowanie? Jakie jest znaczenie m-zdrowia w przypadku zakażonych koronawirusem i ozdrowieńców? Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. Mariusz Duplaga z Instytutu Zdrowia Publicznego, na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ CM

Czy kolonoskopia jest bezpiecznym badaniem w czasie pandemii?

Jaka jest przewaga badań endoskopowych nad innymi badaniami obrazowymi? Z jakiego powodu kolonoskopia powinna być wykonywana przez osoby, które ukończyły 50. rok życia? Czy warto korzystać z zaproszeń na takie badania, jakie często znajdujemy w skrzynkach pocztowych? Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. dr hab. n. med. Mirosław Szura, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej w Instytucie Fizjoterapii, na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ CM.

Jak pandemia wpłynęła na dostępność do badań endoskopowych?

 Czy w dobie koronawirusa wykonywanie gastroskopii jest bezpieczne i czy nie grozi zarażeniem? Jakie mogą być skutki odraczania badań z powodu obaw przed covid 19? Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. dr hab. n. med. Mirosław Szura, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej w Instytucie Fizjoterapii, na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ CM.

Czy wirusy stosują taktykę uciekającego przeciwnika?

Na czym polega taktyka uciekającego przeciwnika i czy wirus SARS COV2 ją stosuje? Skąd wzięła się opinia, że osoby niezaszczepione przyczyniają się do rozprzestrzeniania epidemii? Rozmawiają prof. Piotr Pierzchalski, biolog molekularny, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu UJ CM i Marzena Florkowska

Czy wirus żyje?

Czy wirus żyje i skąd ma taką zdolność rozprzestrzeniania się? Jak zbudowana jest komórka wirusa i czym ona różni się od innych komórek? Rozmawiają  prof. Piotr Pierzchalski, biolog molekularny, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu UJ CM i Marzena Florkowska

Antybiotykoterapia w dobie covid19


Nierozważne stosowanie antybiotyków powoduje nie tylko lekooporność, ale także może wywołać trudne do wyleczenia nadkażenia bakteryjne czy grzybicze. Jaka jest zatem przyszłość leczenia antybiotykami i w jaki sposób covid 19 przyczynił się do pogorszenia sytuacji? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada dr hab. Jarosław Woroń, kierownik Zakładu Farmakologii Klinicznej w Katedrze Farmakologii UJ CM.

Urazy ortopedyczne a covid 19



W czasie pandemii nie tylko mniej się ruszamy, ale wielu z nas przybrało na wadze. To wszystko nie pozostaje bez skutków w naszym układzie kostnym. Z powodu pandemii także wiele ortopedycznych zabiegów planowych zostało odłożonych w czasie. Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. Artur Gądek, lekarz ortopeda kierujący Kliniką Ortopedii i Fizjoterapii UJ CM i Odziałem Klinicznym Ortopedii i Traumatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Czy szczepienia chronią przed wariantem Delta?

Jakie objawy daje wariant Delta koronawirusa SARS cov2 i czy obecnie dostępne szczepienia zapewniają nam ochronę także przeciw wariantowi Delta?
Rozmawiają dr hab. n. med. Sława Szostek z Zakładu Molekularnej Mikrobiologii Medycznej, Katedry Mikrobiologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum i Marzena Florkowska

Małoinwzyjne zabiegi ginekologiczne

Małoinwzyjne zabiegi ginekologiczne

Co oznacza pojęcie ginekologii minimalnie inwazyjnej? Jakie schorzenia u kobiet można leczyć dziś mniej inwazyjnie niż
dawniej? Czy kobieta, która u której planowany jest taki zabieg operacyjny powinna się szczepić przeciw Covid 19? Gościem Marzeny Florkowskiej jest
prof. Artur Ludwin, ginekolog-położnik i ginekolog-onkolog z Katedry Ginekologii i Połoznictwa UJ CM

Sztuczna trzustka

Sztuczna trzustka odczytuje, poprzez odpowiedni czujnik, aktualny poziom glukozy we krwi pacjenta  i w zależności od wyniku co 5 minut modyfikuje tempo podawania insuliny.  Przy tendencji spadkowej - wstrzymuje podawanie insuliny, jeżeli poziom cukru nadmiernie rośnie -  automatycznie podaje dodatkową dawkę insuliny.  Dzięki sztucznej trzustce pacjent z jednej strony ma dobre wyniku i unika powikłań źle kontrolowanej cukrzycy,  a z drugiej nieporównywalnie lepszą jakość życia w porównaniu do innych form leczenia. Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. Tomasz Klupa, kierownik Ośrodka Zaawansowanych Technologii Diabetologicznych z Katedry Chorób Metabolicznych UJ CM.

Jak działa sztuczna trzustka?

Sztuczna trzustka odczytuje, poprzez odpowiedni czujnik, aktualny poziom glukozy we krwi pacjenta  i w zależności od wyniku co 5 minut modyfikuje tempo podawania insuliny.  Przy tendencji spadkowej - wstrzymuje podawanie insuliny, jeżeli poziom cukru nadmiernie rośnie -  automatycznie podaje dodatkową dawkę insuliny.  Dzięki sztucznej trzustce pacjent z jednej strony ma dobre wyniku i unika powikłań źle kontrolowanej cukrzycy,  a z drugiej nieporównywalnie lepszą jakość życia w porównaniu do innych form leczenia. Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. Tomasz Klupa, kierownik Ośrodka Zaawansowanych Technologii Diabetologicznych z Katedry Chorób Metabolicznych UJ CM.

Stres i pogorszenie warunków ekonomicznych jedną z przyczyn chorób serca u kobiet

  • access_time 00:10:45
  • calendar_today Czwartek, 2021.06.10
Corocznie aż 35% kobiet na świecie umiera z powodu chorób układu krążenia. Oprócz typowych czynników ryzyka jak nadciśnienie tętnicze, wysoki wskaźnik masy ciała i wysoki poziom cholesterolu, istnieją także elementy typowe dla kobiet: przedwczesna menopauza i zaburzenia związane z ciążą. Nie można zapominać także o czynnikach psychologicznych, jak długotrwały stres, lęk, depresja, trudne warunki społeczno-ekonomiczne. W okresie pandemii to właśnie one, częściej niż poprzednio, przyczyniają się do zwiększenia zapadalności na choroby układu krążenia wśród kobiet.

W "The Lancet" ukazał się pierwszy w historii globalny raport na temat chorób układu krążenia u kobiet opracowany przez 17 kobiet - ekspertek w dziedzinie chorób sercowo-naczyniowych reprezentujących wszystkie regiony świata. W tym gronie znalazła się dr hab. n. med. Agnieszka Olszanecka z I Kliniki Kardiologii i Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego  Instytutu Kardiologii UJ CM - dzisiejszy gość Marzeny Florkowskiej.

W jakim stopniu to, co jemy, wpływa na naszą odporność?

  • access_time 00:06:17
  • calendar_today Czwartek, 2021.05.27
To temat dzisiejszej rozmowy. Dr Beata Piórecka z Zakładu Badań nad Żywieniem i Lekami, Instytutu Zdrowia Publicznego na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ CM zwraca uwagę m.in. na związek witaminy D i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z ryzykiem infekcji wirusem Sars-CoV2. Zaprasza Marzena Florkowska.

Telemedycyna i e-zdrowie

  • access_time 00:10:03
  • calendar_today Czwartek, 2021.05.20
Pandemia znacznie przyspieszyła rozwój telemedycyny. Korzystamy nie tylko z teleporad i zdalnego monitoringu naszego zdrowia np. EKG, ale także e-recept, e-skierowań czy e-zwolnień. O zagrożeniach i korzyściach zdalnej opieki medycznej rozmawiają prof. Mariusz Duplaga z Instytutu Zdrowia Publicznego na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska

Praca zespołowa oraz skill mix w ochronie zdrowia

  • access_time 00:10:13
  • calendar_today Czwartek, 2021.05.13
Uprawnienia dla pielęgniarek, farmaceutów i fizjoterapeutów do kwalifikowania do szczepień przeciw COVID 19, możliwość wystawienia recept przez pielęgniarki - to polskie przykłady współdzielenia kompetencji. A doświadczenia innych krajów? Prowadzenie ciąży fizjologicznej przez położne w Holandii czy Wielkiej Brytanii, a także leczenie zębów mlecznych w u dzieci w Holandii przez asystentki stomatologiczne. Czy praca zespołowa i skill mix w ochronie zdrowia to szansa na lepszą opiekę nad pacjentem w trakcie i po pandemii? Na pytanie Marzeny Florkowskiej odpowiada pani profesor Iwona Kowalska-Bobko, dyrektor Instytutu Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu UJ Collegium Medicum

Główne problemy pracowników służby zdrowia, jakie obnażyła pandemia Covid-19

  • access_time 00:10:22
  • calendar_today Czwartek, 2021.05.06
Warto zastanowić się m.in. , jakie mogą być konsekwencje długotrwałego stresu i nadmiernego obciążenia pracą dla pracowników medycznych pierwszej linii walki z pandemią oraz czy pandemia Covid-19 może wpłynąć na proces emigracji polskich kadr medycznych. Gościem Marzeny Florkowskiej jest dr Alicja Domagała z Instytutu Zdrowia Publicznego na Wydziale Nauk o Zdrowi UJ CM

Czy matematycy popełnili błędy w prognozowaniu pandemii?

  • access_time 00:11:18
  • calendar_today Czwartek, 2021.04.29
Dlaczego ich przewidywania, że już powinniśmy opanować covid-19 nie sprawdzają się? Wracamy dziś do zależności pomiędzy matematyką a pandemią. Gościem Marzeny Florkowskiej jest dr hab. Wojciech Słomczyński, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Katedry Matematyki Stosowanej w Instytucie Matematyki, związany też z Centrum Badań Ilościowych nad Polityką UJ.

Odporność u ozdrowieńców i osób zaszczepionych

  • access_time 00:10:39
  • calendar_today Czwartek, 2021.04.22
Po jakim czasie od zaszczepienia drugą dawką nabiera się odporności? Jak długo utrzymuje się odporność u osób zaszczepionych i u ozdrowieńców? Czy można podawać jednej osobie szczepionki od różnych producentów? Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. dr hab. n. med. Janusz Marcinkiewicz, lekarz immunolog, kierownik Katedry Immunologii Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum.

Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych w okresie pandemii Covid19

  • access_time 00:10:51
  • calendar_today Czwartek, 2021.04.15
Zmiana trybu życia, brak ruchu i zła dieta to przyczyna wielu chorób sercowo-naczyniowych, które prowadzić mogą nawet do śmierci. O profilaktyce tych schorzeń rozmawiają prof. dr hab. Andrzej Pająk, kierownik Katedry Epidemiologii i Badań Populacyjnych w Instytucie Zdrowia Publicznego na Wydziale Nauk o Zdrowiu UJ Collegium Medicum i Marzena Florkowska.

Czy matematyka pozwala nam przewidzieć przebieg pandemii covid-19?

  • access_time 00:10:28
  • calendar_today Czwartek, 2021.04.08
Czy przewidywanie pandemii jest trudniejsze i ograniczone w czasie w porównaniu z przewidywaniem ruchu ciał niebieskich - łatwiejszym i możliwym w skali tysięcy lat? Co stanowi przeszkodę w skutecznym modelowaniu matematycznym pandemii? Gościem Marzeny Florkowskiej jest dr hab. Wojciech Słomczyński, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Katedry Matematyki Stosowanej w Instytucie Matematyki, związany też z Centrum Badań Ilościowych nad Polityką UJ.

Covid 19 a szczepienia wynikające z kalendarza szczepień

  • access_time 00:09:29
  • calendar_today Czwartek, 2021.04.01
Czy pandemia zaburzyła rytm wykonywania szczepień planowych? Czy decydując się na szczepienie przeciw Covid 19, można zaszczepić się przeciwko innym chorobom? Gościem Marzeny Florkowskiej jest dr Magdalena Kozel z Katedry Epidemiologii i Badań Populacyjnych Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego -Collegium Medicum.

Jak wygląda nauczanie medycyny w dobie pandemii?

  • access_time 00:10:52
  • calendar_today Czwartek, 2021.03.25
To pytanie zadają sobie zarówno studenci, jak i pacjenci. Czy jest możliwe nauczanie praktyczne? Gościem Marzeny Florkowskiej jest prof. Joanna Bonior z Wydziału Nauk o Zdrowi UJ Collegium Medicum.

Wątpliwości dotyczące szczepionki AstraZeneca

  • access_time 00:09:25
  • calendar_today Czwartek, 2021.03.18
Dziś o wątpliwościach dotyczących szczepionki AstraZeneca. Jak często występują niepożądane objawy w postaci choroby zakrzepowej? Jakie inne czynniki mogą mieć wpływ na jej rozwój? Z dr. hab. Agnieszką Zagórską z Wydziału Chemii Farmaceutycznej UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska

Jak ograniczenie ruchu lotniczego w pandemii wpływa na zdrowie grup eksponowanych na hałas?

  • access_time 00:10:52
  • calendar_today Czwartek, 2021.03.11
Związane z epidemią COVID 19 ograniczenie ruchu lotniczego i innych źródeł emisji hałasu środowiskowego mogło paradoksalnie poprawić stan zdrowia w grupach eksponowanych na hałas - mówi prof. Marek Rajzer kierujący I Kliniką Kardiologii, Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego UJ Collegium Medicum.

Zespół pod kierunkiem prof. Rajzera prowadzi badania nad wpływem  hałasu lotniczego na rozwój nadciśnienia tętniczego i związanych z nim uszkodzeń narządowych. W trzy miesiące od wprowadzenia ograniczeń w ruchu lotniczym wiosną 2020 roku  ponownie zostały przebadane osoby zamieszkałe w strefie ekspozycji na wyższe poziomy hałasu lotniczego, a diagnozowane wcześniej w 2015 roku. Wyniki rzeczywiście potwierdzają istotny spadek ciśnienia tętniczego i obniżenie się sztywności tętnic. O szczegóły pyta Marzena Florkowska.

Jak wygląda rehabilitacja sportowców, a jak seniorów?

  • access_time 00:09:54
  • calendar_today Czwartek, 2021.03.04
Kondycja fizyczna sportowców nie zabezpiecza ich przed ciężkim przebiegiem Covid-19 i wbrew oczekiwaniom nie wracają oni szybciej do formy po przebytej infekcji. O rehabilitacji sportowców, ale także seniorów z dr. Agnieszka Wnuk-Scardaccione z Instytutu Fizjoterapii UJ Collegium Medicum rozmawiała Marzena Florkowska.

Rehabilitacja w czasie covidu

  • access_time 00:09:49
  • calendar_today Czwartek, 2021.02.25
Czy możliwe jest prowadzenie skutecznej rehabilitacji na odległość? Korzyści z takiej terapii to ciągły kontakt z pacjentami, kontrolowanie efektów leczenia, obserwowanie pacjenta w naturalnym otoczeniu i dostosowanie rehabilitacji do warunków domowych i zaangażowanie rodziny w terapię pacjenta. Zagrożeniem natomiast jest ograniczenie rehabilitacji do kontaktu na odległość oraz ograniczenia wynikające z dostępu do nowoczesnych technologii zwłaszcza u osób starszych. Telerehabilitacja może dotyczyć zarówno tradycyjnych pacjentów, jak i ozdrowieńców pocovidowych, którzy często potrzebują rehabilitacji oddechowej lub niwelującej bóle mięśniowe. Z dr. Agnieszką Wnuk-Scardaccione z Instytutu Fizjoterapii Collegium Medicum UJ rozmawia Marzena Florkowska.

Ozdrowieńcy, którzy pokonali COVID 19, także powinni się szczepić - mówi dr hab. Agnieszka Zagórska

  • access_time 00:10:07
  • calendar_today Czwartek, 2021.02.18
Nie jest istotne, jaką szczepionkę zastosujemy. Preparaty, które teoretycznie są mniej skuteczne, być może będą nas chronić dłużej i na odwrót. Do takich rozstrzygnięć potrzebujemy czasu. Rozważa się także możliwość miksowania szczepionek tj. podawanie kolejnych dawnej z różnych firm. Warto także pamiętać o tym, że cały czas trwają badania nad kolejnymi szczepionkami przeciwko COVID-19 - w tej chwili takich badań klinicznych prowadzonych jest ponad 60. Z dr. hab. Agnieszką Zagórską z Katedry Chemii Farmaceutycznej UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska.

Rozmowa z dr. hab. Agnieszką Zagórską z Katedry Chemii Farmeceutycznej UJ Collegium Medicum

  • access_time 00:10:04
  • calendar_today Czwartek, 2021.02.11
Przyspieszenie badań klinicznych i dopuszczenie do produkcji w tak krótkim czasie szczepionki przeciwko Covid 19 nie wpłynęło na rzetelność badań - mówi dr hab. Agnieszka Zagórska z Katedry Chemii Farmaceutycznej UJ Collegium Medicum. Oprócz trzech faz badań klinicznych prowadzone są także badania tzw. czwartej fazy, gdy szczepionka jest dopuszczona na masową skalę. Pytamy także, gdzie dostępny jest wykaz objawów niepożądanych po przyjęcie szczepionki i czy są nasilone po drugiej dawce. Z dr. hab. Agnieszka Zagórska z Katedry Chemii Farmeceutycznej UJ Collegium Medicum rozmawia Marzena Florkowska

LISTA MOŻLIWYCH ODCZYNÓW  POSZCZEPIENNYCH
 

Przyspieszenie badań klinicznych nie wpłynęło na ich rzetelność

  • access_time 00:10:04
  • calendar_today Czwartek, 2021.02.11
Przyspieszenie badań klinicznych i dopuszczenie do produkcji w tak krótkim czasie szczepionki przeciwko COVID-19 nie wpłynęło na rzetelność badań - mówi dr hab. Agnieszka Zagórska z Katedry Chemii Farmaceutycznej UJ Collegium Medicum. Oprócz trzech faz badań klinicznych prowadzone są także badania tzw. czwartej fazy, gdy szczepionka jest dopuszczona na masową skalę. W rozmowie z Marzeną Florkowską ekspert tłumaczy także, gdzie dostępny jest wykaz objawów niepożądanych po przyjęciu szczepionki i czy są one nasilone po drugiej dawce.

Prof. J.Marcinkiewicz: jesteśmy w bardzo niebezpiecznym momencie pandemii COVID-19

  • access_time 00:09:23
  • calendar_today Czwartek, 2021.02.04
Co decyduje o naszej odporności i różnych reakcjach na zakażenie koronawirusem? Dlaczego osoby starsze należą do grupy ryzyka i najczęściej znacznie gorzej przechodzą COVID-19? O szansach na szybkie uporanie się z pandemią rozmawialiśmy z prof. Januszem Marcinkiewiczem, lekarzem i naukowcem, kierownikiem Katedry Immunologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Prof. P.Pierzchalski: technologia szczepionek przeciwko COVID-19 jest dobrze znana nauce

  • access_time 00:10:35
  • calendar_today Czwartek, 2021.01.28
Czym szczepionki przeciw COVID-19 różnią się od znanych nam dobrze szczepionek przeciwko grypie? Czy będą skuteczne także w przypadku nowych wariantów koronawirusa? O podobieństwach i różnicach pomiędzy preparatami firm Pfizer/BioNtech oraz Moderny - pierwszymi dopuszczonymi w Europie szczepionkami przeciwko COVID-19 - opowiadał prof. Piotr Pierzchalski, biolog molekularny, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.